Οι λυγμοί της πόρνης και του πατέρα τα δάκρυα

του Γιώργου Μάλφα

Το βράδυ της Μ. Τρίτης ως γνωστόν, στους ναούς των Ορθοδόξων όπου γης, ψάλλεται το περίφημο τροπάριο της Κασσιανής. Το απόλυτο αυτό αριστοτέχνημα λόγου και μέλους στο οποίο η χαρισματική βυζαντινή υμνογράφος εξέφρασε με τρόπο ακραία αληθινό και ποιητικά μοναδικό, τον καημό και το πάθος της «αλειψάσης τον Κύριον μύρω πόρνης γυναικός».

Κάθε Μ. Τρίτη βράδυ αναπολώ με συγκίνηση τον παπά πατέρα μου, αυτόν των παιδικών μου χρόνων στο γενέθλιο νησί μας. Σοβαρός και ιεροπρεπής εξέρχονταν του ιερού προκειμένου να πάρει θέση στο δεξιό χορό για να ψάλλει ο ίδιος το «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…» περιστοιχιζόμενος από μια ομάδα ζωηρών εφήβων. Καμάρωνα μέσα μου τότε για την πρωτοκαθεδρία του πατέρα και πατώντας στις μύτες των ποδιών μου προσπαθούσα να ανασηκωθώ ώστε να βλέπω κάτι από το μεγάλο ορθάνοιχτο βιβλίο.

Θυμάμαι την απόλυτη σιγή που επικρατούσε τότε μονομιάς στην εκκλησία και την αυστηρή προσήλωση του πατέρα στην απόδοση του ύμνου. Αισθάνομαι ακόμη το βαρύ χέρι του που ακουμπούσε στον ώμο μου. Και στ’ αυτιά μου ηχεί ακόμη το ισοκράτημα της χορωδίας. Εκεί στο αναλόγιο της ενορίας μας, τα πρώτα συλλαβίσματα, «ψαλμωδίες γλυκές με τα πρώτα-πρώτα Δόξα Σοι» που λέει ο Ελύτης. Παιδικά αλησμόνητα βιώματα…

Μα κάτι ιδιαίτερο, μου προξενούσε ξεχωριστή εντύπωση κάθε Μ. Τρίτη…

«Πόρνη προσήλθέ σοι», «Η πόρνη εν κλαυθμώ ανεβόα», «Το πολυτίμητον μύρον η πόρνη έμιξε μετά δακρύων», «Πόρνη επιγνούσα Θεόν» «Ήπλωσεν η πόρνη τας τρίχας σοι τω Δεσπότη»… Αυτά και άλλα πολλά, διόλου εύηχα, εκστομίζονταν κατ’ εξακολούθησιν μελωδικά στη διάρκεια όλης της βραδιάς. Παρά την αφελή μου τότε άγνοια υποψιαζόμουν πάντως ότι κάτι εξόχως τολμηρό λέγεται με μιαν επιμονή εντελώς ακατανόητη. Η περιέργεια με έτρωγε. Για να ρωτήσω τον πατέρα ζητώντας διευκρινίσεις ούτε λόγος. Κάτι μου έλεγε να μην το αποτολμήσω, να μην τον φέρω σε δύσκολη θέση. Και πάντως η διάχυτη και αόριστη εξήγηση περί «κακών γυναικών» που τυχαία έπιασε τ’ αυτί μου δεν με ικανοποιούσε καθόλου. Ύποπτα πληθωρικός ο λόγος σε μια ακολουθία, για τόσες πολλές και τόσο πολύ «κακές γυναίκες»!

Αναζήτησα λοιπόν με τη δέουσα κρυψίνοια τη σημασία της λέξης «πόρνη» στο παλιό λεξικό της πατρικής βιβλιοθήκης. Η επίμαχη όμως και υπερβολικά κομψευμένη λεξικολογική διατύπωση επέτεινε τη σύγχυση και την απορία μου. Τι σχέση αλήθεια, αναρωτιόμουν, θα μπορούσε να έχει μια «γυνή εκδιδομένη επί χρήμασι» με το βούρκωμα στα μάτια και τη φωνή του πατέρα, που μας καθήλωνε όλους εκστατικά, μικρούς και μεγάλους, όση ώρα έψελνε το τροπάριο της Κασσιανής; Κάπου τότε είναι που γεννήθηκε μέσα μου, πρώιμα και μυστικά, ένα δέος απόκρυφο για τις πόρνες. Όλες τις πόρνες. Τις πόρνες γενικώς!

Τα χρόνια πέρασαν, η απορία μου λύθηκε και το δέος έγινε συμπάθεια. Τρυφερή και απέραντη συμπάθεια για την κατηγορία αυτή των γυναικών, των τόσο ανυπόληπτων στον θρησκευτικό και κοινωνικό μου περίγυρο. Φοιτητής μάλιστα στην Αθήνα είχα την ευλογία να «γνωρίσω» πολλές από αυτές! Συνήθιζα να περπατώ αμέριμνος αργά τα βράδια στους δρόμους του κέντρου της πρωτεύουσας, δίχως υποψία φόβου και κυρίως ενοχών μη με δει κανένα μάτι. Άλλοτε γιατί έχανα το τελευταίο δρομολόγιο της γραμμής 732 Αθήνα-Άγιος Φανούριος που με πήγαινε στο σπίτι μου, άλλοτε για να αγοράσω φρεσκότατες τις κυριακάτικες εφημερίδες, από το βράδυ του Σαββάτου, στους πάγκους της Ομόνοιας. Κάποιες φορές πάλι απλώς για να … αλλάξω παραστάσεις. Πλατεία Ομονοίας, Αγ. Κωνσταντίνου, Σωκράτους, πλατεία Βάθη, Λιοσίων, πλατεία Αττικής. Δρόμοι και πλατείες, τόποι απρόσιτοι, σχεδόν απροσπέλαστοι και σιωπηρά απαγορευμένοι τις νυχτερινές ώρες για τη συμβατική κοινωνική ευπρέπεια. Ένα τεράστιος μικρόκοσμος μυστηρίου και μαρτυρίου: λαθραίο περιθώριο, υγρό καταγώγιο, σκοτεινός υπόκοσμος. Μικρό, περί, κατά, υπό. Μα γιατί τόσες μικρόψυχες προθέσεις προσχηματικά τοποθετημένες μπροστά σε τόσο άθλιες διαθέσεις; Πόσες απαιτούνται επιτέλους, για να περιχαρακώσουν τα σώματα και τις ψυχές τόσων ανθρώπων;

Πόρνες, αλκοολικοί, τραβεστί, εξαρτημένοι, άστεγοι, σαλοί και τρελαμένοι. Υπολογίστε, σας παρακαλώ, ανάμεσα σ’ αυτούς και κάμποσους αγίους! Τι νομίζατε! «Ου δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπερεπερίσσευσεν η χάρις» δεν λέει στη Γραφή; Πνευματικός νόμος! Πάει και τελείωσε. Ας σκούζουν οι ηθικιστές κάθε κοπής. Κάτι παραπάνω ήξερε ο Άγιος της Πολυκλινικής στην Ομόνοια, ο γέροντας Πορφύριος, που δεν απέφευγε τις κακοτοπιές και άγιαζε τα «κακά» κορίτσια την παραμονή των Φώτων μέσα στα ίδια τους τα σπίτια! Αυτά τα κορίτσια του δρόμου, της φθηνής επιτήδευσης και των περίτεχνων ακκισμών, με το τσιγάρο στο χέρι, που καθώς περνούσες δίπλα τους, εκλιπαρούσαν προκλητικά την παρέα σου, πουλώντας σε ευτελιστική τιμή την τιμή και το μεγαλείο του προσώπου τους. Ανακαλούσα αίφνης τότε το τροπάριο της Κασσιανής με τον τρόπο του πατέρα και η συμπάθειά μου γι’ αυτές μεγάλωνε, αύξανε μέσα μου! Δεν έβλεπα τότε την ασχήμια του ρημαγμένου τους κορμιού, δεν διέκρινα πια πάνω τους τα στίγματα του πάθους, της ταλαιπωρίας, της αγοραίας εκμετάλλευσης. Δεν ήταν οίκτος, δεν ήταν από λύπηση, ήταν κάτι άλλο. Δεν ξέρω. Γι αυτό και θύμωνα πολύ μέσα μου κάθε φορά που περίεργοι περαστικοί, μέσα από την ασφάλεια του αυτοκινήτου τους, ασχημονούσαν με χυδαίες εκφράσεις και προσβλητικές χειρονομίες σε τούτα τα πλάσματα. Κάνε μας επίδειξη ανδρισμού τώρα κύριε κρετίνε!

Τούτες τις εικόνες και τις αναμνήσεις ανασύρω έκτοτε κάθε χρόνο το βράδυ της Μ. Τρίτης. Και κάποιος καλός φίλος, ο οποίος δηλώνει αγνωστικιστής (και τι μ’ αυτό, εγώ τολμώ να δηλώνω χριστιανός!) μου εκμυστηρεύτηκε πρόσφατα το εκπληκτικό, ότι εκκλησιάζεται παραδόξως μια φορά το χρόνο. Όχι τα Χριστούγεννα, ούτε και το Πάσχα. Τη Μ. Τρίτη το βράδυ μου είπε, ανελλιπώς!

Κάπως έτσι κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η Μ. Τρίτη, αν όχι ολόκληρο το Μεγαλοβδόμαδο, ανήκει δικαιωματικά στις Πόρνες! «Ότι οι τελώναι και αι πόρναι προάγουσιν υμάς εις την βασιλείαν του Θεού». Στις πόρνες που ξέρουν να αγαπούν προκαλώντας με τις τρελές τους ακρότητες. Να κατασπαταλούν απερίσκεπτα μύρο πολύτιμο στα πόδια του Μανικού Εραστή τους, του Χριστού. Απόλυτη προτεραιότητα. Να τους αφήσουμε χώρο στους ναούς αυτές τις μέρες. Να σεβαστούμε το δικό τους σφοδρό παραλήρημα, το δικό τους παροξυσμό μετάνοιας. Να ψάλλουν οι ίδιες με λαχτάρα τα τροπάρια που γράφτηκαν γι’ αυτές. Άξιον εστί!

Κι ας σταματήσουν επιτέλους τα κηρύγματα αυτή την Εβδομάδα, μήπως και ξεθάψουμε κάποτε τα διαμάντια των ύμνων που καταπλάκωσαν τόνοι φλύαρου και επιπόλαιου ηθικισμού μας. Κι αν συμβεί και αναγνωρίσουμε κάποια από αυτές, τις όμορφες από την πολλή τους ταπείνωση γυναίκες, καλό να μεριάσουμε διακριτικά, να τους δώσουμε τη θέση μας και να χαμηλώσουμε εμείς το δικό μας βλέμμα. Είπαμε, ολάκερα δική τους η Εβδομάδα των Παθών, δική τους κι η Ανάσταση!

Υστερόγραφο: Στον πατέρα, με…μεγάλη όντως καθυστέρηση. Δεν μου εξήγησες ποτέ γιατί βούρκωνες κάθε Μ. Τρίτη. Δεν πειράζει, το κατάλαβα μόνος μου. Δεν με βομβάρδισες ποτέ με συμβουλές αποφυγής «κακόφημων» τόπων και αποστροφής «ανήθικων» ανθρώπων. Θα το δοκιμάσω στα εγγόνια σου. Μου αποκάλυψες όμως τον τρόπο να σέβομαι το ήθος των τροπαρίων και των ανθρώπων το ήθος. Ευγνώμων!

iereasanatolikisekklisias

Οδοιπορικό στη ματωμένη και Αγία Γη των Ιεροσολύμων

Πώς μπορεί άραγε τόση, αντικειμενικά, ασχήμια τοπίου, τόση ερημιά, να φαντάζει παράδεισος; Τόση ζέστη και τέτοια αποπνικτική ατμόσφαιρα να σε δροσίζει και τόσο κρύο να σου ζεσταίνει την καρδιά; Πώς είναι δυνατό στη θέα των όπλων η δίκη σου ψυχή, αντί να φοβάται, να γεμίζει γαλήνη;
Πώς γίνεται εκεί, στον τόπο του μίσους, να πλημμυρίζεις από αγάπη; Πώς συμβαίνει να λαχανιάζεις από τον πρώτο μέχρι το δεύτερο όροφο της πολυκατοικίας σου και εκεί να ανεβαίνεις το Σαραντάριο Όρος και τα πεντακόσια σκαλιά του σαν να έχεις φτερά στα πόδια;

Αυτά είναι μερικά από τα θαυμαστά που διαπιστώνεις κάθε λεπτό στην περιήγησή σου στους Άγιους Τόπους. Τα κλάματα και η συγκίνηση μπροστά στα προσκυνήματα είναι κοινός τόπος αναφοράς για όλες τις φυλές και τα χρώματα. Και η αίσθηση ότι όλοι είναι παιδιά του ίδιου Θεού και ο πόνος και η χαρά δεν κάνουν διακρίσεις είναι η διαπίστωση που σε κάνει καλύτερο άνθρωπο φεύγοντας! Για λίγο, μόνο για λίγο…
Γιατί κάτι πιο δυνατό και πάνω από σένα σε «τραβάει» να ξαναπατήσεις αυτά τα χώματα σύντομα. Μόνο με μία φράση μπορώ να περιγράψω το συναίσθημα που έχεις όταν αποχαιρετάς αυτό τον τόπο: ότι εγκαταλείπεις το σπίτι σου. Γιατί πραγματικά εκεί είναι το σπίτι και ο Πατέρας σου. Τo σπίτι της ψυχής σου!

Προς την Ιερουσαλήμ

Σίγουρα, πηγαίνοντας στο δρόμο για την Ιερουσαλήμ δεν μπορείς να μιλήσεις για τουριστικό προορισμό. Το χώρο δεν κατακλύζουν τουρίστες, αλλά προσκυνητές απ’ όλο τον κόσμο. Όλα τα χρώματα και όλες οι φυλές αναζητούν όχι να επισκεφθούν αυτό το μέρος, αλλά, όπως όλοι υποστηρίζουν, «να πατήσουν τα Άγια Χώματα».
Η καινούρια συνήθεια που καλείται κάποιος να αποκτήσει σε κάθε είδους συναλλαγή, ακόμα κι αν αποτελεί κάτι άγνωστο για το δικό του πολιτισμό, είναι το παζάρι και μάλιστα το «χοντρό». Χωρίς ίχνος ντροπής, επιτυχημένη συναλλαγή θεωρείται αυτή κατά την οποία απειλείς να φύγεις από το μαγαζί εξαιτίας της «εξωφρενικής» τιμής που αναγράφεται σ’ αυτό που θέλεις να αγοράσεις. Τότε δεν πρέπει να διστάσεις και να υποκριθείς τον αποφασισμένο να πάει στο διπλανό μαγαζί.
Μπορείς να πετύχεις καταπληκτικές τιμές: ενώ ο έμπορος έχει ξεκινήσει από τα 130 ευρώ, μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 10! Συμβουλή: Μην διστάσετε να ζητήσετε τη χαμηλότερη. Ο καλύτερα υποκρινόμενος τον δυσαρεστημένο θα είναι και ο τελικός νικητής.
Αλλά επειδή σε κάθε προορισμό υπάρχει πάντα η δυνατότητα να βάλεις το χέρι πιο βαθιά στην τσέπη, έτσι και εκεί –με την προϋπόθεση ότι μπορείς να τα περάσεις από το τελωνείο– μεγάλες ευκαιρίες αποτελούν τα χαλιά και τα κιλίμια.
Κι αν για οποιοδήποτε ταξίδι αισθάνεσαι ασφαλής κρατώντας τις τραπεζικές σου κάρτες, εκεί τα έξοδα περιορίζονται σε λίγα ευρώ που θα σου κοστίσουν κεριά, σταυρουδάκια, ιερά λάδια, αγιασμοί και μπουκαλάκια με λίγες χούφτες από τα ιερά χώματα. Άλλες αγοραστικές προκλήσεις σπανίζουν, εκτός από φουλάρια κασμίρ, κελεμπίες και καφτάνια.

Απαραίτητα αξεσουάρ για όλους τα αναπαυτικά παπούτσια. Αγαπημένα αξεσουάρ για τις γυναίκες οι μαντήλες. Ο ενδυματολογικός κώδικας απαιτεί σεμνή ως επί το πλείστον εμφάνιση, που ξεκινά από ελαφριά καλοκαιρινά λινά, μέχρι χοντρά αντιανεμικά μπουφάν και μάλλινες κάλτσες, και αυτό γιατί οι θερμοκρασίες ποικίλλουν σε περιοχές που απέχουν μεταξύ τους μόλις μία ώρα. Μέχρι και την άνοιξη η διαφορά της θερμοκρασίας μπορεί να είναι από 10 έως 15 βαθμούς στις επισκέψεις από το ένα προσκύνημα στο άλλο. Κι αυτό γιατί άλλα βρίσκονται μέσα στην έρημο και άλλα σε μεγάλο υψόμετρο. Και όλα αυτά μέσα στην ίδια μέρα…

Όσο πλησιάζουμε προς το καλοκαίρι, η θερμοκρασία ανεβαίνει επικίνδυνα για τους Μεσογειακούς, ενώ η ατμόσφαιρα τις περισσότερες μέρες του χρόνου είναι αποπνικτική από τη σκόνη που δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τους επισκέπτες, όταν επικρατούν ισχυροί άνεμοι.
Βασικός τρόπος μετακίνησης τις περισσότερες ώρες της μέρας, εκτός από τα πούλμαν των τουριστικών γραφείων, αποτελεί το… «πεζό δύο». Το εντυπωσιακό και παράδοξο είναι ότι άνθρωποι αγύμναστοι, παχύσαρκοι, ταλαιπωρημένοι ή ακόμα και τρίτης ηλικίας δεν δυσανασχετούν ποτέ για τις ατελείωτες ώρες πεζοπορίας που πρέπει να κάνουν. Μιλούν όλοι για «φτερά στα πόδια» και τη λαχτάρα να μην χάσουν ούτε ένα προσκύνημα. Για να προφτάσει να τα δει κανείς όλα αυτά θα χρειαστεί από επτά έως δέκα μέρες.

Πατώντας στο Τελ Αβίβ, με ισραηλινές ή ελληνικές πτήσεις, ο έλεγχος είναι εξονυχιστικός. Όλοι ανεξαιρέτως περνούν από… interview, απαντώντας με λεπτομέρειες για το σκοπό του ταξιδιού, τον τόπο διαμονής και τις επισκέψεις του προγράμματος. Οι κάμερες τίθενται σε λειτουργία. Οι κινήσεις όλων είναι υπό τον έλεγχο των Ισραηλινών. Χαρακτηριστικό ήταν όταν δυο μέλη από ένα γκρουπ ξέφυγαν από τους υπολοίπους, εξαιτίας δεκάλεπτης καθυστέρησης στο WC. Οι ερωτήσεις είχαν τη μορφή ανάκρισης και μόνον όταν οι αρμόδιοι πείστηκαν ότι η καθυστέρηση οφειλόταν στην αλλαγή ρούχων λόγω της μεγάλης διαφοράς θερμοκρασίας, αφέθηκαν ελεύθεροι να ακολουθήσουν το υπόλοιπο γκρουπ!

Έξω από το αεροδρόμιο τα πούλμαν των προσκυνητών περιμένουν. Είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να κινηθείς στο Ισραήλ. Τα ταξί διακρίνονταν από το γκρι χρώμα τους όσο είσαι στο Ισραήλ, ενώ μπαίνοντας σε παλαιστινιακά εδάφη θα διακρίνεις και τα κίτρινα. Όποιος επισκεφθεί αυτή την περίοδο το Ισραήλ θα παρατηρήσει έναν οικοδομικό οργασμό, κυρίως σε δρόμους και μεγάλα κτίρια. Παρ’ όλα αυτά δεν θα έλεγα ότι η χώρα αυτή διακρίνεται για το εκσυγχρονισμένο δίκτυο μαζικής μεταφοράς. Τα λεωφορεία είναι παλιά, το μετρό απουσιάζει, ενώ οι πρώτες ράγες για το τραμ μόλις άρχισαν να τοποθετούνται.

Η πρώτη εντύπωση είναι το γυμνό τοπίο που απλώνεται παντού. Γύρω μας έρημος, τεράστιες αμμώδεις και βραχώδεις εκτάσεις και κάπου κάπου μερικοί φοίνικες ξεπηδούν μαζί με καλύβες που θυμίζουν τσαντίρια τσιγγάνων. Είναι τα σπίτια των Βεδουίνων, που την ίδια στιγμή που σου δημιουργούν την πλάνη της φτώχειας, μαθαίνεις ότι οι συγκεκριμένοι δεν μετρούν σε ακίνητα την τεράστια περιουσία τους αλλά σε καμήλες. Σύμφωνα με τους δικούς τους νόμους, οι συγκεκριμένοι επιτρέπεται να έχουν μέχρι και τέσσερις γυναίκες, αρκεί να μπορούν να τις συντηρούν. Πράγμα για τους περισσότερους εύκολο, καθώς ένα δικό τους Ε9 θα ’θελε πολύ να έχει στο στόχαστρο ο δικός μας υπουργός Οικονομίας…

Οι δρόμοι είναι φαρδιοί και οι οδηγοί μόνιμα εκνευρισμένοι. Η ηχορρύπανση δεν μετριέται σε ντεσιμπέλ αλλά σε συνεχή κορναρίσματα. Ο ασφαλέστερος τρόπος είναι να οδηγείς αργά για να μπορείς να φρενάρεις. Οι οδηγοί δεν γνωρίζουν από οδικά σήματα παρά μόνον από προτεραιότητα στον εαυτό τους. Ακόμα και τα πρόβατα και τα γαϊδούρια μπορεί να διασχίσουν δρόμους ταχείας κυκλοφορίας, κάνοντάς σε για μια στιγμή να πιστέψεις ότι βρίσκεσαι στη ζώνη του λυκόφωτος! Εδώ κυριολεκτικά ταιριάζει η φράση «Θεός φυλάξοι!» και ένα είναι βέβαιο: αν ο Θεός δεν βρίσκεται κάπου αλλού, σε εκείνα τα μέρη είναι σίγουρο ότι υπάρχει, αλλιώς θα μετράγαμε δεκάδες θύματα καθημερινά στους δρόμους!

Το παζλ των αντιθέσεων

Εντύπωση δεύτερη και σοκαριστική. Το τείχος της ντροπής! Χιλιόμετρα τείχους, μπετόν και συρματοπλεγμάτων απλώνονται μπροστά μας. Οι Ισραηλινοί κάθε μέρα όλο και περισσότερο «σπρώχνουν» τους Παλαιστινίους σε όλο και μικρότερες εκτάσεις, επεκτείνοντας τα σύνορα της Νέας Ιερουσαλήμ για λογαριασμό τους.
Κλείνουν εισόδους αναγκάζοντας τους Παλαιστινίους για να πάνε, για παράδειγμα, σ’ ένα νοσοκομείο και μάλιστα παλαιστινιακό (!), το οποίο απέχει μόλις πεντακόσια μέτρα από τον τόπο τους, να χρειάζεται να διασχίσουν με το αυτοκίνητο χιλιάδες χιλιόμετρα.
Δεν είναι σπάνιο, παρατηρώντας μέσα από τα βουνά, να βλέπεις να ξεπετάγονται Παλαιστίνιοι με τα πόδια, προκειμένου να γλιτώσουν χρόνο για να βρεθούν στις δουλειές, στα σχολεία ή τα νοσοκομεία τους. Σε λίγο καιρό, λένε οι πληροφορίες, οι μόνοι δρόμοι διέλευσης γι’ αυτούς θα είναι από υπόγειες σήραγγες!

Εντύπωση τρίτη. Η πλήρης αντίθεση. Λίγο πριν από την Παλιά Ιερουσαλήμ με τα περισσότερα προσκυνήματα διασχίζεις το σύγχρονο Ισραήλ. Διασχίζεις ένα τοπίο που συνθέτει ένα παζλ οργής, καθώς τα στοιχεία που το διακρίνουν είναι η ανομοιομορφία και η ανισορροπία. Είναι στοιχεία κοινωνικής ανισότητας. Είναι η φτώχεια και ο πλούτος. Είναι η δύναμη και η αδυναμία. Είναι η εξουσία και η καταπίεση.
Όλα όμως σ’ ένα κοινό φόντο: στο «χρυσό» φόντο. Τι ειρωνεία! Έτσι ονομάζουν την πόλη της Ιερουσαλήμ, «Χρυσή Πόλη». Γιατί όλα τα σπίτια, διά νόμου, είναι υποχρεωτικό να χτίζονται με τη γνωστή χρυσίζουσα πέτρα των Ιεροσολύμων. Απέξω όλα σχεδόν μοιάζουν. Ιδίως στο φως της μέρας, οπότε η περίφημη πέτρα αλλάζει χρώματα κάτω από το φως του ήλιου!
Μόνο που οι πέτρες των μεν ανυψώνονται σε οικόπεδα-φιλέτα και κρύβουν τη χλιδή μέσα στο πράσινο, ενώ οι πέτρες των δε (Παλαιστινίων) ξεπηδούν μέσα από τα σκουπίδια και κρύβουν την εξαθλίωση.
Γνωστές αλυσίδες ξενοδοχείων μπορούν να σου προσφέρουν μεγάλη άνεση στη διαμονή. Σ’ αυτούς τους δρόμους μπορείς να βρεις τα πάντα. Τα πάρκα δεν λείπουν, ενώ οι βόλτες με τα ΒΜΧ και οι περίπατοι δεν σπανίζουν. Μερικά στενά παραπέρα και πίσω από τα Τείχη η έννοια του σούπερ μάρκετ δεν υπάρχει. Τα μπακάλικα είναι για να εξυπηρετούν μόνον τους ντόπιους, ενώ τα εστιατόρια έχουν αντικατασταθεί από κιόσκια που προσφέρουν μόνο φαλάφελ –ντόπιο έδεσμα ιδιαιτέρως βαρύ για το στομάχι των δυτικών– και άλλα φτωχικά μικρογεύματα.
Κόντρα στα 4Χ4 εκεί το μόνο που συναντάς είναι Volvo του ’70 και ξεπερασμένης τεχνολογίας Fiat, ενώ τα μικρά παιδιά πετάγονται επικίνδυνα στους δρόμους, σαν από ξεχασμένες ασπρόμαυρες ταινίες της Φίνος Φιλμ, με ξεχαρβαλωμένα ποδήλατα. Εκεί η οργή αντικαθίσταται από τον προβληματισμό και μόνο η ελπίδα του Θεού σ’ αυτό το φαιδρό σύστημα εξουσίας σ’ αφήνει να ανταποδώσεις ένα γέλιο συμπαράστασης στο ανυποψίαστο χαμόγελο αυτών των παιδιών.

Μπροστά στην Παλιά Ιερουσαλήμ: Πύλη Δαυίδ και Πύλη Λεόντων

Δύο από τις βασικές εισόδους για να βρεθείς στο Πατριαρχείο, στον Πανάγιο Τάφο, τον Γολγοθά, τα καλντερίμια της πόλης. Λίγο πριν συναντήσεις την απόλυτη γαλήνη, την ομορφιά της αγάπης και την ιερή έκσταση έρχεσαι αντιμέτωπος με το βαρύ οπλισμό των φρουρών.
Μετράς τις κάμερες ανά δέκα μέτρα. Εδώ νιώθεις μόνο τα βλέμματά τους να σε παρακολουθούν. Μέχρι να φτάσεις όμως εκεί, έχεις περάσει από τουλάχιστον τέσσερις ελέγχους διαβατηρίων. Δεν είναι ασυνήθιστο να έχεις δεχτεί, μέσα στο πούλμαν που σε πηγαίνει στους Άγιους Τόπους, την επίσκεψη των οπλισμένων σαν αστακών στρατιωτών για έναν ακόμα έλεγχο.
Κι αν αυτό είναι το σύνηθες, αυτό που σίγουρα δεν μπορείς να συνηθίσεις με τίποτα είναι τους αμούστακους εφήβους και τις δεκαεπτάχρονες νεαρές κοπέλες με τη στολή και το βλοσυρό βλέμμα έχθρας και καχυποψίας. Μια διαδικασία που διαρκεί μόλις ελάχιστα λεπτά, αρκεί όμως για να σου υπενθυμίσει πού βρίσκεσαι και να σου «σπάσει για λίγο τον τσαμπουκά».

Μπροστά στην Ιερά Πύλη

Αριστερά, η κολόνα που σφραγίζει με τη μεγάλη ρωγμή την επιλογή των Ελληνορθοδόξων για το Άγιο Φως. Όταν οι Αρμένιοι επιχείρησαν να κλέψουν το Άγιο Φως από τον Πανάγιο Τάφο το 1540 και κλείδωσαν τις εξωτερικές πόρτες, το Άγιο Φως βγήκε από την κολόνα «ως εκ θαύματος» και δόθηκε στους αποκλεισμένους από τους Αρμενίους Έλληνες χριστιανούς ορθοδόξους.

Τα μεγάλα ιερά προσκυνήματα εντός του Ναού της Αναστάσεως

Περνώντας την Αγία Πόρτα και μπαίνοντας στο ναό, ο προσκυνητής βρίσκεται μπροστά στο μάρμαρο που καλύπτει το σημείο της Αποκαθήλωσης. Δεξιά και αριστερά του Μνημείου της Αποκαθήλωσης υπάρχουν έξι μανουάλια. Δύο ανήκουν στους Ορθοδόξους, δύο στους Καθολικούς και δύο στους Αρμένιους. Υπάρχουν και οχτώ μεγάλες κανδήλες. Τέσσερις ανήκουν στους Ορθοδόξους, μία στους Αρμενίους, μία στους Λατίνους, μία στους Κόπτες και μία στους Σύρους. Πάνω στον τοίχο υπάρχει ψηφιδωτό που αναπαριστά την Αγία Αποκαθήλωση.

• Δυτικά του Καθολικού της Αναστάσεως, σε κυκλικό χώρο που είναι σκεπασμένος με τεράστιο τρούλο, βρίσκεται το Άγιο Κουβούκλιο, όπου και ο Πανάγιος Τάφος, μέσα στον οποίο φιλοξενήθηκε ο Κύριος. Στον προθάλαμο βρίσκεται ένα κομμάτι από το λίθο που σφράγισε τον Τάφο του Κυρίου και στη συνέχεια ο Άγγελος αποκύλησε κατά την Ανάσταση του Χριστού από την είσοδο του μνημείου.
Η βάση του λίθου χρησιμοποιείται ως Αγία Τράπεζα για τη Θεία Λειτουργία που τελείται κάθε βράδυ στον Πανάγιο Τάφο. Από πάνω κρέμονται δεκαπέντε κανδήλες, πέντε από τις οποίες ανήκουν στους Ορθοδόξους, πέντε στους Λατίνους, τέσσερις στους Αρμενίους και μία στους Κόπτες.
Δεξιά και αριστερά του προθαλάμου υπάρχουν δύο αβγοειδείς τρύπες. Απ’ αυτές ο Πατριάρχης το Μεγάλο Σάββατο δίνει το Άγιο Φως.
Από τη δεξιά το παίρνουν οι Ορθόδοξοι και από την αριστερή οι Αρμένιοι. Στο Άγιο Κουβούκλιο στέκεται ακοίμητος Αγιοταφίτης φρουρός, διορισμένος με σουλτανικό φιρμάνι, βεβαιώνοντας έτσι τα απαράγραπτα δίκαια των Ελλήνων επί του Παναγίου Τάφου.

• Το Παρεκκλήσι των Κλαπών. Στο χώρο που ανήκει στους Ορθοδόξους υπάρχει μικρή Αγία Τράπεζα και κάτω απ’ αυτή μια πλάκα με δύο τρύπες. Κατά την παράδοση, εκεί τοποθέτησαν τα πόδια του Χριστού για τον βασανίσουν λίγο πριν από τη Σταύρωση.

• Το Παρεκκλήσι του Ακανθίνου Στεφάνου. Στο χώρο αυτό οι στρατιώτες κάθισαν τον Κύριο λίγο πριν από τη Σταύρωση. Του έβαλαν κόκκινη χλαμύδα, ακάνθινο στεφάνι και τον χλεύαζαν. Στο παρεκκλήσι αυτό σώζεται τμήμα της κολόνας πάνω στην οποία κάθισαν τον Κύριο.
Η κολόνα βρίσκεται κάτω από την Αγία Τράπεζα κλεισμένη σε γυάλινη θήκη που ανοίγει κάθε Μεγάλη Τετάρτη. Στο σημείο αυτό, πολλοί είναι οι προσκυνητές που υποστηρίζουν ότι ακούν τον ήχο του μαστιγίου που βασάνιζε τον Χριστό και τις φωνές και τα κλάματα του όχλου που παρακολουθούσε το μαρτύριο.

• Ο Φρικτός Γολγοθάς. Κοντά στο παρεκκλήσι του Αδάμ συναντούμε χώρο ο οποίος είναι περιφραγμένος με τζάμι και μας δείχνει πώς ήταν η όψη του Γολγοθά πριν να χτιστούν τα προσκυνήματα. Αμέσως μετά, είκοσι επτά σκαλοπάτια μας οδηγούν στον πιο φρικτό βράχο της γης, τον Γολγοθά, όπου συντελέστηκε το Μαρτύριο του Κυρίου, χύνοντας το Τίμιο Αίμα Του για να μας καθαρίσει από τις αμαρτίες.
Περιλαμβάνονται δύο παρεκκλήσια, το ένα βόρεια που ανήκει στους Ορθοδόξους και περιλαμβάνει τον πραγματικό τόπο της Σταύρωσης και το άλλο νότια που ανήκει στους Καθολικούς και είναι ο τόπος όπου ο Χριστός τοποθετήθηκε πάνω στο Σταυρό και δέχτηκε τα καρφιά.

• Η Οδός του Μαρτυρίου, γνωστή ως «Via Dolorosa», που σημαίνει «Οδός θλίψης». Έχει μήκος ένα χιλιόμετρο και αρχίζει από το Πραιτώριο (Φυλακή του Χριστού) και φτάνει μέχρι τον Γολγοθά στο Ναό της Αναστάσεως. Είναι η οδός την οποία ακολούθησε ο Χριστός φέρνοντας το Σταυρό Του.
Ένα ακόμα Προσκύνημα
Αφήνουμε κατάκοποι την Παλιά Ιερουσαλήμ. Λίγα μέτρα πιο κάτω, η Πύλη των Λεόντων μας οδηγεί στον Κήπο της Γεθσημανή. Ο περιφραγμένος Κήπος κρύβει μέσα του την Ελιά της Προδοσίας. Μια ελιά χιλιάδων χρόνων από τότε που ο Ιούδας έδειξε στους στρατιώτες και μ’ αυτό τον τρόπο πρόδωσε τον Χριστό.

Οι επόμενες μέρες περιλαμβάνουν περιήγηση στα ιερά μοναστήρια. Ελληνικές εκτάσεις γης που απειλούνται από φανατισμένους μουσουλμάνους και φυλάσσονται από γενναίους γέροντες και άγρυπνους νεαρούς ηγούμενους, φρουρούς της θρησκευτικής περιουσίας. Μόνοι εναντίον πολλών, θέτουν κάθε λεπτό σε κίνδυνο τη ζωή τους στο βωμό της Πίστης και της Ορθοδοξίας. Δυστυχώς, ο αριθμός των Ελλήνων μοναχών, –περί τους εκατό– χρόνο με το χρόνο όλο και λιγοστεύει, την ίδια στιγμή που οι άλλες Εκκλησίες αυξάνουν με γεωμετρική πρόοδο τον αριθμό των μοναχών τους.

Ο δρόμος για τη Βηθλεέμ

Απαραίτητο διαβατήριο και συνοριακός αυστηρός έλεγχος για ακόμα μία φορά. Στον επιβλητικό ναό της Γέννησης του Ιησού, οι επισκέπτες συρρέουν κατά χιλιάδες για να προσκυνήσουν το σημείο Γέννησης, προσκύνημα Ορθόδοξο, και την Ιερά Φάτνη λίγα μέτρα πιο πέρα, προσκύνημα Καθολικό.
Η πλατεία μπροστά από το Ναό έχει κάτι από το Soho: εκεί συναντιούνται όλες οι φυλές. Αξίζει κάπου εκεί να απολαύσεις ένα μερακλίδικο αραβικό καφέ.
Εάν πάλι οι επισκέπτες επιλέξουν να φάνε σε κάποιο από τα ελάχιστα εστιατόρια, ας μην ξαφνιαστούν με τον τρόπο που θα κληθούν να αφήσουν το πουρμπουάρ τους. Δεν περιλαμβάνεται στην τιμή και ο σερβιτόρος, κρατώντας ένα μικρό καλάθι σαν το δίσκο που περιφέρεται στη Λειτουργία της Κυριακής, απαιτεί «αυτό που έχεις ευχαρίστηση», δηλαδή το μπαχτσίς.

Ημέρα Παρασκευή

Ημέρα που πολλά από τα προσκυνήματα μπορεί να αναβληθούν. Είναι οι ημέρες που επιβάλλεται όσο το δυνατό να κυκλοφορείς λιγότερο μόνος σου. Ο πιο ασφαλής τρόπος είναι να είσαι σε λεωφορεία τουριστικά που ενημερώνονται εκ των προτέρων για τους προορισμούς που πρέπει να αποφύγουν και τις φασαρίες που γίνονται μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών.
Τις πιο πολλές Παρασκευές, οι περισσότεροι προορισμοί αναβάλλονται. Τα τελευταία γεγονότα με αφορμή το Ναό του Σολομώντα και τα τεμένη Ομάρ και Ελ – Άκσα, έχουν ως αποτέλεσμα να κλείνουν όλο και περισσότεροι δρόμοι και περισσότερες είσοδοι και έξοδοι των πόλεων. Ο κίνδυνος καιροφυλακτεί αν κυκλοφορείς μόνος σου και στα μέρη που γίνονται οι μάχες, μέρη όμως απομακρυσμένα από τα προσκυνήματα.

Μοναστήρι Αγίου Γερασίμου: μια όαση στην έρημο

Μια μικρή Ελλάδα στο πουθενά. Μια κιτς αναπαράσταση του Λευκού Πύργου, εκτός των άλλων αρχιτεκτονημάτων, βγαλμένη από την πιο αγνή πρόθεση και τη λατρεία του γέροντα Ηγούμενου Χρυσόστομου για την Ελλάδα.
Ένας φωτισμένος σταυρός και μια Eλληνική σημαία που κυματίζει δηλώνει μέρα νύχτα την παρουσία των Ελλήνων εκεί και σφραγίζει την Ορθοδοξία λίγα μέτρα πιο πέρα από τον Ιορδάνη Ποταμό.
Εβραίοι και φανατικοί μουσουλμάνοι κάνουν τα πάντα για να εξοβελίσουν το γέροντα από τα εδάφη τους.
Ο σύγχρονος ήρωας Χρυσόστομος θυμίζει τον Παπαφλέσσα που υπερασπίζεται κάθε σπιθαμή γης, δημιουργώντας έναν παράδεισο για όλους τους πιστούς αλλά και τους φτωχούς μουσουλμάνους ή άλλους αλλόθρησκους που ζητούν ένα χέρι βοήθειας, χωρίς ποτέ να κάνει καμία εξαίρεση…
anavaseis

Ακατακρίτως φθάσαι προσκυνήσαι

Ομιλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης π. Παύλου στο Κατανυχτικό Εσπερινό στον Ι.Κ.Ν. Αγ.Ιωάννου Προδρόμου Νεαπόλεως στις 10.04.2011

Ομιλία αγίου Γρηγορίου του Παλαμά εις την Κυριακήν των Βαΐων

1. Σε καιρό ευνοίας σε επήκουσα και σε ημέρα σωτηρίας σ' εβοήθησα», είπε ο Θεός δια του Ησαΐα (Ησ. 49, 8). Καλό λοιπόν είναι να ειπώ σήμερα το αποστολικό εκείνο προς την αγάπη σας· «Ιδού καιρός εύνοιας, ιδού ημέρα σωτηρίας· ας απορρίψωμε λοιπόν τα έργα του σκότους και ας εκτελέσωμε τα έργα του φωτός, ας περιπατήσωμε με σεμνότητα, σαν σε ημέρα» (Β΄ Κορ. 6,2· Ρωμ. 13,12). Διότι προσεγγίζει η ανάμνησις των σωτηριωδών παθημάτων του Χριστού και το νέο και μέγα και πνευματικό Πάσχα, το βραβείο της απαθείας, το προοίμιο του μέλλοντος αιώνος.

Και το προκηρύσσει ο Λάζαρος που επανήλθε από τα βάραθρα του άδη, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς την τετάρτη ημέρα με μόνο τον λόγο και το πρόσταγμα του Θεού, που έχει την εξουσία ζωής και θανάτου, και προανυμνούν παιδιά και πλήθη λαού άκακα με την έμπνευση του θείου Πνεύματος αυτόν που λυτρώνει από τον θάνατο, που ανεβάζει τις ψυχές από τον άδη, που χαρίζει αΐδια ζωή στην ψυχή και το σώμα...

2. Αν λοιπόν κανείς θέλη ν' αγαπά τη ζωή, να ιδή αγαθές ημέρες, ας φυλάττη την γλώσσα του από κακό και τα χείλη του ας μη προφέρουν δόλο· ας εκκλίνη από το κακό και ας πράττη το αγαθό· (Πέτρ. 3, 10ε, Ψαλμ. 33, 13-15). Κακό λοιπόν είναι η γαστριμαργία, η μέθη και η ασωτία· κακό είναι η φιλαργυρία, η πλεονεξία και η αδικία· κακό είναι η κενοδοξία, η θρασύτης και η υπερηφάνεια. Ας αποφύγη λοιπόν ο καθένας τέτοια κακά και ας επιτελή τα αγαθά.

Ποιά είναι αυτά; Η εγκράτεια, η νηστεία, η σωφροσύνη, η δικαιοσύνη, η ελεημοσύνη, η μακροθυμία, η αγάπη, η ταπείνωσις. Ας επιτελούμε λοιπόν αυτά, για να μεταλάβωμε αξίως του θυσιασθέντος για χάρι μας αμνού του Θεού και ας λάβωμε από αυτόν τον αρραβώνα της αφθαρσίας για να τον φυλάξωμε κοντά μας σ' επιβεβαίωσι της υπεσχημένης προς εμάς κληρονομίας στους ουρανούς.

Αλλά είναι μήπως δυσκατόρθωτο το αγαθό και οι αρετές είναι δυσκολώτερες από τις κακίες; Εγώ πάντως δεν το βλέπω· διότι περισσοτέρους πόνους υφίσταται από εδώ ο μέθυσος και ο ακρατής από τον εγκρατή, ο ακόλαστος από τον σώφρονα, ο αγωνιζόμενος να πλουτήση από τον ζώντα με αυτάρκεια, αυτός που επιζητεί ν' αποκτήση δόξα από τον διαγοντα σε αφάνεια· αλλ' επειδή λόγω της ηδυπαθείας μας οι αρετές μάς φαίνονται δυσκολώτερες, ας βιάσωμε τους εαυτούς μας· διότι ο Κύριος λέγει «η βασιλεία του Θεού είναι βιαστή και οι βιασταί την αρπάζουν» (Ματθ. 11, 12).

3. Χρειαζόμαστε λοιπόν όλοι προσπάθεια και προσοχή, ένδοξοι και άδοξοι, άρχοντες και αρχόμενοι, πλούσιοι και πτωχοί, ώστε ν' απομακρύνωμε από την ψυχή μας τα πονηρά αυτά πάθη και αντί αυτών να εισαγάγωμε σ' αυτήν όλη τη σειρά των αρετών.

Πραγματικά ο γεωργός και ο σκυτοτόμος, ο οικοδόμος και ο ράπτης, ο υφαντής και γενικώς ο καθένας που εξασφαλίζει τη ζωή του με τους κόπους και την εργασία των χεριών του, εάν αποβάλουν από την ψυχή τους την επιθυμία του πλούτου και της δόξας και της τρυφής, θα είναι μακάριοι· διότι αυτοί είναι οι πτωχοί για τους οποίους προορίζεται η βασιλεία των ουρανών, και γι' αυτούς είπε ο Κύριος, «μακάριοι είναι οι πτωχοί κατά το πνεύμα» (Ματθ. 5, 3).

Πτωχοί δε κατά το πνεύμα είναι αυτοί που λόγω του ακαυχήτου και αφιλοδόξου και αφιληδόνου του πνεύματος, δηλαδή της ψυχής, ή έχουν εκουσίαν και την εξωτερική πτωχεία ή την βαστάζουν γενναίως, έστω και αν είναι ακουσία.

Αυτοί όμως που πλουτούν και ευημερούν και απολαύουν την πρόσκαιρη δόξα και γενικώς όσοι είναι επιθυμητοί αυτών των καταστάσεων θα περιπέσουν σε δεινότερα πάθη και θα εμπέσουν σε μεγαλύτερες, περισσότερες και δυσχερέστερες παγίδες του Διαβόλου· διότι αυτός που επλούτησε δεν αποβάλλει την επιθυμία του πλουτισμού, αλλά μάλλον την αυξάνει, ορεγόμενος περισσότερα από προηγουμένως.

Έτσι και ο φιλήδονος και ο φίλαρχος και ο άσωτος και ο ακόλαστος αυξάνουν μάλλον τις επιθυμίες των παρά τις αποβάλλουν. Οι δε άρχοντες και οι αξιωματούχοι προσλαμβάνουν και δύναμι, ώστε να εκτελούν αδικίες και αμαρτίες.

4. Γι' αυτό είναι δύσκολο να σωθή άρχων και να εισέλθη στη βασιλεία του Θεού πλούσιος. «Πώς», λέγει, «μπορείτε να πιστεύετε σ' εμένα λαμβάνοντας δόξα από τους ανθρώπους και μη ζητώντας την δόξα από τον Θεό μόνο» (Ιω. 5, 44); Αλλ' όποιος είναι εύπορος ή αξιωματούχος ή άρχων ας μη ταράσσεται· διότι μπορεί, αν θέλη, να ζήτηση τη δόξα του Θεού και να πιέση τον εαυτό του, ώστε ανακόπτοντας την προς τα χειρότερα ροπή να αναπτύξη μεγάλες αρετές και ν' απωθήση μεγάλες κακίες, όχι μόνο από τον εαυτό του, αλλά και από πολλούς άλλους που δεν θέλουν.

Μπορεί πραγματικά όχι μόνο να δικαιοπραγή και να σωφρονή, αλλά και αυτούς που θέλουν ν' αδικούν και ν' ακολασταίνουν να τους εμποδίζη ποικιλοτρόπως, και όχι μόνο να παρουσιάζεται ο ίδιος ευπειθής στο ευαγγέλιο του Χριστού και στους κήρυκές του, αλλά και τους θέλοντας ν' απειθούν να τους φέρη σε υποταγή στην Εκκλησία του Χριστού και στους προϊσταμένους της κατά Χριστόν, όχι μόνο δια της δυνάμεως και εξουσίας που έλαβε από τον Θεό, αλλά και με το να γίνεται τύπος στους υποδιεστέρους σε όλα τα αγαθά· διότι οι αρχόμενοι εξομοιούνται με τον άρχοντα.

5. Χρειάζεται λοιπόν προσπάθεια και βία και προσοχή σε όλους μεν, αλλ' όχι εξ ίσου. Σ' αυτούς που ευρίσκονται σε δόξα, πλούτο και εξουσία, καθώς και στους ασχολούμενους με τους λόγους και την απόκτηση της σοφίας, αν θα ήθελαν να σωθούν, χρειάζεται περισσότερη βία και προσπάθεια, επειδή από την φύσι τους είναι δυσπειθέστεροι. Αυτό μάλιστα γίνεται καταφανές και από τα ευαγγέλια του Χριστού που αναγνώσθηκαν χθες και σήμερα.

Πραγματικά, με το θαύμα που ετελέσθηκε στον Λάζαρο και παρέστησε ολοφάνερα ότι αυτός που το έκαμε είναι Θεός οι μεν άνθρωποι του λαού επείσθηκαν και επίστευσαν οι δε τότε άρχοντες, δηλαδή οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, τόσο αμετάπειστοι έμειναν, ώστε να εκμανούν περισσότερο εναντίον του και να θέλουν λόγω φρενοβλαβείας να τον παραδώσουν σε θάνατο, αυτόν που και με όσα είπε και με όσα έπραξε αναφάνηκε κύριος ζωής και θανάτου.

Δεν έχει δε να ειπή κανείς ότι το γεγονός ότι τότε ο Χριστός εσήκωσε επάνω τους οφθαλμούς του και είπε, «Πάτερ, σ' ευχαριστώ που με άκουσες», εστάθηκε εμπόδιο για το να θεωρήσουν ότι αυτός είναι ίσος με τον Πατέρα· διότι αυτός προσθέτει εκεί λέγοντας προς τον Πατέρα, «εγώ δε εγνώριζα ότι πάντοτε με ακούεις, αλλά τα είπα για χάρι του όχλου που παρευρίσκονταν, για να πιστεύσουν ότι εσύ με απέστειλες» (Ιω. 11, 42).

Για να γνωρίσουν δηλαδή αφ' ενός μεν ότι είναι Θεός και έρχεται από τον Πατέρα, αφ' ετέρου δε ότι ενεργεί τα θαύματα όχι εναντίον αλλά με συναίνεσι του Πατρός, εσήκωσε μεν εμπρός σε όλους τους οφθαλμούς του προς τον Πατέρα, είπε δε προς αυτόν εκείνα που αποδεικνύουν ότι αυτός που ωμίλησε επί γης είναι ίσος με τον υψηλά στους ουρανούς Πατέρα.

Έτσι, όπως στην αρχή, όπου επρόκειτο να πλασθή ο άνθρωπος, προηγήθηκε βουλή, έτσι και τώρα στο Λάζαρο, όπου επρόκειτο ν' αναπλασθή ο άνθρωπος, προηγήθηκε βουλή. Αλλά εκεί, που επρόκειτο να πλασθή ο άνθρωπος, είπε ο Πατήρ προς τον Υιό «ας κατασκευάσωμε άνθρωπο» και ο Υιός άκουσε, και έτσι ο άνθρωπος παρήχθηκε στην ύπαρξι· εδώ δε τώρα είπε ο Υιός και ο Πατήρ άκουσε, και έτσι εζωοποιήθηκε ο Λάζαρος.

6. Βλέπετε πόση είναι η ομοτιμία και η ομοβουλία; Διότι η μεν μορφή της προσευχής χρησιμοποιήθηκε για τον παρευρισκόμενο όχλο, τα δε λόγια δεν ήταν λόγια προσευχής, αλλά δεσποτείας και εξουσίας· «Λάζαρε, ελθέ έξω», και αμέσως ο τετραήμερος νεκρός παρουσιάσθηκε σ' αυτόν ζωντανός· άραγε τούτο έγινε με πρόσταγμα αναζωούντος ή με προσευχή ζωοποιούντος;

Εφώναξε δε με μεγάλη φωνή επίσης για τους παρευρισκομένους· διότι μπορούσε όχι μόνο με μετρία φωνή, αλλά και με την θέληση μόνο να τον αναστήση, όπως μπορούσε να το κάμη και απέχοντας μακριά και με την πέτρα επάνω στον τάφο.

Αλλά και προσήλθε στον τάφο και είπε στους παρευρισκομένους, που εσήκωσαν οι ίδιοι την πέτρα και αισθάνθηκαν τη δυσωδία, κι εφώναξε με μεγάλη φωνή και τον εκάλεσε κι έτσι τον ανέστησε, ώστε και με την όρασί τους (διότι τον έβλεπαν επάνω στον τάφο) και με την όσφρησί τους (διότι αισθάνονταν τη δυσωδία του νεκρού που ήταν ήδη στην τετάρτη ημέρα) και με την αφή (διότι χρησιμοποιώντας τα χέρια τους κατά πρώτον εσήκωσαν την πέτρα από το μνημείο, ύστερα έλυσαν το δέσιμο στο σώμα και το σουδάριο στο πρόσωπο) και με τα αυτιά τους (αφού η φωνή του Κυρίου έφθανε σε όλων τις ακοές) να καταλάβουν όλοι και να πιστεύσουν, ότι αυτός είναι που καλεί τα μη όντα σε όντα, που βαστάζει τα πάντα με τον λόγο της δυνάμεώς του, που και στην αρχή με λόγο μόνο εδημιούργησε τα όντα από μη όντα.

7. Ο μεν άκακος λαός λοιπόν επίστευσαν σ' αυτόν με όλα αυτά έτσι, ώστε να μη κρατούν την πίστι σιωπηρά, αλλά να γίνουν κήρυκες της θεότητός του με έργα και λόγια. Διότι μετά την τετραήμερη έγερσι του Λαζάρου ο Κύριος ευρήκε ένα γαϊδουράκι, που προετοιμάσθηκε από τους μαθητάς, όπως λέγει ο ευαγγελιστής Ματθαίος, εκάθησε σ' αυτό, εισήλθε στα Ιεροσόλυμα κατά την προφητεία του Ζαχαρίου που προείπε, «μη φοβήσαι, θυγατέρα Σιών, ιδού έρχεται ο βασιλεύς σου δίκαιος και σωτήριος, πράος επάνω σε υποζύγιο, σε πωλάρι όνου»(Ζαχ. 9,9· Ματθ. 21,5).

Με τα λόγια αυτά ο προφήτης εδείκνυε ότι αυτός είναι ο προφητευόμενος βασιλεύς, που είναι ο μόνος πραγμαπκά βασιλεύς της Σιών διότι, λέγει, ο βασιλεύς σου δεν είναι φοβερός στους παρατηρητάς, ούτε είναι κάποιος βαρύς και κακοποιός, συνοδευόμενος από υπασπιστάς και δορυφόρους, ή σύροντας πλήθος πεζών και ιππέων, ζώντας με πλεονεξία και απαιτώντας τέλη και φόρους, δουλείες και υπηρεσίες αγενείς και επιβλαβείς· αντιθέτως σημαία του είναι η ταπείνωσις, η πτωχεία και η ευτέλεια, εφ' όσον εισέρχεται επάνω σε όνο χωρίς καμμιά έπαρσι.

Γι' αυτό αυτός είναι ο μόνος δίκαιος βασιλεύς που σώζει με δικαιοσύνη και αυτός είναι πράος έχοντας ως ιδιότητά του την πραότητα· διότι ο ίδιος ο Κύριος λέγει για τον εαυτό του, «μάθετε από εμένα, ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά».

8. Ο μεν βασιλεύς λοιπόν που ανέστησε τον Λάζαρο εισήλθε τότε στα Ιεροσόλυμα καθήμενος επάνω σε όνο· αμέσως δε όλοι οι λαοί, παιδιά, άνδρες, γέροντες, στρώνοντας τα ενδύματα και παίρνοντας βαΐα από φοίνικες, που είναι σύμβολα νίκης, τον προϋπαντούσαν σαν ζωοποιό και νικητή του θανάτου, τον προσκυνούσαν, τον προέπεμπαν, ψάλλοντας με μια φωνή όχι μόνο έξω, αλλά και μέσα στον ιερό περίβολο, «ωσαννά στον υιό του Δαβίδ, ωσαννά εν τοις υψίστοις».

Το ωσαννά λοιπόν είναι ύμνος που αναπέμπεται προς τον Θεό και ερμηνευόμενο σημαίνει «σώσε μας λοιπόν»· η δε προσθήκη «εν τοις υψίστοις» δεικνύει ότι αυτός δεν ανυμνείται μόνο επί γης ούτε από τους ανθρώπους μόνο, αλλά στα ύψη από τους ουράνιους αγγέλους.

9. Όχι δε μόνο τον ανυμνούν και τον θεολογούν έτσι, αλλά στη συνέχεια εναντιώνονται και στην κακόβουλη και θεομάχο γνώμη των Γραμματέων και Φαρισαίων και στις φονικές προθέσεις των. Αυτοί μεν έλεγαν γι' αυτόν φρενοβλαβώς, «αυτός ο άνθρωπος δεν είναι από τον Θεό κι επειδή πραγματοποιεί πολλά θαύματα, αν το αφήσωμε χωρίς να τον θανατώσωμε, όλοι θα πιστεύσουν σ' αυτόν και θα έλθουν οι Ρωμαίοι που θα μας πάρουν την πόλι και το έθνος» (Ιω. 11, 47).

Ο δε λαός τι λέγει; «Ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου· ευλογημένη η ερχόμενη βασιλεία του πατρός μας Δαβίδ» (Μάρκ. 11, 10). Με την φράσι «ευλογημένος ο ερχόμενος στο όνομα του Κυρίου», υπεδείκνυαν ότι είναι από τον Θεό και Πατέρα και ότι ήλθε στο όνομα του Πατρός, όπως λέγει και ο ίδιος ο Κύριος περί εαυτού, «ότι εγώ ήλθα στο όνομα του Πατρός μου και από τον Θεό εξήλθα και σ' αυτόν πηγαίνω» (Ιω. 8, 42).

Με την φράσι δε «ευλογημένη η βασιλεία του πατρός μας Δαβίδ», υπεδείκνυαν ότι αυτή είναι η βασιλεία στην οποία πρόκειται να πιστεύσουν τα έθνη κατά την προφητεία, και μάλιστα οι Ρωμαίοι. Διότι ο βασιλεύς αυτός όχι μόνο είναι ελπίς του Ισραήλ, αλλά και προσδοκία των εθνών κατά την προφητεία του Ιακώβ (Γεν. 49, 10), «δένοντας στην άμπελο την όνο του», δηλαδή τον υποκείμενο σ' αυτόν λαό από τους Ιουδαίους, «και στο κλήμα το πωλάρι της όνου του» (Γεν. 49, 11).

Κλάδος δε του κλήματος είναι οι μαθηταί του Κυρίου, προς τους οποίους έλεγε, «εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα» (Ιω. 15, 5). Με το κλήμα λοιπόν αυτό συνέδεσε ο Κύριος προς τον εαυτό του το πωλάρι της όνου του, δηλαδή το νέο Ισραήλ από τα έθνη, του οποίου τα μέλη έγιναν κατά χάρι υιοί του Αβραάμ. Εάν λοιπόν η βασιλεία αυτή είναι ελπίς και των εθνών, πώς, λέγουν, αφού επιστεύσαμε σ' αυτήν εμείς, θα φοβηθούμε τους Ρωμαίους;

10. Έτσι λοιπόν οι νηπιάζοντες όχι στα μυαλά αλλά στην κακία, εμπνευσθέντες από το άγιο Πνεύμα, ανέπεμψαν στον Κύριο πλήρη και τέλειον ύμνο, μαρτυρώντας ότι ως Θεός εζωοποίησε τον Λάζαρο ενώ ήταν τετραήμερος νεκρός. Οι δε Γραμματείς και Φαρισαίοι, μόλις είδαν τα θαυμάσια αυτά και τα παιδιά να κράζουν στο ιερό λέγοντας, «αίνος στον σωτήρα μας υιό του Δαβίδ», αγανάκτησαν κι έλεγαν προς τον Κύριο· «δεν ακούεις τι λέγουν αυτά;», πράγμα που έπρεπε μάλλον ο Κύριος να ειπή τότε προς αυτούς, ότι δηλαδή "δεν βλέπετε και δεν ακούετε και δεν καταλαβαίνετε;".

Γι' αυτό ο ίδιος αντικρούοντάς τους που τον κατηγορούσαν ότι ανέχεται την υμνωδία που μόνο στον Θεό ταιριάζει, λέγει, ναι, ακούω αυτούς που σοφίζονται από εμέ αοράτως και εκφέρουν τέτοιους λόγους για μένα, εάν δε σιωπήσουν αυτοί, θα κράξουν οι λίθοι (Λουκ. 19, 40).

Εσείς όμως δεν ανεγνώσατε ποτέ εκείνον τον προφητικό λόγο, ότι από στόμα νηπίων που θηλάζουν συντόνισες ύμνον(Ματθ. 21, 16);

Διότι και τούτο ήταν άξιο μεγάλου θαυμασμού, ότι τα αμόρφωτα και αμαθή παιδιά θεολογούσαν τελείως τον Θεό που ενανθρώπησε για μας, παίρνοντας στο στόμα τους αγγελικό ύμνο· όπως δηλαδή οι άγγελοι έψαλλαν για τη γέννησι του Κυρίου, «δόξα προς τον Θεό στα ύψη και επί γης» (Λουκ. 2, 14· 19, 38), έτσι και αυτά τώρα κατά την είσοδό του αναπέμπουν τον ίδιο ύμνο, λέγοντας, «δόξα στο σωτήρα μας τον υιό του Δαβίδ, δόξα στο σωτήρα μας στα ουράνια» (Ματθ. 21, 9).

11. Αλλά ας νηπιάσωμε κι εμείς αδελφοί, κατά την κακία, νέοι και γέροντες, άρχοντες μαζί και αρχόμενοι, για να ενδυναμωθούμε από τον Θεό, να στήσωμε τρόπαιο και να βαστάσωμε τα σύμβολα της νίκης, όχι μόνο κατά των πονηρών παθών, αλλά και κατά των ορατών και αοράτων εχθρών, ώστε να ευρούμε την χάρι του λόγου για βοήθεια εύκαιρη. Διότι ο νέος πώλος, όπου καταξίωσε ο Κύριος να καθήση για χάρι μας, αν και είναι ένας, προετύπωνε την προς αυτόν υποταγή των εθνών, από τα οποία προερχόμαστε όλοι εμείς, άρχοντες μαζί και αρχόμενοι.

12. Όπως λοιπόν στον Ιησού Χριστό δεν υπάρχει αρσενικό και θηλυκό, ούτε Έλλην ούτε Ιουδαίος, αλλά όλοι είναι ένα κατά τον θείο απόστολο (Γαλ. 3, 28), έτσι σ' αυτόν δεν υπάρχει άρχων και αρχόμενος, αλλά με την χάρι του είμαστε ένα κατά την πίστι σ' αυτόν και ανήκομε στο ένα σώμα της Εκκλησίας του, έχοντας μία κεφαλή, αυτόν και ένα πνεύμα εποτισθήκαμε δια της παναγίας χάριτος του Πνεύματος και ένα βάπτισμα ελάβαμε όλοι και μια είναι η ελπίς όλων και ένας ο Θεός μας, ο επάνω από όλους και δια μέσου όλων και μέσα σε όλους μας (Εφ. 4, 6).

Ας αγαπούμε λοιπόν αλλήλους, ας ανεχώμαστε και ας φροντίζωμε ο ένας τον άλλον, αφού είμαστε μέλη αλλήλων διότι το σήμα της μαθητείας μας προς εκείνον, όπως είπε ο ίδιος ο Κύριος, είναι η αγάπη και η πατρική κληρονομία που μας άφησε αναχωρώντας από αυτόν τον κόσμο είναι η αγάπη και η τελευταία ευχή που μας έδωσε ανεβαίνοντας προς τον Πατέρα αναφέρεται στην προς αλλήλους αγάπη μας (Ιω. 13, 33ε.).

13. Ας σπεύδωμε λοιπόν να επιτύχωμε την πατρική ευχή και ας μη αποβάλλωμε την από αυτόν κληρονομία ούτε το σήμα που μας έδωσε, για να μη αποβάλλωμε και την υιοθεσία και την ευλογία και την προς αυτόν μαθητεία, και τότε θα ξεπέσωμε από την ελπίδα που μας αναμένει και θα κλεισθούμε έξω από τον πνευματικό νυμφώνα.

Όπως δε πρίν από το σωτηριώδες πάθος, καθώς ο Κύριος εισερχόταν στην κάτω Ιερουσαλήμ, του έστρωναν τα ιμάτια όχι μόνο ο λαός, αλλά και οι πραγματικοί άρχοντες των εθνών, οι Απόστολοι του Κυρίου δηλαδή, έτσι κι' εμείς άρχοντες μαζί και αρχόμενοι, ας στρώσωμε τα έμφυτα ιμάτιά μας, υποτάσσοντας την σάρκα και τα θελήματά της στο πνεύμα.

Έτσι όχι μόνο θ' αξιωθούμε να ιδούμε και να προσκυνήσωμε το σωτηριώδες πάθος του Χριστού και την αγία ανάστασι, αλλά και ν' απολαύσωμε την κοινωνία προς αυτόν «διότι», λέγει ο απόστολος, «εάν εγίναμε σύμφυτοι με το ομοίωμα του θανάτου του, είναι φανερό ότι θα γίνωμε σύμφυτοι και της αναστάσεως» (Ρωμ. 6, 5).

14. Αυτήν την ανάστασι είθε να επιτύχωμε όλοι εμείς, με την χάρι και φιλανθρωπία του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού, στον οποίο πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνησις, μαζί με τον άναρχο Πατέρα του και το ζωοποιό Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Γένοιτο.

Βυζαντινά κάλαντα τοῦ Λαζάρου

Η Βυζαντινή Χορωδία του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά Ηρακλείου παρουσιάζει τα Βυζαντινά Κάλαντα του Λαζάρου. Την χορωδία διευθύνει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Ιωάννης Δαμαρλάκης.

“Λαζαρίνες”

Ένα από τα έθιμα των ημερών του Πάσχα που διαδραματίζεται σε πολλές περιοχές του τόπου μας είναι «οι Λαζαρίνες».

Το έθιμο έχει διπλό χαρακτήρα, είναι αφιερωμένο στην ανάσταση του Λαζάρου και ταυτόχρονα στην Άνοιξη. Στον διπλό εορτασμό η συμμετοχή των νέων είναι καθολική και γι’ αυτό το λόγο ονομάζονται οι μεν νέοι Λάζαροι, οι δε νέες Λαζαρίνες.

Σε κάθε περιοχή το έθιμο διαφέρει………

αλλού τραγουδούν μονάχα τα κορίτσια, αλλού οι κοπέλες που ετοιμάζονταν για παντρειά, σε άλλα μέρη ομάδες αγοριών. Όσο για το ομοίωμα του Λαζάρου που κρατούν τα παιδιά, αλλού ήταν ένα πάνινο κουκλάκι, αλλού έχει τη μορφή τσολιά (Κόρινθος), σε άλλες περιοχές αντιστοιχεί σε ένα σταυρό, ένα στεφάνι ή ακόμα και μια τρυπητή κουτάλα (Σκύρος) ή μια σκούπα (Ξάνθη) ντυμένη με λουλούδια. Σε χωριά της Ηπείρου, από την άλλη, τ’ αγόρια τραγουδούν μασκαρεμένα κρατώντας κουδούνια και γιαταγάνια, ενώ στην Κύπρο γίνεται κανονική αναπαράσταση με ένα από τα παιδιά της ομάδας να παριστάνει το Λάζαρο στολισμένο με κίτρινα άνθη. Πρόκειται λοιπόν για έθιμο που αναβιώνει σε όλη την ελληνική γη, με εντυπωσιακές ιδιαιτερότητες – παραλλαγές σε κάθε τόπο.

Στην παρούσα ανάρτηση θα αναφερθούμε στο έθιμο όπως αναβιώνει σήμερα στην επαρχία Ελασσόνας. Ενδεικτικά «Λαζαρίνες» αναβιώνουν σήμερα στο Μικρό Ελευθεροχώρι όπου καταγράφηκαν τα όσα ακολουθούν, αλλά και στην Κοκκινόγη, στα Γεράνεια, στην Δολίχη, στον Δρυμό, στα Γιαννωτά και αλλού.

Το έθιμο το βρήκαν οι γυναίκες που συναντήσαμε, συνεχίζοντας την παράδοση από τις μάνες και τις γιαγιάδες τους «πάππου προς πάππου» όπως χαρακτηριστικά λέγεται. Στην περίοδο της κατοχής και του εμφυλίου σταμάτησε να γίνεται και ξανάρχισε μετά το ’50. Πρέπει να τονισθεί ότι τα τελευταία χρόνια πολλοί φορείς καταβάλλουν προσπάθεια προκειμένου να μην χαθεί, διατηρώντας ταυτόχρονα τις τοπικές ιδιαιτερότητες – παραλλαγές του εθίμου.

Οι ελεύθερες γυναίκες, λοιπόν, του χωριού, από την Παρασκευή παραμονή «του Λαζάρου», βράζουν το ρύζι το οποίο στην συνέχεια θα μοιράσουν στα σπίτια αντί κόλλυβα, για τον θάνατο του Λάζαρου. Στην συνέχεια όλες μαζί παντρεμένες και ελεύθερες βγαίνουν στους αγρούς για να μαζέψουν «τσάκνα» δηλαδή ψιλά κλαράκια με τα οποία το βράδυ θα ανάψουν φωτιά, να τις συντροφεύει που θα ξενυχτάνε τον νεκρό. Μέχρι αυτό το σημείο δεν ακούγονται τραγούδια, ούτε φυσικά γίνονται χαρές. Η ατμόσφαιρα είναι πένθιμη.

Το Σάββατο το πρωί και αφού προηγηθεί η ανάσταση του Λάζαρου, το σκηνικό αλλάζει, αρχίζουν τα τραγούδια και οι χοροί και κλίμα αισιοδοξίας καλύπτει τα διαδραματιζόμενα. Μετά την εκκλησία οι «Λαζαρίνες» γυρίζουν στα σπίτια του χωριού σε όσα έχουν ανύπαντρες κοπέλες και τραγουδούν για να είναι καλότυχες.

«ΗΡΘΕ Ο ΛΑΖΑΡΟΣ ΚΟΡΙΤΣΙΑ»

Ήρθε ο Λάζαρος κορίτσια,
να τον παίξουμε,
μες τη χώρα μας κορίτσια
την τρανήτερη.
Την τρανήτερη κορίτσια
κι ως την πρώτη μας,
μας την βάρεσαν,
τα Λαζόπουλα, κορίτσια,
τα τσαμόπουλα.

Πηγαίνοντας στον δρόμο τραγουδούν

«ΚΙΝΗΣΑ ΣΤΟΝ ΔΡΟΜΟ»

Αι, κίνησα στον δρόμο-δρόμο,
στο στενό το μονοπάτι.
Στο στενό το μονοπάτι,
βρίσκω μια μηλιά στον δρόμο.
Αι βρίσκω μια μηλιά στον δρόμο,
Με τα μήλα φορτωμένη.
με τα μήλα φορτωμένη,
άπλωσα να πάρω ένα.
Αι, άπλωσα να πάρω ένα,
κι η μηλιά μ’ απολοήθκε.
Κι η μηλιά μ’ απολοήθκε,
μη μου παίρνεις, μη μ’ αφήνεις.
Αι μη μου παίρνεις, μη μ’ αφήνεις,
τα’ χει ο αφέντης μετρημένα.
τα’ χει ο αφέντης μετρημένα,
κι η κυρά λογαριασμένα.

Σε σπίτι που είχε ελεύθερη κόρη τραγουδούν…

Σε τούτο σπίτι πούρ’θαμε
στο μαρμαροστρωμένο
Εδώ έχουν κόρη ανύπαντρη,
κόρη ν’αρραβωνιάσουν.
Προξενητάδες έρχονται
‘που μέσα απου την πόλη,
Εδώ ρωτούν ξαναρωτούν
Της λύιαρης την κόρη.
Που θα’βρω τέτοια λύιαρη(λυγερή).
ξανθή και μαυρομάτα,
Έχει το μάτι σαν ελιά,
Το φρύδι σαν γαϊτάνι,
Το δόλιο το ματόφρυδο
Σαν κρόσσι απ το μαντήλι.

Παράλληλα περνούν κι από άλλα σπίτια κι ανάλογα με την κατάσταση του σπιτιού ή τη δουλειά του νοικοκύρη τραγουδούν και τα ανάλογα τραγούδια, ενώ καθ’ οδόν τραγουδούν διάφορα τραγούδια “παινέματα” όπως τα λένε.

Δω σε τούτη τη γειτονιά
φύτρωσε μια λεμονιά
απόλκει ρίζες κι κλαριά
κι σκέπασε τη γειτονιά.
Τούτες οι γειτόνισσες
βάζουν σαν τις μέλισσες
σαν τις ζεβρομέλισσες.
Βάζουν τα τσικρίκια τους
βάζουν τα λανάρια τους

Σε σπίτι που είχαν πρόβατα ή γίδια λένε το τραγούδι…..

Σ αυτό το σπίτι πού’ ρθαμε
το μαρμαροστρωμένο,
εδώ έχουν χίλια πρόβατα
και δυό χιλιάδες γίδια.
Τα χίλιαζαν τα μίλιαζαν,
τα βγάζουν τρεις χιλιάδες.
Στον κάμπο τα κατέβαζαν,
να τα νεροποτίσουν,
και στο βουνό τ’ανέβαζαν
να τα γαλομετρήσουν.

Αυτό γίνεται όλο το πρωινό και αφού μεσημεριάσει μαζεύονται όλες στην πλατεία κι εκεί χορεύουν και τραγουδούν. Ορισμένα από τα τραγούδια που λένε χωρίς φυσικά την συνοδεία μουσικών οργάνων είναι:

ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ

Τα περιστέρια πετουνται
Στους ουρανούς απάνω
Τα δυο πανούν παρά ψηλά
Κι τ άλλο χαμηλώνει
Κι αυτό που εχαμήλωνε
Τον Γιάννη παραγγέλνει
Τα ακούς Γιάννη μ καλό Γιάννη μ
Το τι σου παραγγέλνουν
Να πας να πεις στις όμορφες
κι αυτές τις μαυρομάτες
τον Μάη κρασί μην πίνουνε
κι όξω μην κοιμηθούνε
τρελάθηκαν τρία παιδιά
και γκυζηρνουν τις νύχτες
σέρνουν ψωμί για τα σκυλιά
κρέας για τα λιοντάρια
σέρνουν και υπνοβότανο
υπνώνουν τα κορίτσια

«ΗΡΘΕ Η ΧΕΛΙΔΟΝΑ»

Ήρθε η χελιδόνα,
έφερε χαμπέρι.
Πήραν τον καλό μου,
και τον αδελφό μας.
Πάνε να τον κρεμάσουν,
στο καρφί της πόρτας,
και τα παραθύρια.

«ΣΤΙΣ ΕΒΔΟΜΗΝΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ»

Στις εβδομήντα εκκλησιές στα εξήντα μοναστήρια
Γραμματικέ μ κι αφέντη μ
Μάνα –ν- γιον εστολιζε –ν- γιον και θυγατέρα-ν
γιος βανει τα κόκκινα κι η θυγατέρα τα άσπρα.
Κι αυτή στα καταγάλανα τα καταφρονημένα
Σαν κίνησαν κι επαηναν κοντά κατ τα Άγιο βήμα
Και σαν τους είδε η εκκλησιά τα κεραμιδιά ρίχνει

«Αγγελίνα»

Όλες οι νύφες στο χορό, Αγγελίνα μου,
χορεύουν στα σαιάρια, Αγγελίνα μου,
μωρέ μαυρομάτα μου.
Και η Αγγελίνα ορφανή,
χορεύει στο γιλέκι, Αγγελίνα μου,
μωρέ μαυρομάτα μου.
Κι ο βασιλιάς αγνάντευε, Αγγελίνα μου
απ τον γυαλένιο πύργο, Αγγελίνα μου
μωρέ μαυρομάτα μου.
Να’μαν πουλί, να’ μαν πουλί, να πέταγα,
μπροστά στην Αγγελίνα, Αγγελίνα μου,
μωρέ μαυρομάτα μου.
Να πιάσω χε-λελε χέρια παχουλά,
γιομάτα μπιλιτζίκια, Αγγελίνα μου,
μωρέ μαυρομάτα μου.
Να τα’ βαζα-λε να τα’βαζα προσκέφαλα,
τρεις μέρες και τρεις νύχτες, Αγγελίνα μου,
μωρέ μαυρομάτα μου.

Στην συνέχεια όλες μαζί πηγαίνουν στο σπίτι του παπά του χωριού, τραγουδώντας καθ’ οδόν:

«ΣΙΓΑΝΑ ΠΑΕΙ Η ΒΡΟΧΗ»

Σιγανά πάει η βροχή, σιγανά πάω κι εγώ
στον αφεντη τον παπά, στην κυρά την παπαδιά.
Την έβρισκα που ζύμωνε και διπλοκοσκίνιζε,
Για να κάνει τις λειτουργιές,
Να τις πάει στην εκκλησιά, στον αφέντη τον παπά.

Φθάνοντας…..στην αυλή του σπιτιού, η παπαδιά, η οποία περιμένει, κερνάει τις Λαζαρίνες οι οποίες παραλαμβάνουν τα «βάγια», που έχει μαζέψει από τις δάφνες του χωριού, τα οποία στην συνέχεια μεταφέρουν στην εκκλησία για την επόμενη μέρα που είναι η Κυριακή των Βαΐων. Οι δε γυναίκες τραγουδούν και χορεύουν άλλα τραγούδια όπως:

«ΑΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΜΟΣΧΟΜΗΛΙΑ»

Απάνω στην μοσχομηλιά
Κι απάνω σε άγριο κλίμα
Εκεί κοιμάται ο δέσποτας
Με το χαρτί στο χέρι
Με το χαρτί, με την Αγιά,
με τα’ Άγιο το Βαγγέλιο.
Σήκω ρε μαύρε δέσποτα
και μην βαριοκοιμάσαι.
Τα μοναστήρια σήμαναν
κι οι εκκλησιές διαβάζουν.
Και η δική μας εκκλησιά
δεν ψέλνει δεν διαβάζει.
Με τα χαρτιά της μάλωνε,
και τα κατηγορούσε.
Χαρτιά ιεροχάρτια μου,
χαρτιά της Παναγίας.

«ΛΑΖΑΡΙΑΤΙΚΟ»

(για το μικρό παιδί στο σπίτι του παπά)
Χρυσιά μανα μ’, αργυριά μανα μ’
μάνα μ’ μαλαματένια,
χρυσόν υγιόν από’ κάνες
χρυσόν μαλαματένιο.
Χρυσιά ήταν η εικονίτσα του,
κι αργυριά η φασκιά του,
το γάλα που κατάπινε,
αγνί μαργαριτάρι.

Στον δρόμο προς την εκκλησία ενώ μεταφέρουν τα βάγια τραγουδούν:

«ΒΑΓΙΑ ΚΙ ΤΙ ΜΑΣ ΕΦΕΡΕΣ»

Βάϊα κ ατι μας άργησες
Και άργησες να έρθεις
Βαια κ’ατί μας έφερες
τουν Μάη του καλουκαίρι.
Σας έφερα την Πασχαλιά
και του Χριστός Ανέστη.
Ωρα καλή σου πασχαλιά
Και πίσω μην γυρίσεις
Καλά να πας καλά να ρθεις
Καλά και να μας εβρεις.

Αφού πάρουν οι Λαζαρίνες τα βάγια από το σπίτι του παπά, πάλι τραγουδώντας τα τραγούδια του δρόμου ξεκινάνε για την εκκλησία. Εκεί ο παπάς τις περιμένει στην πόρτα. Την ώρα που παραδίνουν στον παπά τα βάγια τραγουδάνε:

«ΚΑΤΩ ΣΤ ΑΡΓΥΡΟΣΤΟΛΙΣΜΑ»

ε- κάτω στ αργυροστόλισμα
και στων κεριών τον τόπο
λε- τρεις λυγερές ανέβαιναν
το χάρο προσκυνούσαν
λε- ανέβαιναν κατέβαιναν
και πάλι προσκυνούσαν
λε- δείξε μας χάρε δείξε μας
το πότε θα μας πάρεις
λε- την κυριακίτσα το πρωί
την άλλη παραπάνω.

Ο παπάς βάζει το καλάθι με τα βάγια στη μέση της αυλής της εκκλησίας και οι γυναίκες χορεύουν γύρω από αυτά τραγουδώντας:

«ΣΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟ ΠΛΑΙ»

Εδώ στης εκκλησιάς το πλάιο
εδώ χορεύουν τα κορίτσια
κι έμορφες κι οι παντρεμένες.
τι όμορφο χορό που κάνουν
κύκλες κύκλες κάνουν καμάρες.

«ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΤΑ ΙΤΣΙΑ»

Βγαίνουν τα ίτσια από τη γη
λουλούδια από τους κάμπους.
Βγαίνει κι ένα τριαντάφυλλο
πολύ ήταν πεσμένο.
Βασιλικός σαν τα ‘κουσει
πολύ τον κακοφάν’κει.
Εγώ είμαι ένας βασιλικός
στον κόσμο δεν πενιούμαι.

Στην συνέχεια με τα βάγια στολίζουν την εκκλησία για να είναι έτοιμη για την άλλη μέρα Κυριακή των Βαΐων.

Ο χορός των γυναικών, ειδικά αυτή την εποχή που πλησιάζει το Πάσχα, δεν έχει μόνο διασκεδαστικό χαρακτήρα. Στον χορό, νέοι του χωριού θα δούνε τις κοπέλες θα τις καμαρώσουν και στην συνέχεια θα αρχίσουν τα προξενιά ώστε το Πάσχα να
έχουμε χαρμόσυνα νέα.

Την Κυριακή στολισμένες όλες με τα καλύτερα ρούχα τους πηγαίνουν στην εκκλησία όπου μετά την Θεία Λειτουργία στο προαύλιο ξαναστήνουν τον χορό. Εδώ τραγουδάνε τραγούδια ειδικά για την μέρα:

«ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ»

Λε σήμερα μέρα του Βαιού
που παίρνει ο κόσμος βάγια.
Λε πάνουν αρχόντοι στην εκκλησιά
να παν να πάρουν βάγια
λε και τα μικρά αρχοντόπουλα
πάνουν να μεταλάβουν.

«ΓΙΑ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ»

Σηκώνουμε πολύ πρωί
παίρνω νερό κι νίβουμε
κι πάω στην εκκλησία
στην κυρά την Παναγία.

Τα τραγούδια αυτά και πολλά άλλα ακόμη, τόσο για Το Πάσχα όσο και για άλλες γιορτές, τα καταγράψαμε από ηλικιωμένες γυναίκες του χωριού, οι οποίες αποτελούν και την πιο ουσιώδη πηγή για τα έθιμα του τόπου μας.

chilonas

Ανοιχτή επιστολή προς καθηγητές Θεολογικής ΑΠΘ σχετικά με το χωρίο Πράξεις Αποστόλων 20: 28 και τους διαλόγους !

Ανέγνωσα την επιστολή που στείλατε προς την Εκκλησία της Ελλάδος, σχετικά με το ζήτημα των διαχριστιανικών και διαθρησκευτικών διαλόγων.Ξεκινάτε την επιστολή σας με μια αναφορά στο χωρίο των Πράξεων των Αποστόλων, κεφάλαιο 20, εδάφιο 28.

Το παραθέτω αυτούσιο, με την σημείωση ότι μιλάει για “επισκόπους” που είναι οι “πρεσβύτεροι” της Εφέσου, αφού τα πρώτα χρόνια, όπως γνωρίζετε καλύτερα από μένα, οι δύο όροι ταυτίζονται, ενώ – σύμφωνα με τις ερμηνείες, οι διάδοχοι των Αποστόλων ήταν οι “προφήτες” και αυτοί ονομάστηκαν αργότερα “Επίσκοποι” με τη σημερινή έννοια του όρου, οπότε και διαχωρίστηκαν από τους πρεσβυτέρους – ιερείς.

Ξεκινώ, όμως, λίγο παραπάνω, για να έχουμε εικόνα όλου του χωρίου.

17ἀπὸ δὲ τῆς Μιλήτου πέμψας εἰς Ἔφεσον μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας. 18ὡς δὲ παρεγένοντο πρὸς αὐτὸν εἶπεν αὐτοῖς· ὑμεῖς ἐπίστασθε, ἀπὸ πρώτης ἡμέρας ἀφ’ ἧς ἐπέβην εἰς τὴν Ἀσίαν, πῶς μεθ’ ὑμῶν τὸν πάντα χρόνον ἐγενόμην, 19δουλεύων τῷ κυρίῳ μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ δακρύων καὶ πειρασμῶν τῶν συμβάντων μοι ἐν ταῖς ἐπιβουλαῖς τῶν Ἰουδαίων, 20ὡς οὐδὲν ὑπεστειλάμην τῶν συμφερόντων τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν καὶ διδάξαι ὑμᾶς δημοσίᾳ καὶ κατ’ οἴκους, 21διαμαρτυρόμενος Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τὴν εἰς θεὸν μετάνοιαν καὶ πίστιν εἰς τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν. 22καὶ νῦν ἰδοὺ δεδεμένος ἐγὼ τῷ πνεύματι πορεύομαι εἰς Ἰερουσαλήμ τὰ ἐν αὐτῇ συναντήσοντά ἐμοὶ / μοι μὴ εἰδώς, 23πλὴν ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτύρεταί μοι λέγον ὅτι δεσμὰ καὶ θλίψεις με μένουσιν. 24ἀλλ’ οὐδενὸς λόγου ποιοῦμαι τὴν ψυχὴν τιμίαν ἐμαυτῷ ὡς τελειώσω / τελειῶσαι τὸν δρόμον μου καὶ τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, διαμαρτύρασθαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ.

25Καὶ νῦν ἰδοὺ ἐγὼ οἶδα ὅτι οὐκέτι ὄψεσθε τὸ πρόσωπόν μου ὑμεῖς πάντες ἐν οἷς διῆλθον κηρύσσων τὴν βασιλείαν. 26διότι μαρτύρομαι ὑμῖν ἐν τῇ σήμερον ἡμέρᾳ ὅτι καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων· 27οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ὑμῖν. 28προσέχετε ἑαυτοῖς καὶ παντὶ τῷ ποιμνίῳ ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔθετο ἐπισκόπους ποιμαίνειν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ, ἣν περιεποιήσατο διὰ τοῦ αἵματος τοῦ ἰδίου. 29ἐγὼ οἶδα ὅτι εἰσελεύσονται μετὰ τὴν ἄφιξίν μου λύκοι βαρεῖς εἰς ὑμᾶς μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου, 30καὶ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω ἑαυτῶν / αὐτῶν. 31διὸ γρηγορεῖτε μνημονεύοντες ὅτι τριετίαν νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐπαυσάμην μετὰ δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον. 32καὶ τὰ νῦν παρατίθεμαι ὑμᾶς τῷ κυρίῳ / θεῷ καὶ τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ τῷ δυναμένῳ οἰκοδομῆσαι καὶ δοῦναι τὴν κληρονομίαν ἐν τοῖς ἡγιασμένοις πᾶσιν.

( http://whnac.biblos.com/acts/20.htm )

Όπως, σαφέστατα, τονίζει ο Απόστολος Παύλος προς τους πρεσβυτέρους της Εφέσου, το κύριο διακόνημα του ήταν το Αποστολικό έργο, το κήρυγμα του Ευαγγελίου, η καινή Κτίση, σε όλα τα έθνη ( πρβλ. Ματθ,28: 19-20 ). Παράλληλα, μαζί με το Αποστολικό έργο, οι Απόστολοι και οι διάδοχοί τους έλαβαν τη χάρη της τέλεσης έγκυρων Μυστηρίων, που οδηγούν στη σωτηρία ( Ιωάννη, κεφ. 6:40-60, Ματθ 18:18 ).

Η προειδοποίηση του Αποστόλου Παύλου, όμως, προς τους πρεσβυτέρους της Εφέσου αναφέρεται – ρητά – στη προστασία του ποιμνίου από “λύκους βαρείς”, δηλαδή τις αιρέσεις, που θα έπεφταν πάνω στη ΜΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ( και το χωρίο αυτό μιλάει για την ΕΚΚΛΗΣΙΑ του Θεού ), την οποία φρόντισε με το δικό του ΑΙΜΑ ! Οι διεστραμμένοι άνθρωποι που αποσπούν το ποίμνιο, ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ; Ποιοι είναι εκείνοι οι οποίοι, με διεστραμμένο πνεύμα, οικειοποιήθηκαν το ρόλο του Ιησού Χριστού και άρχισαν να δημιουργούν “εκκλησίες” , χωρίς Μυστήρια, αλλά μόνο θεατρικές παραστάσεις Μυστηρίων και άναρθρες κραυγές ; Ποιοι είναι εκείνοι, οι διεστραμμένοι άνθρωποι, οι οποίοι παραχαράσσουν τα χωρία της Γραφής και την ερμηνεύουν όπως θέλουν, με αποτέλεσμα τη Βαβέλ των 33.000 αιρέσεων που δημιουργήθηκε μετά τη θρησκευτική μεταρρύθμιση του Λούθηρου ;

Ποιοι αποσπούν το ποίμνιο ; Πως μπόρεσαν να δημιουργήσουν προγεφυρώματα στην Ορθόδοξη Ελλάδα, στη Κύπρο, στις άλλες ορθόδοξες χώρες, οι μάρτυρες του Ιεχωβά, οι αντβεντιστές, οι μορμόνοι και οι πεντηκοστιανοί ; Δεν βρήκαν έδαφος πάνω στην ατομική ερμηνεία της Γραφής, των ευαγγελικών και των άλλων δυτικών ομολογιών, βαπτιστών, μεθοδιστών, καλβινιστών κλπ ; Και που ήταν και που είναι οι Επίσκοποι να προστατεύσουν το ποίμνιο ; Ξοδεύουν ( πολλοί από αυτούς ), ατελείωτες ώρες για διαχριστιανικούς και διαθρησκευτικούς διαλόγους, ξοδεύουν ατελείωτες ώρες για ανούσιες ενδοεκκλησιαστικές διενέξεις , και έρχονται ετερόδοξοι και αλλόθρησκοι και αρπάζουν το ποίμνιο , για το οποία έδωσε το αίμα Του ο Χριστός. Μήπως γνωρίζετε πόσες ουνίτικες “εκκλησίες” περιμένουν στη Δύση τους Ορθόδοξους Χριστιανούς της Ανατολικής Ευρώπης ; Την ίδια ώρα που διαλέγονται μαζί μας, “αρπάζουν” το ποίμνιο ! Δεν θέλω να κάνω γενικεύσεις και αυτό δεν αφορά όλους τους ετερόδοξους πάστορες ή ιερείς, αλλά η κύρια γραμμή είναι αυτή.

Παραθέτοντας το χωρίο αυτό, λοιπόν, στην επιστολή σας αυτή, ουσιαστικά αναδεικνύεται το κυριότερο ρόλο του Επισκόπου που είναι η ( ιερ ) - ΑΠΟΣΤΟΛΗ , η προστασία από τις αιρέσεις, και ταυτόχρονα η έγκυρη τέλεση αληθινών Μυστηρίων και όχι θεατρικών αναπαραστάσεων. Προφανώς, λοιπόν, το χωρίο αυτό δεν μπορεί να εννοεί τους Μητροπολίτες Πειραιώς και Κυθήρων, αλλά εκείνους με τους οποίους συνδιαλέγεται η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, που δημιούργησαν δικές τους “εκκλησίες” , χωρίς να έχουν αυτό το δικαίωμα, και που “αρπάζουν” το ποίμνιο !

Εκείνα τα μείζονα ζητήματα που θα έπρεπε να απασχολούν την Ορθόδοξη Καθολική Εκκλησία είναι :

1) Με ποιους τρόπους θα “συναγωνιστούμε” τους ετερόδοξους και τους αλλόθρησκους στο τομέα της Ιεραποστολής; Με ποιο τρόπο θα επιτελέσουμε το Αποστολικό έργο που έδωσαν οι Απόστολοι στους Επισκόπους και τους συνεργάτες τους;

2) Με ποιους τρόπους θα προστατεύσουμε το ποίμνιο, όπως τονίζει ο Απόστολος Παύλος, από αιρέσεις και παραθρησκείες και ψεύτικες θρησκείες ;

Το ερώτημα είναι γιατί να διαλεγόμεθα μόνο με τις ηγεσίες των ετεροδόξων και αλλοθρήσκων και να μη διαλεγόμεθα και με τα μέλη των διαφόρων ομολογιών, δίνοντας την Ορθόδοξη μαρτυρία ; Με τα μέλη των άλλων χριστιανικών ομολογιών δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα και τα περισσότερα από αυτά αγαπούν αληθινά τον Θεό, άσχετα αν αγνοούν το πλήρωμα της αλήθειας που δόθηκε στην Εκκλησία ! Πονούμε όταν δεν μετέχουν στο Κοινό Ποτήριο της Εκκλησίας μας, πονούμε όταν βλέπουμε το ζήλο τους, αλλά βλέπουμε και την άρνηση των Μυστηρίων που έδωσε ο Θεός στην Εκκλησία για τη σωτηρία του κόσμου ! Ο πόνος αυτός, όμως, δεν μετουσιώνεται ούτε σε μαρτυρία της Ορθοδοξίας προς αυτούς, ούτε σε διάλογο με αυτούς, ούτε σε διεξοδική ενημέρωση για τη φύση της Ορθόδοξης πίστης !

Και πως, άραγε, θα μπορούσε να γίνει αυτό, όταν εμείς δεν διαθέτουμε ούτε ΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ σε όλες τις γλώσσες, όπου θα γίνεται ορθόδοξη και πατερική ερμηνεία της Αγίας Γραφής και κατήχηση ;

Και , πως άραγε, θα μπορούσε να γίνει αυτό, όταν οι πολυετείς διάλογοι με όλα τα χριστιανικά δόγματα δεν έχουν οδηγήσει πουθενά; Τξ στιγμή που στη Δύση και στην Αφρική οι αγγλικανοί εγκαταλείπουν την ομολογία τους, γιατί άλλοι πηγαίνουν στον Πάπα ( πχ 700 αγγλικανικές ενορίες στην Ιρλανδία ) και άλλοι μένουν μετέωροι και δεν έρχονται στην Ορθόδοξη Εκκλησία ; Γιατί χιλιάδες μέλη των χριστολογικών αιρέσεων του 4ου αιώνα ( Νεστοριανοί και Μονοφυσίτες ) εντάσσονται στο ρωμαιοκαθολικό δόγμα και δεν βρίσκουν την Ορθόδοξη πίστη και Εκκλησία ; Τι φταίει ; Που είναι οι καρποί των διαχριστιανικών διαλόγων για την Ορθόδοξη Εκκλησία ;

Κανείς δεν αρνείται τον διάλογο, αρκεί να φέρει καρπούς και αποτελέσματα. Ποια είναι τα αποτελέσματα ; Ναι, με τους ετερόδοξους μπορούμε να συνεργαστούμε σε κοινωνικές δράσεις ή στην φιλανθρωπία, όπως και με άλλες θρησκείες, αλλά πως μπορούμε να διαλεγόμαστε ες αεί για δογματικά θέματα, χωρίς ΚΑΜΙΑ πρόοδο ; Πως μπορούμε να δεχθούμε ότι μπορεί ο οποιοσδήποτε να ιδρύει δική του εκκλησία, όπως και πότε θέλει ; Πως μπορούμε να δεχθούμε ότι τα Μυστήρια της Εκκλησίας μας είναι το ίδιο με τις αναμνήσεις και τις θεατρικές αναπαραστάσεις μυστηρίων των περισσότερων ετερόδοξων ομολογιών, προτεσταντικής νοοτροπίας ; Πως μπορούμε να δεχθούμε ότι το Άγιο Πνεύμα κατεβαίνει, αρκεί να ουρλιάζει κάποιος σε “άγνωστες γλώσσες” ;

Τι θα πούμε σε εκείνους τους ανθρώπους που αλλάζουν 5 και 10 φορές χριστιανική ομολογία σε όλη τους τη ζωή και ξανα”βαπτίζονται” από ομολογία σε ομολογία, και τρέχουν από αίρεση σε αίρεση ; Μείνετε στις ομολογίες σας, γιατί είμαστε το “ίδιο” ; Και είναι τραγικό, άνθρωποι να αποφοιτούν από Θεολογικές σχολές, και να μην μπορούν να συζητήσουν αξιοπρεπώς με έναν αιρετικό πχ πεντηκοστιανό ή μάρτυρα του Ιεχωβά !

Επανερχόμαστε στο αρχικό ερώτημα : Πως θα προστατεύσουμε το ποίμνιο ; Στη Θέρμη Θεσσαλονίκης, υπάρχει μια “ορθόδοξη” χριστιανική αποστολική αδελφότητα “Η Μεταμόρφωση”. Μέλη της ζητούσαν από ιερείς να κάνουν κύκλους Αγίας Γραφής στις ορθόδοξες ενορίες ! Οι δικές μας ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, μιλούσαν για πρώην μέλη των Καλών Νέων, που δημιούργησαν νέα κίνηση ! Μπήκαμε στην ιστοσελίδα τους και ανακαλύψαμε ότι στο συνέδριο γυναικών μίλησε μια “προφήτιδα”, πεντηκοστιανής προέλευσης, Ομιλήτρια: Christine Althoff Westhoff ! Μια ομιλήτρια και στην Full G ospel church του Λιβάνου !

Προσέχετε εαυτοίς και παντί τω ποιμνίῳ …

Το πρόβλημα, λοιπόν, της Εκκλησίας δεν είναι ούτε ο Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, ούτε άλλος Μητροπολίτης. Το ζήτημα είναι πως θα κηρύξουμε σε 5 δισ. ανθρώπους τον Ιησού Χριστό, πως θα δώσουμε την ορθόδοξη μαρτυρία στους ετερόδοξους που δεν έχουν ούτε Μυστήρια, ούτε ησυχασμό, πως θα προστατεύσουμε το ποίμνιο από τους “βαρείς λύκους” που το αρπάζουν. Αυτό θα έπρεπε να απασχολεί, όχι τις “θρησκειολογικές” θεολογικές σχολές ,( αν και οι ετερόδοξοι έχουν φτιάξει δεκάδες θεολογικά κολλέγια, από τα οποία αποφοιτούν εκατοντάδες, χιλιάδες “μισσιονάριοι” για να εξαπλώνουν σε όλα τα κράτη τις διδασκαλίες τους ) , αλλά τις Ορθόδοξες Θεολογικές Σχολές, τα Πατριαρχεία, τις Μητροπόλεις , τις ενορίες, όλα τα μέλη της Εκκλησίας μας.

Και το ερώτημα είναι : πως συμβαίνει οι άλλες ομολογίες να έχουν δεκάδες χιλιάδες ( ή και εκατοντάδες χιλιάδες ) “ιεραποστόλους” και εμείς, οι υπεράνω δογμάτων και Μυστηρίων, Ορθόδοξοι να έχουν ( όλους κι όλους ) 40-50 ιεραποστόλους σε όλα τα κράτη, και σε μερικά καθόλου ; Ναι, οι ετερόδοξοι ( ρωμαιοκαθολικοί και προτεστάντες και πεντηκοστιανοί ) κάνουν διαχριστιανικούς διαλόγους, αλλά κάνουν ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ και “ιεραποστολικό” έργο και προσπαθούν να προστατεύσουν τα μέλη τους από άλλες “αιρέσεις” και έχουν και σχολές “ιεραποστόλων” . Εμείς τι κάνουμε ; Και οι μουσουλμάνοι και οι βουδιστές έχουν ολόκληρες σχολές που διαδίδουν τη πίστη τους σε όλο το κόσμο. Εμείς τι κάνουμε ; Όχι μόνο δεν κάνουμε συστηματική ιεραποστολή στους έξω, αλλά δεν κάνουμε ούτε στοιχειώδη κατήχηση στους βαπτισμένους Ορθόδοξους ! Όχι μόνο δεν έχουμε “εργάτες του Ευαγγελίου” αλλά και “δάκνουμε” ο ένας τον άλλον Ορθόδοξο, με διάφορες νομικίστικες και κανονιστικές διενέξεις ! Αδυνατούμε να συνεργαστούμε μεταξύ μας ως Ορθόδοξοι σε θέματα Ιεραποστολής και Αντιαιρετικής Ενημέρωσης , αλλά με τους ετερόδοξους συνομιλούμε άνετα ! Πως μπορούμε να φανούμε αξιόπιστοι στα μάτια των ετεροδόξων, όταν διαβάζουν όσα απασχολούν τα ορθόδοξα Πατριαρχεία και τις ορθόδοξες αυτοκεφάλες και αυτόνομες εκκλησίες, αλλά και τις ενδοεκκλησιαστικές διαμάχες ;

Με την επιστολή μου αυτή, θα ήθελα να σας κάνω κοινωνούς και των δικών μας απόψεων, πάνω στα θέματα των διαλόγων και των άλλων ζητημάτων., τα οποία απασχολούν τα μέλη της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Εσείς, ως επιστήμονες της Θεολογίας, βεβαίως και έχετε χρέος να ερευνάτε την “θεολογία” των άλλων, ως επιστήμη, και να συζητάτε και να ανταλλάσετε απόψεις. Η Εκκλησία του Χριστού, όμως, έχει αυτό το έργο, ως πρώτιστο ; Και, εν πάση περιπτώσει, αν είστε τόσο ανεκτικοί απέναντι στις αιρέσεις και στις άλλες θρησκείες , γιατί να μην είστε το ίδιο ανεκτικοί απέναντι στους Ορθόδοξους επισκόπους, ιερείς και λαϊκούς που έχουν τις ενστάσεις τους πάνω στα θέματα των “διαλόγων” ; Γιατί δύο μέτρα και δύο σταθμά ; Και γιατί θα πρέπει να δεχθούμε ως “αντιπρόσωπο του Θεού” τον Πάπα της Ρώμης, τη στιγμή που ως “αντιπρόσωπος του Θεού” εμφανίζεται και το “Κυβερνών Σώμα των μαρτύρων του Ιεχωβά” ( δηλαδή το Διοικητικό Συμβούλιο της εκδοτικής εταιρίας Σκοπιά ) ή ο κάθε αυτόκλητος “προφήτης” των πεντηκοστιανών αιρέσεων ; Τι μπορεί να προσφέρει στην Εκκλησία του Χριστού ένας Πάπας ή ένας πεντηκοστιανός “προφήτης” που αποθεώνονται από χιλιάδες ανθρώπους ως Star , σε σχέση με τη ταπεινή Βηθλεέμ , τη ταπεινή Γενησαρέτ, το σπίτι του Ιωσήφ και το ταπεινωτικό Σταυρό ;

Ολοκληρώνω τις φτωχές μου σκέψεις , με το χωρίο που σας ανέφερα :

“προσέχετε ουν εαυτοίς καὶ παντὶ τω ποιμνίῳ εν ω υμας το Πνεύμα το Αγιον εθετο επισκόπους, ποιμαίνειν την Εκκλησίαν του Κυρίου και Θεού, ην περιεποιήσατο δια του ιδίου αίματος”

Αυτές τις μέρες απέξω απ’ όλα τα σπίτια των Ορθοδόξων Χριστιανών βρίσκονται οι “μάρτυρες του Ιεχωβά” , οι οποίοι θα ισχυριστούν ότι το Άγιο Πνεύμα είναι η ενεργός δύναμη του Θεού, κάτι σαν ηλεκτρική ενέργεια ! Θα πουν στους ανθρώπους ότι ο Ιησούς Χριστός είναι άγγελος, και μάλιστα ο αρχάγγελος Μιχαήλ ! Θα τους δώσουν τη μετάφραση του νέου κόσμου, όπου στο παραπάνω χωρίο, για να μη φανεί ότι ο Θεός έδωσε το Αίμα Του για την Εκκλησία, προσθέτουν τη φράση ” του ιδίου αίματος του Υιού” ! Θα καλέσουν το κόσμο σε μια σύναξη και θα τους πουν ότι μόνο 12.000 “άγιοι” μάρτυρες του Ιεχωβά μπορεί να κοινωνούν και θα πάνε στον Ουρανό, ενώ όλοι οι υπόλοιποι “Ιεχωβάδες” θα μείνουν για 1000 χρόνια στη γη και μετά αιώνια, αρκεί να μοιράζουν τη Σκοπιά και το Ξύπνα ! Οι μεγάλοι Θεολόγοι και Απολογητές του 4ου αιώνα πολέμησαν τις χριστολογικές αιρέσεις της εποχής . Εμείς, ως απλοί ορθόδοξοι πιστοί, περιμένουμε από τους Ορθόδοξους Θεολόγους των Θεολογικών Σχολών να “πολεμήσουν πνευματικά” τις πλάνες των “χριστιανικών αιρέσεων” του 19ου αιώνα και του 20αιώνα, να ασχοληθούν με το “ποίμνιο”της ΜΙΑΣ Εκκλησίας, “ην περιποιήσατο δια του ιδίου αίματος” και να το προστατεύσουν από “λύκους βαρείς” !

Ελπίζουμε να κατανοήσετε και τις δικές μας αγωνίες για τους συνανθρώπους μας, υπέρ ων Χριστός απέθανε και Ανέστη !

Καλό Ανάσταση και καλό Πάσχα !

Y. Γ. Οι απόψεις που εκφράζονται στην επιστολή είναι προσωπικές, και δεν αντιπροσωπεύουν ( πιθανόν ) τις απόψεις των Ορθοδόξων Ιεραποστολών και των Ορθόδοξων ιεραποστολικών συλλόγων, που προβάλλονται από το μπλογκ μας.

ierapostoli

Η γλώσσα στη λατρεία της Εκκλησίας μας

Προβλήθηκε, το Σάββατο 31 Μαρτίου 2012, η εκπομπή «Πρόσωπα και Γεγονότα» του θεολόγου Θεόδωρου Κυριακού, από τον Τηλεοπτικό Σταθμό «ΣΙΓΜΑ», με θέμα «Η Γλώσσα στη Λατρεία της Εκκλησίας μας», με φιλοξενούμενο τον Μητροπολίτη Μόρφου Νεόφυτo.

«Η σημερινή κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

Του Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου π. Ιεροθέου  

Η έ­ντα­ξη της Ελ­λά­δος στην Ευ­ρω­πα­ϊ­κή Έ­νω­ση δη­μιούρ­γη­σε νέ­ες συν­θή­κες ζω­ής και δια­φό­ρους προ­βλη­μα­τι­σμούς, που κα­λού­μα­στε πολ­λές φο­ρές να α­ντι­με­τω­πί­σου­με.

Έ­νας α­πό τους προ­βλη­μα­τι­σμούς συν­δέ­ε­ται με το ποιά εί­ναι η πο­λι­τι­στι­κή υ­πο­δο­μή της Ευ­ρώ­πης και τί σχέ­ση έ­χει αυ­τή η υ­πο­δο­μή με τον ελ­λη­νι­κό πο­λι­τι­σμό, πό­σο και σε ποιά ση­μεί­α ε­πη­ρε­ά­στη­κε η Ευ­ρώ­πη α­πό τον ελ­λη­νι­κό πο­λι­τι­σμό και κα­τά πό­σο τον εκ­φρά­ζει, αλ­λά και ποι­ές εί­ναι οι συν­θή­κες της Ευ­ρω­πα­ϊ­κής Έ­νω­σης στις η­μέ­ρες μας.

Το θέ­μα αυ­τό εί­ναι σο­βα­ρό και χρή­ζει α­ντι­με­τω­πί­σε­ως. Στην συ­νέ­χεια θα ε­κτε­θούν με­ρι­κές σύ­ντο­μες σκέ­ψεις, χω­ρίς πε­ραι­τέ­ρω α­να­λύ­σεις και χω­ρίς να δι­εκ­δι­κώ το α­πό­λυ­το.

1. Οι ό­ροι ε­νο­πo­ί­η­ση και ο­λο­κλή­ρω­ση

Ό­πως ε­πι­ση­μαί­νει ο Κα­θη­γη­τής Πα­να­γι­ώ­της Ι­ω­α­κει­μί­δης, που γνω­ρί­ζει πο­λύ κα­λά τα ευ­ρω­πα­ϊ­κά πράγ­μα­τα, ο ό­ρος «ε­νο­ποί­η­ση» (u­n­i­f­i­c­a­t­i­on) της Ευ­ρώ­πης χρη­σι­μο­ποι­εί­ται α­πό την Ευ­ρω­πα­ϊ­κή Ε­πι­τρο­πή σχε­δόν ταυ­τό­ση­μα με τον ό­ρο «ο­λο­κλή­ρω­ση» (i­n­t­e­g­r­a­t­i­on) της Ευ­ρώ­πης.

Ό­μως συ­νή­θως χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε ο ό­ρος ε­νο­ποί­η­ση με έν­νοια οι­κο­νο­μι­κή, δη­λα­δή γί­νε­ται λό­γος για οι­κο­νο­μι­κή ε­νο­ποί­η­ση, και ο ό­ρος ο­λο­κλή­ρω­ση χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε με έν­νοια πο­λι­τι­κή και γί­νε­ται λό­γος για πο­λι­τι­κή ο­λο­κλή­ρω­ση.

Άν δη κα­νείς το θέ­μα α­πό πλευ­ράς γλώσ­σας, τό­τε θα δια­πι­στώ­ση ό­τι η ε­νο­ποί­η­ση (u­n­i­f­i­c­a­t­i­on) προ­έρ­χε­ται α­πό το ρή­μα u­n­i­fy που ση­μαί­νει δια­μόρ­φω­ση μιας ε­νό­τη­τας, και ο ό­ρος ο­λο­κλή­ρω­ση (i­n­t­e­g­r­a­t­i­on) προ­έρ­χε­ται α­πό το ρή­μα i­n­t­e­g­r­a­te που ση­μαί­νει συν­δυ­α­σμό δύ­ο δια­φο­ρε­τι­κών με­ρών σε έ­να σύ­νο­λο και ση­μαί­νει την «δια­δι­κα­σί­α της ο­λο­κλή­ρω­σης που ο­δη­γεί σε υ­πε­ρε­θνι­κές διαρ­θρώ­σεις».

Το γε­γο­νός αυ­τό ο­δη­γεί την σκέ­ψη μας στο τί ε­νο­ποί­η­ση ε­πι­δι­ώ­κε­ται: οι­κο­νο­μι­κή ή πο­λι­τι­κή, η έ­νω­ση λα­ών και ε­θνών ή η ε­νό­τη­τα υ­πε­ρε­θνι­κών διαρ­θρώ­σε­ων, και κα­τ’ ε­πέ­κτα­ση τί α­κρι­βώς ε­πι­ζη­τεί­ται: η ο­μο­σπον­δί­α της Ευ­ρώ­πης ή η συ­νο­μο­σπον­δί­α των Ευ­ρω­πα­ϊ­κών λα­ών;

Αυ­τό έ­χει σχέ­ση και με τον πο­λι­τι­σμό και τις ι­διαι­τε­ρό­τη­τες κά­θε λα­ού. Και γύ­ρω α­πό αυ­τό το θέ­μα γί­νε­ται με­γά­λη συ­ζή­τη­ση σή­με­ρα στην Ευ­ρώ­πη με­τα­ξύ γαλ­λο­γερ­μα­νι­κού και αγ­γλο­σα­ξω­νι­κού ά­ξο­να, χω­ρίς να έ­χουν κα­τα­λή­ξει σε συ­γκε­κρι­μέ­να συ­μπε­ρά­σμα­τα.

2. Το υ­πό­βα­θρο της ε­νο­ποί­η­σης - ο­λο­κλή­ρω­σης

Πολ­λοί έ­χουν υ­πο­γραμ­μί­σει, και ο γρά­φων, ό­τι η ι­δέ­α της ε­νο­ποί­η­σης της Ευ­ρώ­πης εί­ναι μια ζω­η­ρή α­νά­μνη­ση που ε­πι­κρα­τεί στην Ευ­ρώ­πη μέ­σα α­πό προ­ϋ­πο­θέ­σεις των λα­ών της Δυ­τι­κής και Βό­ρειας Ευ­ρώ­πης και αυ­τή εί­ναι η ι­δέ­α του Καρ­λο­μά­γνου.

Ε­κτός των δια­φό­ρων ει­δι­κών με­λε­τών η ε­φη­με­ρί­δα «Κα­θη­με­ρι­νή», πα­λαι­ό­τε­ρα σε ει­δι­κό α­φι­έ­ρω­μά της, έ­χει α­σχο­λη­θή με το θέ­μα και έ­χει συ­γκε­ντρώ­σει α­πό­ψεις δια­φό­ρων ε­πι­στη­μό­νων με τίτ­λο: «Ο Καρ­λο­μά­γνος και η ι­δέ­α της Ευ­ρώ­πης».

Τα κεί­με­να τα ο­ποί­α έ­χουν συ­μπε­ρι­λη­φθή για το θέ­μα αυ­τό κα­τα­λή­γουν στο συ­μπέ­ρα­σμα ό­τι στους δυ­τι­κούς λα­ούς υ­πάρ­χει διά­χυ­τη η ι­δέ­α της προ­σω­πι­κό­τη­τας του Καρ­λο­μά­γνου που θε­ω­ρεί­ται ως πα­τέ­ρας της ι­δέ­ας της Ε­νω­μέ­νης Ευ­ρώ­πης.

Αυ­τός εί­ναι ο λό­γος για τον ο­ποί­ον το κε­ντρι­κό κτή­ριο στις Βρυ­ξέλ­λες έ­λα­βε το ό­νο­μα του με­γά­λου αυ­τού αυ­το­κρά­το­ρα της Δύ­σε­ως, έ­χει θε­σπι­σθή και το βρα­βεί­ο του Καρ­λο­μά­γνου γι’ αυ­τούς που εν­δια­φέ­ρο­νται για την ε­νό­τη­τα της Ευ­ρώ­πης, έ­χουν κα­θι­ε­ρω­θή υ­πο­τρο­φί­ες με το ό­νο­μά του, θε­ω­ρεί­ται πα­τέ­ρας του δυ­τι­κού εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος και ο προ­στά­της των μα­θη­τών.

Αυ­τό εί­ναι ά­ξιον υ­πο­γραμ­μί­σε­ως, για­τί ο Καρ­λο­μά­γνος συ­γκρό­τη­σε την «Α­γί­α Ρω­μα­ϊ­κή Αυ­το­κρα­το­ρί­α του Γερ­μα­νι­κού έ­θνους», έ­χει α­πο­κη­ρύ­ξει τις α­πο­φά­σεις της Ζ’ Οι­κου­με­νι­κής Συ­νό­δου, ει­σή­γα­γε το f­i­l­i­o­q­ue και ή­ταν α­ντί­θε­τος προς την Ρω­μη­ο­σύ­νη-Βυ­ζά­ντιο. Πρέ­πει αυ­τό το θέ­μα να με­λε­τη­θή α­πό πλευ­ράς Ορ­θο­δο­ξί­ας και ελ­λη­νι­σμού, για­τί συ­νι­στά την δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα των πο­λι­τι­σμών.

Ε­πί­σης, εί­ναι ση­μα­ντι­κό να ση­μει­ω­θή ό­τι κα­τά και­ρούς α­να­φύ­ο­νται ε­νω­τι­κές κι­νή­σεις στην Ευ­ρώ­πη με το ό­ρα­μα του Καρ­λο­μά­γνου, α­πό­δει­ξη ό­τι ο Φρά­γκος αυ­τός η­γε­μό­νας βρί­σκε­ται στο υ­πο­συ­νεί­δη­το της Δυ­τι­κής Ευ­ρώ­πης.

Ο π. Ι­ω­άν­νης Ρω­μα­νί­δης α­πό έ­ρευ­νες που έ­χει κά­νει και στο θέ­μα αυ­τό έ­χει α­να­κα­λύ­ψει ό­τι «στήν α­κο­λου­θί­α της στέ­ψης του Να­πο­λέ­ο­ντα την 2α Δε­κεμ­βρί­ου του 1804 μνη­μο­νεύ­ε­ται στις προ­σευ­χές ο Καρ­λο­μά­γνος αρ­κε­τές φο­ρές».

Μά­λι­στα ο Μ. Να­πο­λέ­ων σε ε­πι­στο­λή του στον Καρ­δι­νά­λιο Φές την 7η Ι­α­νου­α­ρί­ου 1806 έ­γρα­φε: «Δεν δια­δέ­χθη­κα τον Λου­δο­βί­κο 14ον, αλ­λά τον Καρ­λο­μά­γνο. Εί­μαι ο Καρ­λο­μά­γνος, για­τί σaν τον Καρ­λο­μά­γνο ή­νω­σα τα στέμ­μα­τα της Φρα­γκί­ας σ' αυ­τήν της Λομ­βαρ­δί­ας και η αυ­το­κρα­το­ρί­α μου έ­χει ως σύ­νο­ρα την Α­να­το­λή».

Αυ­τό ση­μαί­νει ό­τι η ι­δέ­α και το ό­ρα­μα του Καρ­λο­μά­γνου δεν έ­χει ε­ξα­φα­νι­σθή α­πό την Δυ­τι­κή Ευ­ρώ­πη, ό­πως το βλέ­που­με σή­με­ρα σε διά­φο­ρες ε­νέρ­γει­ες και κι­νή­σεις, και κα­τά και­ρούς εκ­φρά­ζε­ται ποι­κι­λο­τρό­πως, α­κό­μη και με την θε­ω­ρί­α «τής συ­γκρού­σε­ως των πο­λι­τι­σμών».

Ε­πί­σης, σή­με­ρα πρέ­πει να ε­ξε­τα­σθούν και τα θρη­σκευ­τι­κά ρεύ­μα­τα που ε­πι­κρα­τούν στην Ευ­ρώ­πη (Πα­πι­σμός-Προ­τε­στα­ντι­σμός), αλ­λά και οι ου­μα­νι­στι­κές και α­θε­ϊ­στι­κές κα­τευ­θύν­σεις, οι ο­ποί­ες δη­μιουρ­γούν διά­φο­ρα προ­βλή­μα­τα και στον δυ­τι­κό άν­θρω­πο και στην Ορ­θό­δο­ξη Πα­ρά­δο­ση.

3. Η σχέ­ση της Ελ­λη­νορ­θό­δο­ξης Πα­ρά­δο­σης με την Ευ­ρω­πα­ϊ­κή κουλ­τού­ρα

Στο ση­μα­ντι­κό βι­βλί­ο του Κων­στα­ντί­νου Βαμ­βα­κά με τίτ­λο «Οι θε­με­λι­ω­τές της δυ­τι­κής σκέ­ψης» α­να­λύ­ε­ται ό­τι η σκέ­ψη των προ­σω­κρα­τι­κών φι­λο­σό­φων συ­γκρό­τη­σε την σύγ­χρο­νη δυ­τι­κή σκέ­ψη. Βε­βαί­ως, δια­τυ­πώ­θη­καν και άλ­λες α­πό­ψεις σύμ­φω­να με τις ο­ποί­ες η δυ­τι­κή σκέ­ψη έ­χει ε­πη­ρε­α­σθή α­πό τους Ί­ω­νες φυ­σι­κούς ή τον Πρω­τα­γό­ρα και τους σχο­λα­στι­κούς, τον Ε­πί­κου­ρο ή έ­χει ε­πη­ρε­α­σθή α­πό τον Πλά­τω­να και τον Α­ρι­στο­τέ­λη.

Η α­λή­θεια εί­ναι ό­τι τα πο­λι­τι­στι­κά και ι­δε­ο­λο­γι­κά ρεύ­μα­τα που κυ­ριάρ­χη­σαν και κυ­ριαρ­χούν στην Ευ­ρώ­πη εί­ναι πολ­λά, α­φού η Ευ­ρώ­πη πέ­ρα­σε δια­δο­χι­κά α­πό τον σχο­λα­στι­κι­σμό, την με­ταρ­ρύθ­μι­ση, την α­ντι­με­ταρ­ρύθ­μι­ση, τον ου­μα­νι­σμό, την α­να­γέν­νη­ση, τον δια­φω­τι­σμό, τον ρο­μα­ντι­σμό, τον μο­ντερ­νι­σμό, και τώ­ρα τον με­τα­μο­ντερ­νι­σμό.

Ό­λα αυ­τά τα ρεύ­μα­τα εκ­προ­σω­πού­νται και σή­με­ρα α­πό ευ­ρω­παί­ους δια­νο­η­τές ή και βι­ώ­νο­νται α­πό τους ευ­ρω­παί­ους πο­λί­τας στην πρά­ξη, με α­πο­τέ­λε­σμα να πα­ρα­τη­ρού­νται πολ­λές τά­σεις, ό­πως η με­τα­φυ­σι­κή, ο α­γνω­στι­κι­σμός, ο δε­ϊ­σμός, ο μυ­στι­κι­σμός, η α­θε­ΐ­α κλπ.

Ε­πί­σης, ο ελ­λη­νι­σμός δια μέ­σου των αι­ώ­νων πέ­ρα­σε α­πό πολ­λές εκ­φρά­σεις, ό­πως τις μα­γι­κές θρη­σκεί­ες, τον αν­θρω­πο­μορ­φι­σμό, τους Ί­ω­νες φυ­σι­κούς, τους σο­φι­στές, τον μυ­στι­κι­σμό, την ο­ντο­λο­γι­κή ερ­μη­νεί­α της φύ­σης, τον ι­δε­α­λι­σμό, την με­τα­κλασ­σι­κή πε­ρί­ο­δο (Στω­ϊ­κοί, Ε­πι­κού­ρειοι), τον νε­ο­πλα­τω­νι­σμό.

Αυ­τό ση­μαί­νει ό­τι στην Ευ­ρώ­πη, ως προς τον ελ­λη­νι­κό πο­λι­τι­σμό, κυ­ριαρ­χούν πολ­λές εκ­φρά­σεις του ελ­λη­νι­σμού.

Κυ­ρί­ως ο πα­γα­νι­σμός, ο ορ­θο­λο­γι­σμός, ο ι­δε­α­λι­σμός και ο μυ­στι­κι­σμός. Γε­νι­κά μπο­ρεί κα­νείς να ε­ντο­πί­ση τό­σο το α­πολ­λώ­νειο πνεύ­μα του ελ­λη­νι­σμού με τον ορ­θο­λο­γι­σμό, ό­σο και το διο­νυ­σια­κό στοι­χεί­ο του με τον εκ­στα­σια­σμό. Ε­πο­μέ­νως, εί­ναι δύ­σκο­λο να ο­ρί­σου­με ποιά έκ­φρα­ση ελ­λη­νι­σμού έ­χει ε­πη­ρε­ά­σει την Ευ­ρώ­πη ο ε­ξελ­λη­νι­σμέ­νος Χρι­στια­νι­σμός (Χάρ­νακ) ή ο εκ­χρι­στια­νι­σμέ­νος ελ­λη­νι­σμός (Φλω­ρόφ­σκι).

Δεν θα ή­θε­λα, ό­μως, να εί­μαι α­παι­σι­ό­δο­ξος. Προ­σω­πι­κά πι­στεύ­ω ό­τι ό­πως ο ελ­λη­νι­σμός δια μέ­σου των αι­ώ­νων εκ­φρα­ζό­ταν με δια­φο­ρε­τι­κούς τρό­πους, έ­τσι και σε μια φά­ση του βί­ου του ε­μπο­τί­σθη­κε α­πό την Ορ­θο­δο­ξί­α των Πα­τέ­ρων και εκ­φρά­ζε­ται ως ελ­λη­νορ­θό­δο­ξη Πα­ρά­δο­ση. Ου­σια­στι­κά, τα ο­ντο­λο­γι­κά και κο­σμο­λο­γι­κά ε­ρω­τή­μα­τα που έ­θε­ταν οι αρ­χαί­οι φι­λό­σο­φοι α­πα­ντή­θη­καν α­πό την α­πο­κα­λυ­πτι­κή θε­ο­λο­γί­α των Πα­τέ­ρων της Εκ­κλη­σί­ας.

Προ­σω­πι­κά θε­ω­ρώ ό­τι σή­με­ρα στην Ευ­ρώ­πη υ­πάρ­χουν θε­ο­λό­γοι που εκ­φρά­ζουν αυ­τήν την Ελ­λη­νορ­θό­δο­ξη Πα­ρά­δο­ση, κα­θώς ε­πί­σης υ­πάρ­χουν και πολ­λοί που την α­να­ζη­τούν.

Εί­ναι μια πα­ρά­δο­ση που κά­νει λό­γο για την α­ξί­α του αν­θρώ­που, την οι­κου­με­νι­κό­τη­τα, την α­πο­δο­χή του άλ­λου, τον σε­βα­σμό της ε­λευ­θε­ρί­ας, την α­πο­φυ­γή του φο­ντα­με­λι­σμού, κυ­ρί­ως εί­ναι μια πα­ρά­δο­ση που κά­νει λό­γο για έ­ναν ι­διαί­τε­ρο τρό­πο προ­σέγ­γι­σης του Θε­ού, που εί­ναι η ι­ε­ρά η­συ­χί­α, αυ­τό που πε­ρι­γρά­φε­ται στην Φι­λο­κα­λί­α των ι­ε­ρών Νη­πτι­κών και βέ­βαια μια πα­ρά­δο­ση που α­ντι­με­τω­πί­ζει τα πνευ­μα­τι­κά προ­βλή­μα­τα του αν­θρώ­που, ό­πως εί­ναι το νό­η­μα της ζω­ής και του θα­νά­του.

Ε­πί­σης, με­λε­τώ­ντας τα κεί­με­να των α­γί­ων Πα­τέ­ρων, τον τρό­πο συ­γκρο­τή­σε­ως των κα­τά τό­πους Εκ­κλη­σι­ών που δια­σώ­ζουν τα αρ­χαιο­ελ­λη­νι­κά πρό­τυ­πα συ­να­ντού­με την δια­φο­ρά της πα­ρα­δό­σε­ώς μας με τον ευ­ρω­πα­ϊ­κό φε­ου­δα­λι­σμό.

Κυ­ρί­ως η Ευ­ρώ­πη σή­με­ρα έ­χει α­νά­γκη ό­χι α­πλώς α­πό τον ελ­λη­νι­σμό, αλ­λά α­πό την ελ­λη­νορ­θό­δο­ξη Πα­ρά­δο­ση σε δύ­ο ση­μεί­α.

Το πρώ­το εί­ναι η έν­νοια του προ­σώ­που στον Θε­ό, που α­ντι­πα­ρα­τί­θε­ται στον θε­ό της δυ­τι­κής με­τα­φυ­σι­κής (Θω­μάς Α­κι­νά­της) και του φε­ου­δα­λι­σμού (Άν­σελ­μος Κα­ντερ­βου­ρί­ας), και η αξία του ανθρώπου.

Και το δεύ­τε­ρο που έ­χει α­νά­γκη σή­με­ρα η Ευ­ρώ­πη εί­ναι η η­συ­χα­στι­κή-νη­πτι­κή πα­ρά­δο­ση με ό­λη την ση­μα­σί­α της λέ­ξε­ως, ό­πως πε­ρι­γρά­φε­ται στην Φι­λο­κα­λί­α των ι­ε­ρών Νη­πτι­κών και την ο­ποί­α με­τέ­φρα­σε στην αγ­γλι­κή γλώσ­σα οι P­a­l­m­er S­h­e­r­r­a­rd και W­a­re κά­τω α­πό την κα­θο­δή­γη­ση του Νο­μπε­λί­στα ποι­η­τή E­l­i­ot. Φυ­σι­κά αυ­τό δεν έρ­χε­ται σε α­ντί­θε­ση με την θεί­α Ευ­χα­ρι­στί­α και την Εκ­κλη­σί­α, αλ­λά εί­ναι η α­πα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση βι­ώ­σε­ως και με­το­χής της.

Αυ­τό έ­χει α­νά­γκη ο σύγ­χρο­νος δυ­τι­κός και ευ­ρω­παί­ος άν­θρω­πος και αυ­τό το γνω­ρί­ζω α­πό προ­σω­πι­κή πεί­ρα. Ό­σοι α­γά­πη­σαν την Ελ­λά­δα και την Ορ­θο­δο­ξί­α το έ­κα­ναν μέ­σα α­πό νη­πτι­κούς Πα­τέ­ρες, μέ­σα α­πό πα­λαιούς και συγ­χρό­νους Στά­ρετς, μέ­σα α­πό την γνω­ρι­μί­α τους με το Ά­γιον Ό­ρος που εκ­φρά­ζει αυ­τήν την πα­ρά­δο­ση.

Έ­τσι η Ευ­ρώ­πη σή­με­ρα δεν θέ­λει α­πλώς ι­δε­ο­λο­γί­α, με­τα­φυ­σι­κή, κοι­νω­νιο­λο­γί­α και ω­ραί­ες λέ­ξεις, δεν θέ­λει α­πλώς την οι­κο­νο­μι­κή και νο­μι­σμα­τι­κή έ­νω­ση, αλ­λά χρειά­ζε­ται την ζω­ή που εκ­φρά­ζει η Ελ­λη­νορ­θό­δο­ξη Πα­ρά­δο­ση, θέ­λει έ­ναν ελ­λη­νι­σμό που έ­χει βα­πτι­σθή στην ορ­θό­δο­ξη η­συ­χα­στι­κή θε­ο­λο­γί­α.

Αυ­τό φαί­νε­ται α­πό τα ρεύ­μα­τα του υ­παρ­ξι­σμού, του σου­πε­ρε­α­λι­σμού και της ψυ­χα­νά­λυ­σης.

Έ­τσι, ε­μείς οι Έλ­λη­νες δεν εί­μα­στε οι φτω­χοί συγ­γε­νείς στην Ευ­ρώ­πη, δεν εί­μα­στε οι χρε­ω­κο­πη­μέ­νοι, αλ­λά ε­κεί­νοι που δια­θέ­του­με μια δυ­να­τή πα­ρά­δο­ση και μπο­ρού­με να νο­η­μα­το­δο­τή­σου­με τον βί­ο πολ­λών αν­θρώ­πων που α­να­ζη­τούν κά­τι κα­λύ­τε­ρο. Δεν πρέ­πει να αι­σθα­νό­μα­στε ό­τι βρι­σκό­μα­στε σε υ­πο­δε­έ­στε­ρη θέ­ση λό­γω της οι­κο­νο­μι­κής ύ­φε­σης, αλ­λά ό­τι δια­θέ­του­με μια υ­ψη­λή μορ­φή πο­λι­τι­σμού.

4. Η οι­κο­νο­μι­κή και νο­μι­σμα­τι­κή έ­νω­ση

Τόν τε­λευ­ταί­ο και­ρό λό­γω της οι­κο­νο­μι­κής ύ­φε­σης που πα­ρα­τη­ρεί­ται στην Ελ­λά­δα, αλ­λά και σε άλ­λες χώ­ρες του ευ­ρω­πα­ϊ­κού νό­του, γί­νε­ται πο­λύς λό­γος, άλ­λο­τε για την αλ­λη­λεγ­γύ­η με­τα­ξύ των Κρα­τών, άλ­λο­τε για την α­πο­μά­κρυν­ση της Ελ­λά­δος α­πό την νο­μι­σμα­τι­κή έ­νω­ση της Ευ­ρώ­πης.

Σί­γου­ρα εί­ναι έ­να με­γά­λο πρό­βλη­μα που σχε­τί­ζε­ται με δύ­ο ε­πί μέ­ρους προ­ο­πτι­κές.

Η πρώ­τη εί­ναι αν θα πα­ρα­μεί­νη η έ­νω­ση της Ευ­ρώ­πης στον οι­κο­νο­μι­κό πα­ρά­γο­ντα ή θα προ­χω­ρή­ση και στην πο­λι­τι­κή έ­νω­ση. Πά­ντως, ό­λες οι συ­ζη­τή­σεις που γί­νο­νται α­φο­ρούν την οι­κο­νο­μι­κή και νο­μι­σμα­τι­κή έ­νω­ση της Ευ­ρώ­πης και ό­χι την πο­λι­τι­κή. Καί, βέ­βαια, αυ­τή η οι­κο­νο­μι­κή έ­νω­ση έ­χει σχέ­ση με κυ­ρί­αρ­χα Κρά­τη και υ­πο­τε­λή-προ­τε­κτο­ρά­τα και εύ­κο­λα υ­πο­νο­μεύ­ε­ται, α­φού το χρή­μα και τα οι­κο­νο­μι­κά συμ­φέ­ρο­ντα δεν έ­χουν χρο­νι­κή διάρ­κεια.

Η δεύ­τε­ρη προ­ο­πτι­κή, συ­νέ­χεια της προ­η­γου­μέ­νης, εί­ναι «άν θα γί­νη πλή­ρως οι Η­νω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες της Ευ­ρώ­πης ή θα μεί­νη έ­να εί­δος μο­ντέρ­νας Α­γί­ας Ρω­μα­ϊ­κής Αυ­το­κρα­το­ρί­ας, έ­να συ­νον­θύ­λευ­μα με­τα­βλη­τής γε­ω­γρα­φί­ας, που αρ­γά ή γρή­γο­ρα θα δια­λυ­θή» (N­i­a­ll F­e­r­g­u­s­on, κα­θη­γη­τής του Χάρ­βαρ­ντ, Τα Νέ­α, 10-11 Μαρ­τί­ου 2012). Η ε­πι­κρά­τη­ση της Γερ­μα­νί­ας στην Ευ­ρώ­πη δεί­χνει την τά­ση για μο­νο­κρα­το­ρί­α.

Η α­λή­θεια, ό­μως, εί­ναι ό­τι και ε­μείς οι Έλ­λη­νες λέ­με ό­τι α­νή­κου­με στην Ευ­ρώ­πη, εί­μα­στε μέ­λος της νο­μι­σμα­τι­κής Έ­νω­σης και ό­μως δεν συ­μπε­ρι­φε­ρό­μα­στε ως Ευ­ρω­παί­οι, δεν έ­χου­με ε­παρ­κή θε­σμι­κή ορ­γά­νω­ση και πει­θαρ­χί­α στους νό­μους και το δί­καιο, αλ­λά στην χώ­ρα μας κυ­ριαρ­χεί ο νό­μος του ι­σχυ­ρο­τέ­ρου και η τά­ση υ­πο­νό­μευ­σης των αρ­χών του δι­καί­ου και της νο­μι­μό­τη­τας.

Γε­νι­κά, πρέ­πει να ση­μει­ω­θή ό­τι στην Ευ­ρώ­πη ε­πι­κρα­τεί ο ου­μα­νι­σμός, η α­δια­φο­ρί­α και η α­πρό­σω­πη θρη­σκευ­τι­κό­τη­τα. Ως προς τον Χρι­στια­νι­σμό η Ευ­ρώ­πη α­πο­τε­λεί­ται α­πό τον σχο­λα­στι­κι­σμό των Πα­πι­κών, τον η­θι­κι­σμό των Προ­τε­στα­ντών και μέ­σα σε αυ­τήν υ­πάρ­χουν και μι­κρά πο­σο­στά ορ­θο­δο­ξί­ας.

Αυ­τή η διαί­ρε­ση έ­χει σχέ­ση με την οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή, δι­ό­τι η κε­φα­λαιο­κρα­τί­α κυ­ριαρ­χεί ε­κεί που ε­πι­κρα­τεί ο Καλ­βι­νι­σμός, ο ο­ποί­ος στη­ρί­ζε­ται στα οι­κο­νο­μι­κά α­γα­θά, ό­πως έ­χει υ­πο­στη­ρί­ξει με ε­πι­χει­ρή­μα­τα ο Μάξ Βέ­μπερ.

Σί­γου­ρα τα προ­βλή­μα­τα σή­με­ρα εί­ναι πο­λυ­σύν­θε­τα, παί­ζο­νται γε­ω­πο­λι­τι­κά παι­χνί­δια, κυ­ριαρ­χεί το δί­καιο του ι­σχυ­ρο­τέ­ρου και μέ­σα σε αυ­τό ε­μπλέ­κε­ται και η προ­σω­πι­κή ι­στο­ρί­α του κα­θε­νός μας.

Μιά προ­σέγ­γι­ση γε­ω­πο­λι­τι­κή έ­χει σχέ­ση με την ά­νο­δο του οι­κο­νο­μι­κού ε­πι­πέ­δου των α­να­το­λι­κών χω­ρών. Με­τά τον δεύ­τε­ρο πα­γκό­σμιο πό­λε­μο οι δυ­τι­κοί με­τέ­φε­ραν τα κε­φά­λαιά τους στην Ι­α­πω­νί­α, την Κί­να, την Τα­ϊ­βάν κλπ., ε­πει­δή το κό­στος πα­ρα­γω­γής στις χώ­ρες αυ­τές ή­ταν χα­μη­λό.

Αυ­τό εί­χε ως α­πο­τέ­λε­σμα αφ' ε­νός μεν να α­νε­βή το οι­κο­νο­μι­κό ε­πί­πε­δο των α­να­το­λι­κών λα­ών και να γε­μί­ση η δυ­τι­κή α­γο­ρά α­πό τα προ­ϊ­ό­ντα τους, αφ' ε­τέ­ρου δε να κα­ταρ­ρεύ­ση η οι­κο­νο­μί­α των δυ­τι­κών χω­ρών.

Έ­τσι, α­πό ό,τι φαί­νε­ται ε­πι­δι­ώ­κε­ται η με­τα­φο­ρά των κε­φα­λαί­ων α­πό την Α­να­το­λή στην Δύ­ση, για να ε­πέλ­θη μια ι­σορ­ρο­πί­α στην οι­κο­νο­μι­κή α­γο­ρά. Αλ­λά για να γί­νη αυ­τό πρέ­πει να κα­τέ­βουν και γε­νι­κά το οι­κο­νο­μι­κό κό­στος ζω­ής του αν­θρώ­που.

Πά­ντως, το μό­νο σί­γου­ρο εί­ναι ό­τι η ε­νό­τη­τα της Ευ­ρώ­πης στη­ρί­ζε­ται σε οι­κο­νο­μι­κούς πα­ρά­γο­ντες και σφυ­ρη­λα­τεί­ται α­πό πο­λι­τι­κά πρό­τυ­πα έ­ξω α­πό την ελ­λη­νορ­θο­δο­ξί­α, ή­τοι δια­κα­τέ­χε­ται α­πό τον ά­θε­ο ου­μα­νι­σμό και τον δυ­τι­κό Χρι­στια­νι­σμό με ό­λες τις δια­κλα­δώ­σεις του.

Πι­θα­νόν ό­σοι Ορ­θό­δο­ξοι θέ­λουν να θε­ω­ρού­νται Ευ­ρω­παί­οι α­πο­γα­λα­κτί­ζο­νται α­πό την ι­διαί­τε­ρη πο­λι­τι­στι­κή και πνευ­μα­τι­κή ι­διο­μορ­φί­α και ταυ­τό­τη­τά τους. Ί­σως αυ­τό συ­νι­στά μια σύγ­χρο­νη προ­δο­σί­α.

5. Η ου­το­πί­α της ε­νό­τη­τας της Ευ­ρώ­πης

Ό­λοι οι α­να­λυ­τές πι­στεύ­ουν ό­τι το πρό­βλη­μα της Ευ­ρώ­πης δεν εί­ναι η Ελ­λά­δα μό­νον, ού­τε με­ρι­κές Χώ­ρες του νό­του, αλ­λά γε­νι­κά το ό­λο οι­κο­δό­μη­μα της Ευ­ρώ­πης και ει­δι­κό­τε­ρα η Ευ­ρω­ζώ­νη. Η Ε­φη­με­ρί­δα «Ε­στί­α» σε κύ­ριο άρ­θρο της (28-11-2011) ε­πι­σή­μα­νε το γε­γο­νός ό­τι η Ευ­ρω­ζώ­νη εί­ναι υ­πό διά­λυ­ση και γε­νι­κό­τε­ρα το οι­κο­δό­μη­μα της Ευ­ρω­πα­ϊ­κής Έ­νω­σης εί­ναι σφα­λε­ρό. Θε­ω­ρεί ό­τι οι «ου­μα­νι­στές της Η­νω­μέ­νης Ευ­ρώ­πης και αρ­χι­τέ­κτο­νες του ση­με­ρι­νού οι­κο­δο­μή­μα­τος δι­έ­πρα­ξαν ι­στο­ρι­κά λά­θη». Ε­πι­ση­μαί­νει δε τρί­α α­πό αυ­τά.

Το πρώ­το λά­θος ή­ταν ό­τι η δι­εύ­ρυν­ση της Ευ­ρω­πα­ϊ­κής Έ­νω­σης και η έ­ντα­ξη νέ­ων Κρα­τών έ­γι­νε χω­ρίς να δια­σφα­λι­σθή α­πό την αρ­χή η λει­τουρ­γί­α της.

«Η Ε­ΟΚ των 6 κρα­τών-με­λών που προ­έ­κυ­ψε την δε­κα­ε­τί­α του 50 με την Συν­θή­κη της Ρώ­μης δι­ευ­ρύν­θη­κε την δε­κα­ε­τί­α του 70 σε 9 κρά­τη, την δε­κα­ε­τί­α του 80 σε 12 κρά­τη, την δε­κα­ε­τί­α του 90 σε 15 κρά­τη και την δε­κα­ε­τί­α του 2000 σε 27 κρά­τη.

Άλ­λο εί­ναι να λαμ­βά­νο­νται α­πο­φά­σεις α­πό η­γέ­τες 6 ή 10 κρα­τών που έ­χουν λί­γο-πο­λύ κοι­νά συμ­φέ­ρο­ντα και άλ­λο να πρέ­πει να συμ­φω­νή­σουν 27 η­γέ­τες κρα­τών με τό­σο α­ντι­κρου­ό­με­να συμ­φέ­ρο­ντα.

Άλ­λα ε­πι­δι­ώ­κουν σή­με­ρα η Γερ­μα­νί­α και τα α­νε­πτυγ­μέ­να κρά­τη του Βορ­ρά, άλ­λα τα κρά­τη του ευ­ρω­πα­ϊ­κού Νό­του και άλ­λα τα πρώ­ην κομ­μου­νι­στι­κά της Α­να­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης. Μέ­σα σε αυ­τά τα πλαί­σια και χω­ρίς συ­γκε­κρι­μέ­νους κα­νό­νες εί­ναι α­δύ­να­τον να χα­ρα­χθή κοι­νή πο­λι­τι­κή».

Το δεύ­τε­ρο ι­στο­ρι­κό λά­θος α­να­φέ­ρε­ται στο Ευ­ρω­σύ­νταγ­μα το ο­ποί­ο θα δι­έ­πη την λει­τουρ­γί­α της.

«Στις αρ­χές της δε­κα­ε­τί­ας του 2000 άρ­χι­σε να κα­ταρ­τί­ζε­ται ο Κα­τα­στα­τι­κός Χάρ­της της Ευ­ρω­πα­ϊ­κής Ε­νώ­σε­ως.

Το 2003, ό­ταν υ­πε­γρά­φη στην Α­θή­να η συν­θή­κη προ­σχω­ρή­σε­ως των δέ­κα νέ­ων κρα­τών με τα ο­ποί­α η Ε. Ε. θα δι­ευ­ρύ­νε­το α­πό 15 σε 25 μέ­λη, ο αρ­χι­τέ­κτων του Συ­ντάγ­μα­τος και πρώ­ην Πρό­ε­δρος Ζι­σκάρ ντ’ Ε­σταίν ρω­τή­θη­κε για­τί δεν προ­η­γεί­το η ψή­φι­σις του Ευ­ρω­συ­ντάγ­μα­τος της δι­ευ­ρύν­σε­ως.

Α­πά­ντη­σε ό­τι για λό­γους δη­μο­κρα­τι­κό­τη­τος ή­ταν ορ­θό­τε­ρο να έ­χουν συμ­φω­νή­σει στο Ευ­ρω­σύ­νταγ­μα ό­λα τα κρά­τη-μέ­λη και ό­χι αυ­τό να έ­χη κα­ταρ­τι­σθή μό­νον α­πό τα πα­λαιά 15 κρά­τη-μέ­λη, τα δε υ­πό έ­ντα­ξιν 10 κρά­τη-μέ­λη να κλη­θούν να το υ­πο­γρά­ψουν εκ των υ­στέ­ρων.

Το α­πο­τέ­λε­σμα ή­ταν τε­λι­κώς να κα­τα­ψη­φι­σθή το Ευ­ρω­σύ­νταγ­μα και η Ευ­ρω­πα­ϊ­κή Έ­νω­σις να ε­πε­κτα­θή χω­ρίς να δια­θέ­τη Κα­τα­στα­τι­κό Χάρ­τη».

Το τρί­το ση­μα­ντι­κό λά­θος ε­ντο­πί­ζε­ται στην διά­κρι­ση με­τα­ξύ της Ευ­ρω­πα­ϊ­κής Έ­νω­σης και της Ευ­ρω­ζώ­νης.

«Πού α­κού­σθη­κε να λει­τουρ­γή μί­α οι­κο­νο­μι­κή έ­νω­σις 27 χω­ρών (η Ε. Ε.) και εξ αυ­τών να έ­χουν κοι­νό νό­μι­σμα μό­νον οι μι­σές ή λί­γες πε­ρισ­σό­τε­ρες;

Ό­ταν θε­σπί­σθη­κε το 2002 το ε­νιαί­ο νό­μι­σμα συμ­με­τέ­σχον σε αυ­τό 12 κρά­τη, τα ο­ποί­α σή­με­ρα έ­χουν γί­νει 17.

Ό­μως στην Ευ­ρω­πα­ϊ­κή Έ­νω­ση υ­πάρ­χουν και δε­δη­λω­μέ­νοι πο­λέ­μιοι του κοι­νού νο­μί­σμα­τος, ό­πως η Βρε­ταν­νί­α. Ά­ρα­γε πώς να λει­τουρ­γή­ση σω­στά το σύ­στη­μα ό­ταν οι μι­σοί εί­ναι ε­ντός και οι άλ­λοι μι­σοί ε­κτός; Βλέ­πε­τε τί γί­νε­ται κά­θε φο­ρά που συ­νέρ­χο­νται οι Ευ­ρω­παί­οι η­γέ­τες στις Βρυ­ξέλ­λες. Άλ­λη σύ­σκε­ψις σε ε­πί­πε­δο Ευ­ρω­πα­ϊ­κού Συμ­βου­λί­ου, ό­που συμ­με­τέ­χουν και τα 27 κρά­τη-μέ­λη, άλ­λη σύ­σκε­ψις στο ε­πί­πε­δο του E­u­r­o­g­r­o­up, ό­που συμ­με­τέ­χουν τα 17 κρά­τη-μέ­λη της Ευ­ρω­ζώ­νης.

Πώς να υ­πάρ­ξη σύν­θε­σις και να λη­φθούν α­πο­φά­σεις υ­πό τέ­τοι­ες προ­ϋ­πο­θέ­σεις;­».

Αυ­τά τα τρί­α καί­ρια λά­θη, «ως προς την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή και την ε­ξέ­λι­ξη του ευ­ρω­πα­ϊ­κού οι­κο­δο­μή­μα­τος» μέ­χρι τώ­ρα δεν ή­ταν εμ­φα­νή και δεν δια­κύ­βευ­αν την ύ­παρ­ξή της. Τώ­ρα ό­μως έ­χουν αλ­λά­ξει τα πα­γκό­σμια δε­δο­μέ­να. Η «Ε­στί­α» ε­πι­ση­μαί­νει: «Τώ­ρα ό­μως η πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μι­κή κρί­σις πλήτ­τει κυ­ρί­ως την Ευ­ρώ­πη.

Οι ευ­ρω­πα­ϊ­κές οι­κο­νο­μί­ες δεν εί­ναι σε θέ­ση να α­ντα­γω­νι­σθούν τις α­να­πτυσ­σό­με­νες οι­κο­νο­μί­ες των κρα­τών της Ά­πω Α­να­το­λής και χά­νουν διαρ­κώς με­ρί­διο στον πα­γκό­σμιο κα­τα­με­ρι­σμό ει­σο­δη­μά­των, πλού­του και θέ­σε­ων ερ­γα­σί­ας. Για να α­ντι­με­τω­πι­σθή η κα­τά­στα­σις χρειά­ζε­ται να υ­πάρ­χουν κοι­νοί στό­χοι και πο­λι­τι­κή.

Τέ­τοιο πράγ­μα λοι­πόν, σή­με­ρα δεν υ­πάρ­χει. Άλ­λα θέ­λουν οι Γάλ­λοι και οι Γερ­μα­νοί, άλ­λα οι α­δύ­να­μες χώ­ρες. Έ­τσι, του­λά­χι­στον σε ό,τι α­φο­ρά το κοι­νό νό­μι­σμα, κοι­νή πο­λι­τι­κή δεν υ­πάρ­χει.

Υ­πό τις ση­με­ρι­νές συν­θή­κες λει­τουρ­γί­ας της, η Ευ­ρω­ζώ­νη δεν φαί­νε­ται να μπο­ρή να ε­πι­βι­ώ­ση. Η πα­γκό­σμια κρί­σις ο­ξύ­νε­ται, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα ευ­ρω­πα­ϊ­κά κρά­τη εί­ναι υ­περ­χρε­ω­μέ­να (μέ αιχ­μή την Ελ­λά­δα), οι χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κές α­γο­ρές πι­έ­ζουν και αυ­ξά­νουν διαρ­κώς τα ε­πι­τό­κια δα­νει­σμού, η δε Ευ­ρώ­πη ως ε­νιαί­α ο­ντό­της α­δυ­να­τεί να λά­βη α­πο­φά­σεις.

Πα­ρά τις πρω­το­βου­λί­ες Μέρ­κελ-Σαρ­κο­ζύ για την δη­μιουρ­γί­α νέ­ου Συμ­φώ­νου, ό­λα δεί­χνουν ό­τι το ευ­ρω­πα­ϊ­κό οι­κο­δό­μη­μα κλο­νί­ζε­ται εκ θε­με­λί­ων. Ει­δι­κώς δε η Ευ­ρω­ζώ­νη τε­λεί υ­πό διά­λυ­σιν».

Ο π. Ι­ω­άν­νης Ρω­μα­νί­δης ή­δη πριν τριά­ντα (30) πε­ρί­που χρό­νια, το έ­τος 1975, έ­γρα­φε: «Ως εί­ναι σή­με­ρον η τευ­το­νο­ποι­η­θεί­σα Ευ­ρώ­πη ου­δέ­πο­τε θα ε­νω­θή δι­ό­τι κυ­ριαρ­χεί­ται α­πό το ρα­τσι­στι­κόν, φυ­λε­τι­κόν, δια­σπα­στι­κόν, ευ­δαι­μο­νι­στι­κόν και ε­κμε­ταλ­λευ­τι­κόν πνεύ­μα των Τευ­τό­νων το ο­ποί­ον α­να­ζη­τεί την κα­θυ­πό­τα­ξιν και ε­κμε­τάλ­λευ­σιν των λα­ών υ­πό μι­κρών ι­διο­τε­λών ο­μά­δων».

Έ­τσι, θε­ω­ρού­σε ου­το­πί­α την έ­νω­ση της Ευ­ρώ­πης με τέ­τοι­ες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, αλ­λά θε­ω­ρού­σε λι­γό­τε­ρο ου­το­πι­στι­κό να ε­πι­χει­ρη­θή ε­νό­τη­τα της Ευ­ρώ­πης με βά­ση τους Ρω­μαί­ους προ­γό­νους των ση­με­ρι­νών Ευ­ρω­πα­ϊ­κών λα­ών, στους ο­ποί­ους ε­πι­κρά­τη­σε το «ρω­μαί­ϊ­κον φι­λό­τι­μον ως θε­μέ­λιον μιας α­πο­τευ­το­νο­ποι­η­θεί­σης δυ­τι­κής Ρω­μαιο­σύ­νης», ο­πό­τε «θά αμ­βλυν­θή ο ευ­δαι­μο­νι­σμός, ο ε­γω­κε­ντρι­σμός και η ι­διο­τέ­λεια των ση­με­ρι­νών Ευ­ρω­παί­ων». Αυ­τός εί­ναι ο λό­γος για τον ο­ποί­ο υ­πο­στή­ρι­ζε ό­τι η Ευ­ρω­πα­ϊ­κή Έ­νω­ση πρέ­πει να γί­νη με βά­ση την Ρω­μη­ο­σύ­νη που υ­πήρ­χε αι­ώ­νες στην Δύ­ση. Έ­γρα­φε: «Η πα­λαιά Φρα­γκιά δεν υ­πάρ­χει πλέ­ον.

Η εν τη Δύ­σει α­πό­γο­νοι των Ρω­μαί­ων ό­χι μό­νον α­νέ­τρε­ψαν την τα­ξι­κή ευ­γέ­νειαν και θε­ο­λο­γί­αν του φε­ου­δα­λι­σμού των κα­τα­κτη­τών των, αλ­λά εί­ναι ώ­ρι­μοι δι’ ε­πά­νο­δον εις την Ρω­μαιο­σύ­νην των προ­γό­νων των, την ο­ποί­αν οι εν Α­να­το­λή Ρω­μαί­οι δια­τη­ρούν μέ­χρι σή­με­ρον με το πλή­θος των πο­λι­τι­στι­κών των εκ­δη­λώ­σε­ων, το ο­ποί­ον υ­πήρ­χε και εις την δυ­τι­κήν Ρω­μαιο­σύ­νην».

Ε­πο­μέ­νως, εί­ναι ου­το­πί­α να κά­νη κα­νείς λό­γο για πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μι­κή και πο­λι­τι­κή Έ­νω­ση σή­με­ρα της Ευ­ρώ­πης, αλ­λά λι­γό­τε­ρο ου­το­πι­στι­κό εί­ναι το ό­ρα­μα μή­πως δια μέ­σου της κοι­νής αρ­χαί­ας ρω­μαί­ϊ­κης πο­λι­τι­στι­κής πα­ρά­δο­σης, που α­να­ζη­τεί­ται α­πό πολ­λούς Ευ­ρω­παί­ους, ε­πι­τευ­χθή κά­ποια πο­λι­τι­στι­κή ε­νό­τη­τα.

Πά­ντως, αν δεν τε­θή η Έ­νω­ση της Ευ­ρώ­πης σε πνευ­μα­τι­κή, πο­λι­τι­στι­κή βά­ση θα κα­ταρ­ρεύ­ση, α­φού τα οι­κο­νο­μι­κά α­γα­θά, που στη­ρί­ζο­νται στο συμ­φέ­ρον και την ευ­δαι­μο­νί­α δεν μπο­ρούν να τί­θε­νται ως βά­ση ε­νώ­σε­ως.

Αλ­λά πώς μπο­ρεί να υ­πάρ­ξη κοι­νή πο­λι­τι­στι­κή πα­ρά­δο­ση σε μια κοι­νω­νί­α πο­λι­τι­στι­κά δια­σπα­σμέ­νη;

Ο προ­βλη­μα­τι­σμός εί­ναι έ­ντο­νος. Πώς μπο­ρεί η γερ­μα­νι­κή νο­ο­τρο­πί­α να κα­τα­λά­βη την α­ντί­στοι­χη ελ­λη­νορ­θό­δο­ξη και το α­ντί­στρο­φο; Α­να­γκα­στι­κά, λοι­πόν, η βά­ση έ­νω­σης της Ευ­ρώ­πης θα στη­ρί­ζε­ται στο χρή­μα που θα προ­κα­λή συ­νε­χείς σει­σμι­κές δο­νή­σεις και διαρ­κείς συ­γκρού­σεις, έ­ως ό­του το οι­κο­δό­μη­μα κα­ταρ­ρεύ­σει.

Τε­λι­κά και ε­μείς οι Έλ­λη­νες α­ντί να τα πε­ρι­μέ­νου­με ό­λα α­πό τους άλ­λους και α­ντί να ζού­με ως φτω­χο­συγ­γε­νείς, άς μά­θου­με κά­πο­τε να ερ­γα­ζό­μα­στε για την θε­σμι­κή α­να­συ­γκρό­τη­ση του Κρά­τους, άς α­πο­βά­λου­με την ευ­δαι­μο­νι­στι­κή και φί­λαυ­τη νο­ο­τρο­πί­α μας και άς καυ­χό­μα­στε για την ελ­λη­νορ­θό­δο­ξη Πα­ρά­δο­σή μας που εί­ναι α­τί­μη­τος θη­σαυ­ρός και πρέ­πει να δια­πο­τί­ζη ό­λη μας την ζω­ή.–

 romfea