Η ΜΝΗΜΕΙΩΔΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΙΕΡΕΜΙΑ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ»!

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΑΣΗ ΣΤΗ ΘΟΛΟΥΡΑ ΠΟΥ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕ ΣΤΟ ΕΝ ΛΟΓΩ «ΣΥΝΕΔΡΙΟ»:

Εὐχαριστῶ τόν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος Κον Κον Ἱερώνυμον, ὅπως καί τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας μας, διότι μεταξύ τῶν ἄλλων πατέρων Ἱεραρχῶν ὅρισε καί τήν ταπεινότητά μου ὡς ὁμιλητή σ᾽ αὐτό τό ἐπιστημονικό Συνέδριο, πού διοργάνωσε ἡ κλεινή θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης γιά τό ἐπίμαχο πρόβλημα ΕΚΚΛΗΣΙΑ καί ΑΡΙΣΤΕΡΑ καί μέ τό σημαντικό μάλιστα δοθέν εἰς ἐμέ ἐπί μέρους  θέμα Ὁμοιότητες καί Διαφορές τῶν δύο, Ἐκκλησίας καί Ἀριστερᾶς.

Κατ᾽ ἀρχάς θέλω νά πῶ, καί μάλιστα νά τονίσω, αὐτά τά δύο βασικά, πρῶτον μέν ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν ἐμπλέκεται στά πολιτικά κόμματα, δέν ταυτίζεται μέ καμμία πολιτική παράταξη, καί δεύτερον νά πῶ ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν παραθεωρεῖ τήν πολιτική, διότι θεωρεῖ τά πολιτικά κόμματα ὡς ἀνθρώπινες ἰδεολογίες, ἡ κάθε μιά ἀπό τίς ὁποῖες θέλει καί ἀγωνίζεται γιά μιά καλύτερη κοινωνία. Μετά τό μικρό αὐτό εἰσαγωγικό σημείωμα εἰσέρχομαι κατ᾽ εὐθεῖαν στό θέμα μου καί δηλῶ ὅτι θά τό διεξέλθω μέ συντομία, λόγω στενότητος χρόνου, καί μέ ἁπλότητα, ὡς μία κατήχηση γιά τόν λαό. Ὅλοι μας γι᾽ αὐτόν τόν λαό τοῦ Θεοῦ νοιαζόμεθα καί ἐργαζόμεθα. Σέ κάθε παράγραφο τοῦ λόγου μου θά συμπλέκω καί τίς ὁμοιότητες καί τίς διαφορές Ἐκκλησίας καί Ἀριστερᾶς, αὐτό πού εἶναι τό θέμα μου, καί ἔτσι θά φαίνεται καλύτερα ἡ ἀντιπαράθεση τῶν δύο.

1. Ἡ Ἐκκλησία νοιάζεται καί ἀγωνίζεται οἱ χριστιανοί, καί ὄχι μόνο οἱ χριστιανοί, ἀλλά καί ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, νά ἔχουν τά ἀναγκαῖα γιά τήν ζωή τους, ὅπως αὐτό τό δεικνύει καί τό ἀποδεικνύει περίτρανα τό φιλανθρωπικό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας μέ τά καθημερινά συσσίτια καί ὅλη τήν φιλανθρωπική της δράση. Δέν εἶναι λοιπόν ἀληθινή, ἀλλά εἶναι ἄδικη ἡ κατηγορία κατά τῆς ᾽Εκκλησίας, ὅτι αὐτή ἀδιαφορεῖ γιά τό παρόν τοῦ ἀνθρώπου, γιά τά ἐπίγεια ἀγαθά του. Θέλει καί εὔχεται καί φροντίζει οἱ ἄνθρωποι νά διάγουν μία ἄνετη ζωή χωρίς τήν στέρηση τῶν ἀναγκαίων. Τό ἴδιο ἐνδιαφέρον καί τόν ἴδιο ἀγώνα κάνει ἀσφαλῶς καί ἡ Ἀριστερά πολιτική παράταξη καί ἐμεῖς τό χαιρόμεθα βεβαίως αὐτό καί τό ἐπαινοῦμε. Σ᾽ αὐτό συναντώμεθα καί συμφωνοῦμε.

2. Ἀπό πολιτικές παρατάξεις καί ἰδιαίτερα ἀπό τήν Ἀριστερά ἀκούγεται ἀπό προηγούμενα ἤδη χρόνια ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν ἐνδιαφέρεται γιά τό παρόν τοῦ ἀνθρώπου, γιά τήν ἄνετη ζωή του μέ τά ἐπίγεια ἀγαθά, ἀλλά ὅλο τονίζει τήν παραδείσια κατάσταση στήν μέλλουσα ζωή. Αὐτό τό εἶπε ἕνας προηγούμενος ἀριστερίζων πολιτικός σέ συγκέντρωση πολιτικῶν, ὅπου μάλιστα εὑρίσκοντο καί Ἀρχιερεῖς. «Αὐτοί – εἶπε ὁ πολιτικός, δείχνοντας τούς Ἀρχιερεῖς – εἶναι γιά τούς ἀπερχομένους», γιά κηδεῖες δηλαδή καί γιά Τρισάγια. «Ἡμεῖς – εἶπε, ἀπευθυνόμενος στούς πολιτικούς – εἴμαστε γιά τούς ἐρχομένους»!…. Πρός τήν κατηγορία αὐτή ἔχω νά πῶ ὅτι ἡ Ἐκκλησία βλέπει ψυχοσωματικά τόν ἄνθρωπο καί νοιάζεται γιά ὅλα τά ἀναγκαῖα του, ὄχι μόνο τῆς ψυχῆς τά ἀναγκαῖα ἀλλά καί τοῦ σώματος. Τό ἀντίθετο, τό νά ἐνδιαφέρεται ἡ Ἐκκλησία μόνο γιά τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, ἀποτελεῖ γι᾽ αὐτήν αἵρεση μονοφυσιτική. Ἐπειδή ὁμιλῶ στήν Θεσσαλονίκη θά θυμίσω τόν λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου στήν Α´ πρός Θεσσαλονικεῖς Ἐπιστολή του. Οἱ Θεσσαλονικεῖς χριστιανοί ἦταν ἐναγώνιοι γιά τήν Δευτέρα Παρουσία τοῦ Χριστοῦ, τήν ὁποία περίμεναν πολύ σύντομα. Καί ἀπορροφημένοι ἀπό τήν προσδοκία αὐτή εἶχαν ἐγκαταλείψει τίς ἐργασίες τους καί τίς ἄλλες ἐπίγειες ἀσχολίες τους καί συζητοῦσαν μόνο γι᾽ αὐτό τό ἐναγώνιο θέμα τους. Ἐν τῷ μεταξύ τό σῶμα ἤθελε νά τραφεῖ καί γι᾽ αὐτό αὐτοί οἱ χριστιανοί γίνονταν βάρος στούς ἄλλους, ἐπιβαρύνοντας τους γιά τήν διατροφή τους. Τά ἔμαθε αὐτά ὁ ἀπόστολος Παῦλος καί τούς γράφει ἐπιτιμητικό λόγο. Μάθετε, τούς λέγει, «πῶς πρέπει νά περιπατεῖτε» (Α´ Θεσ. 4 )! Ὁ λόγος του εἶναι πολύ παραστατικός. Σάν νά μοῦ φαίνεται ὅτι ὁ Ἀπόστολος ἐδῶ παίρνει μέ τό χέρι του τά κεφάλια τῶν χριστιανῶν αὐτῶν, πού τά εἶχαν στραμμένα πρός τά πάνω, ἀναμένοντες τήν Παρουσία τοῦ Χριστοῦ, καί τά στρέφει πρός τά κάτω, καί τούς λέγει νά προσέχουν πῶς περπατοῦν, γιά νά μή σκοντάψουν! Τούς συνιστᾶ δηλαδή νά στραφοῦν πρός τά καθήκοντα τῆς ἐπιγείου ζωῆς τους, στίς ὑποχρεώσεις τους πρός τήν οἰκογένειά τους καί πρός τήν κοινωνία. Αὐτό σημαίνει αὐτό πού τούς λέγει παρακάτω«πράσσειν τά ἴδια καί ἐργάζεσθαι ταῖς ἰδίαις χερσίν» καί νά φέρονται «εὐσχημόνως πρός τούς ἔξω», τούς ἀπίστους δηλαδή, ὥστε «νά μήν ἔχουν ἀνάγκη ἀπό κανέναν» (Α´ Θεσ. 4,11.12). Ἀλλά θά πῶ καί τό ἄλλο τό περισσότερο βασικό γιά τό θέμα πού ὁμιλῶ. Ἡ Παλαιά Διαθήκη, τό πρῶτο μέρος τῆς θείας Ἀποκαλύψεως, ἔχει ἐγκόσμιο χαρακτήρα, τονίζει δηλαδή πολύ τήν παρούσα ζωή. Εἶναι θεολογικό πρόβλημα τό γιατί συμβαίνει αὐτό στήν Παλαιά Διαθήκη. Ἡ ἑρμηνεία εἶναι ὅτι, ἐπειδή ἡ Παλαιά Διαθήκη πολέμησε τήν νεκρομαντεία τῶν Χαναναίων – ἡ ὁποία προϋποθέτει πίστη στήν ζωή μετά θάνατον – γι᾽ αὐτό, λόγω τοῦ πολέμου κατά τῆς νεκρομαντείας, ξαναλέγω, δέν ἀνέπτυξε ἡ Παλαιά Διαθήκη, στά πρῶτα της χρόνια τουλάχιστον, τήν διδασκαλία στήν μεταθανάτια ζωή. Αὐτό θά γίνει τόν 7ο αἰ., ὅταν θά καταπαύσει ὁ πόλεμος κατά τῆς νεκρομαντείας. Γι᾽ αὐτό λοιπόν ἡ Παλαιά Διαθήκη τονίζει τήν παρούσα ζωή, ἔχει ἐγκόσμιο χαρακτήρα, ξαναλέγω. Ἔτσι ἔχουμε τόν προφήτη Ἠσαΐα πού παριστάνει τόν Θεό λέγοντα: «Ἐάν θέλητε καί εἰσακούσητέ μου, τά ἀγαθά τῆς γῆς φάγεσθε» (Ἠσ. 1,19). Ὁ ἐγκόσμιος αὐτός χαρακτήρας τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, μαζί βέβαια μέ τήν ἔννοια τῆς ἀγάπης, εἶναι ἡ βάση γιά τήν ἀνάπτυξη τῆς ὡραίας καί ἐκτενοῦς κοινωνιολογίας, τήν ὁποία βλέπουμε στήν Παλαιά Διαθήκη.

3. Ἡ σημαντική ὅμως καί κυρία διαφορά μας εἶναι ὅτι ὁ μέν Ἀριστερισμός-Κομμουνισμός θέλει τήν ἄνετη αὐτή παρούσα ζωή τοῦ ἀνθρώπου ἄνευ Θεοῦ ἤ, τέλος πάντων, παίρνοντας ἀδιάφορη θέση ὡς πρός τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ στήν ζωή τῶν ἀνθρώπων. Ἡ δέ Ἐκκλησία τήν ἄνευ Θεοῦ ζωή τοῦ ἀνθρώπου τήν θεωρεῖ ὡς ἀρειανική αἵρεση, ἡ ὁποία ἀποχωρίζει τήν θεία φύση ἀπό τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ καί βλέπει σ᾽ αὐτό ἀνθρώπινη μόνο φύση. Κατά τήν Ἐκκλησία ἡ ζωή χωρίς τόν Θεό, ὅσο καί ἄν ἔχει πλούσια τά ὑλικά ἀγαθά, εἶναι ζωή χωρίς νόημα, εἶναι ζωή βαρετή (boring). Πολύ τό τονίζει στήν διδασκαλία της αὐτό ἡ Ἐκκλησία. Διδάσκει δηλαδή, ἀντίθετα πρός τά ἄλλα συστήματα, ὅτι ὅλα τά ἀγαθά τῆς γῆς δέν μποροῦν νά χαρίσουν τήν εὐτυχία στόν ἄνθρωπο, ἀκριβῶς διότι ἡ Ἐκκλησία ἔχει ἄλλη θεώρηση περί τοῦ ἀνθρώπου, ἐντελῶς διάφορη ἀπό τά ἀριστερίζοντα συστήματα, ἀλλά καί τά ἄλλα κοσμικά συστήματα.

4. Πῶς βλέπει ἡ Ἐκκλησία τόν ἄνθρωπο; Εἶναι πολύ σημαντικό αὐτό γιά τό θέμα μας. Ὁ ἄνθρωπος κατά τήν Ἐκκλησία εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ καί αὐτό ἀκριβῶς εἶναι τό μεγαλεῖο του καί ἡ μεγάλη του ἀξία. Ἀλλά θέλω νά πῶ κάτι ἄλλο, θεολογώντας μέ ἁπλότητα σέ ἕνα ἐρώτημα σχετικό μέ τό θέμα: Πῶς ἐγώ, ὁ ἄνθρωπος, εἶμαι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ ἐγώ ὁ ἄνθρωπος ἔχω σῶμα, ὁ δέ Θεός δέν ἔχει σῶμα; Γιά νά ποῦμε ἀκριβῶς ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, θά πρέπει νά βροῦμε Θεό μέ σῶμα! Ποιός εἶναι αὐτός; Εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ σαρκωθείς Υἱός τοῦ Θεοῦ, γι᾽ αὐτό καί οἱ ἅγιοι Πατέρες μας μιλώντας πιό συγκεκριμένα λέγουν ὅτι ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε ὄχι κατά τήν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ γενικά, ἀλλά κατά τήν εἰκόνα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γι᾽ αὐτό τό ὡραῖο νόημα ἔχουμε σχετικό χωρίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς στό βιβλίο τῆς Γένεσης. Στόν στίχ. 1,27 διαβάζουμε ὅτι«ὁ Θεός ἐποίησε τόν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ». Τό περίεργο τοῦ χωρίου αὐτοῦ εἶναι ὅτι εἰσάγει οἱονεί «δεύτερο» Θεό καί ἐρωτοῦμε: Κατ᾽ εἰκόνα ποίου Θεοῦ ὁ Θεός ἐποίησε τόν ἄνθρωπο; Ἡ ἀπάντηση εἶναι ὅτι ὁ Θεός ἐποίησε τόν ἄνθρωπο κατά τήν εἰκόνα τοῦ Υἱοῦ Του, πού ἐπρόκειτο νά ἐνανθρωπήσει! Ἡ ἀλήθεια αὐτή ἔχει μέσα της τήν τιμή καί πρός τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου καί πρός τήν κτίση ὅλη, γιατί αὐτό τό σῶμα μας, πού εἶναι μικρόκοσμος, ἔλαβε ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ μέ τήν ἐνανθρώπησή Του.

Ἐπανερχόμενοι λέγουμε ὅτι ἡ Ἐκκλησία βλέπει τόν ἄνθρωπο ὡς εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Δίδουν διάφορες ἑρμηνεῖες γιά τό τί σημαίνει αὐτό, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Κατά τήν γνώμη μου ἡ καλυτέρα τῶν ἑρμηνειῶν εἶναι ἡ ἁπλή ἑρμηνεία τοῦ μακαριστοῦ διδασκάλου Βασιλείου Βέλλα, ὅτι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο εἶναι ἡ φορά του, ἡ ὁρμή του πρός τόν Θεό, πού τοῦ δίνει τήν δυνατότητα νά κοινωνεῖ μαζί Του. Αὐτήν τήν τάση καί ὁρμή τήν συναντοῦμε σέ ὅλους τούς λαούς. Αὐτήν τήν ὑψηλή διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας περί τοῦ ἀνθρώπου, ὡς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ, δέν τήν ἔχουν τά κοσμικά συστήματα, στά ὁποῖα ἐννοῶ καί τά ἀριστερίζοντα. Ἡ θεώρηση τοῦ ἀνθρώπου ὡς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ τόν καθιστᾶ ἄξιο τιμῆς καί σεβασμοῦ. Τό κλάμα του δέν εἶναι τρίξιμο μηχανῶν, ἀλλά εἶναι κλάμα καί πόνος ἑνός παιδιοῦ τοῦ Θεοῦ, γιά τό ὁποῖο σαρκώθηκε ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ καί σταυρώθηκε στόν φρικτό Γολγοθᾶ. Ἀφοῦ λοιπόν ὁ ἄνθρωπος εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ τέτοια εἶναι ἡ φύση του, ἄρα δέν μποροῦν νά τοῦ δώσουν τήν εὐτυχία μόνο τά ὑλικά ἀγαθά, γι᾽ αὐτό ἡ Ἐκκλησία μαζί μ᾽ αὐτά, καί πρῶτα ἀπό αὐτά, θέλει νά τοῦ χαρίσει τήν κοινωνία μέ τόν Θεό, ἀπό τόν Ὁποῖο ἦλθε καί πρός τόν Ὁποῖο πηγαίνει. Αὐτή εἶναι ἡ κύρια διαφορά Ἐκκλησίας καί Ἀριστερᾶς ὡς πρός τά ἀγαθά τῆς παρούσης ζωῆς, τά ὁποῖα καί οἱ δύο, ἐπαναλαμβάνουμε, Ἐκκλησία καί Ἀριστερά, ἀγωνίζονται νά προσφέρουν στόν ταλαιπωρημένο ἄνθρωπο.

5. Μέ τήν εὐκαιρία πού δώσαμε τήν θεώρηση τῆς Ἐκκλησίας γιά τόν ἄνθρωπο ὡς εἰκόνος τοῦ Θεοῦ, εἶναι πολύ ἀναγκαῖο γιά τό θέμα μας νά ποῦμε τί εἶναι ὁ Θεός, τοῦ Ὁποίου εἰκόνα εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι αὐτό δέν εἶναι ξένο πρός τό θέμα μας. Εἶναι δέ ἀνάγκη νά τό ποῦμε αὐτό, γιατί πολλοί, καί θρησκευόμενοι ἀκόμη ἄνθρωποι, δέν γνωρίζουν τό τί εἶναι ὁ Θεός. Λοιπόν: Κατά τήν Ἁγία Γραφή, πού ἔχει τήν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ Θεός εἶναι αὐτά τά δύο: Εἶναι προσωπικό Ὄν (ὁ Ὤν Θεός) καί εἶναι ἀγάπη. Ἀκοῦστε τώρα: Ἀφοῦ ὁ Θεός εἶναι πρόσωπο καί ἀγάπη, ἄρα καί ὁ ἄνθρωπος, πού εἶναι εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, ἄρα καί αὐτός εἶναι πρόσωπο καί ἀγάπη. Καί ἀφοῦ εἴμαστε πρόσωπα καί ἀγάπη, ὡς κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ πλασμένοι, ἄρα καί ἡ κοινωνία μας μέ τόν Θεό καί μεταξύ μας πρέπει νά εἶναι προσωπική καί ἀγαπητική. Αὐτό εἶναι ὅλο κι ὅλο, ἀγαπητοί μου ἀκροατές. Αὐτό φτιάχνει τέλεια κοινωνία ἀνθρώπων. Τό νά βλέπει ὁ ἕνας τόν ἄλλον σάν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, σάν τόν ἑαυτό του, σάν μικρό θεό του!… Παρακαλοῦμε τήν Ἀριστερά παράταξη, ἄν μπορεῖ, ἄν ἔχει, ἄς μᾶς δώσει ἀπό τά κείμενά της, παλαιότερα ἤ νεώτερα, μιά τέτοια θεώρηση περί τοῦ ἀνθρώπου καί ἕνα τέτοιο ὅραμα τῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας, ἀγγελικά πλασμένης.

6. Αὐτή ἡ τέλεια κοινωνία, ὅπως τήν εἶπα παραπάνω, αὐτό εἶναι ΕΚΚΛΗΣΙΑ, ἀγαπητοί μου. Εἶναι πολύ σημαντικό ὅτι στά πατερικά κείμενα δέν ὑπάρχει ὁρισμός τοῦ τί εἶναι Ἐκκλησία. Γι᾽ αὐτό καί πέφτουμε στά σύμβολα. Πραγματικά δέ ἡ Ὀρθόδοξη θεολογία εἶναι συμβολική. Γι᾽ αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία στήν Γραφή καί στά πατερικά κείμενα ἐκφράζεται δι᾽ εἰκόνων, τῆς ἀμπέλου καί τῶν κλημάτων, τῆς οἰκοδομῆς, τοῦ γάμου, τῆς οἰκογενείας, τοῦ σώματος, κ.ἄ. Στά κηρύγματά μου καί ἰδιαίτερα σέ κατηχητικά μαθήματα στά νέα παιδιά μοῦ ἀρέσει νά παριστάνω τήν Ἐκκλησία πιό ἁπλᾶ μέ τήν ἔννοια τῆς ἀγκαλιᾶς. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἡ ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ, στήν ὁποία χωρᾶμε ὅλοι. Ἀλλ᾽ ἔχουμε ἕναν παλαιό συμβολικό ὁρισμό περί Ἐκκλησίας, τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου, ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό Θυσιαστήριο, αὐτό, δηλαδή, πού γίνεται πάνω στό Θυσιαστήριο. Καί πάνω στό Θυσιαστήριο τελεῖται ἡ θεία Λειτουργία, τῆς ὁποίας τό τέλος εἶναι ἡ θεία Κοινωνία. Αὐτό εἶναι Ἐκκλησία: Κοινωνία μέ τόν Θεό καί κοινωνία μέ τούς ἀδελφούς χριστιανούς, γιατί ὅλοι οἱ κοινωνοῦντες γίνονται «σύσσωμοι» καί «σύναιμοι» ὡς κοινωνήσαντες τό αὐτό Σῶμα καί Αἷμα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτό οἱ χριστιανοί τό βιώνουμε, πρέπει νά τό βιώνουμε στήν πρακτική μας ζωή. Ἡ ὅλη μας δηλαδή συμπεριφορά πρέπει νά δείχνει ὅτι εἴμαστε ἑνωμένοι μέ τόν Θεό καί μεταξύ μας. Ὅτι δηλαδή ζοῦμε μέ ἀγάπη καί πλήρη κοινωνία μεταξύ μας σέ ὅλα. Οἱ πρῶτοι χριστιανοί, ἐπειδή βίωναν τήν μεταξύ τους αὐτή κοινωνία – ἡ ὁποία ἐκκινοῦσε ἀπό τήν κοινωνία τους μέ τόν Θεό –, γι᾽ αὐτό εἶχαν «ἅπαντα κοινά» (Πράξ. 4,32). Ζοῦσαν κοινοβιακά. Δέν ὑπῆρχε μεταξύ τους φτωχός ἤ πλούσιος. Δέν ἀντέχω, δέν μπορῶ νά συγκρατήσω τήν ἐπιθυμία μου, στό νά παραθέσω μία  περικοπή τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, στήν ὁποία περιγράφει πῶς πρέπει νά εἶναι ἡ ἀγαπητική κοινωνία τῶν ἀδελφῶν στό μοναστήρι:

«Ἄριστη κοινωνία – λέγει – ἐγώ ὀνομάζω ἐκείνη, στήν ὁποία δέν ὑπάρχει ἰδιοκτησία, οὔτε ἀντιθέσεις καί δέν συμβαίνουν ταραχές, φιλονικίες καί ἔριδες. Ὅλα δέ σ᾽ αὐτή τήν κοινωνία νά εἶναι κοινά… Οἱ πολλοί νά εἶναι ἕνας καί ὁ ἕνας νά μήν εἶναι μόνος, ἀλλά μέσα στούς πολλούς. Τί εἶναι καλύτερο καί ὡραιότερο ἀπό μιά τέτοια κοινωνία; Τί πιό πολύτιμο μπορεῖ νά βρεθεῖ ἀπό αὐτήν τήν σύνδεση καί τήν ἕνωση τῶν πολιτῶν; Τί πιό ὡραῖο ἀπό τήν ἀνάμιξη τῶν ἠθῶν καί τῶν ψυχῶν; Ἄνθρωποι πού προέρχονται ἀπό διάφορη γενιά καί καταγωγή μόνιασαν τόσο πολύ, ὥστε νά φαίνονται σάν μιά ψυχή σέ πολλά σώματα καί τά πολλά σώματα νά φαίνονται ὅτι εἶναι ὄργανα ἑνός ἀνθρώπου. Ὁ ἄρρωστος στό σῶμα ἔχει πολλούς πού ὑποφέρουν μαζί του κατά τήν διάθεση· ὁ ἄρρωστος καί ἀπογοητευμένος στήν ψυχή ἔχει πολλούς πού τόν θεραπεύουν καί τόν ἀνορθώνουν. Ὁ ἕνας εἶναι δοῦλος στόν ἄλλο· ὁ ἕνας εἶναι κύριος στόν ἄλλο. Καί μέ τήν ἄμαχο ἐλευθερία τους δείχνουν τήν πλήρη δουλεία πού ἔχει ὁ ἕνας στόν ἄλλο… Μέ τήν ἀγάπη ὑποτάσσονται αὐτοί οἱ ἐλεύθεροι ὁ ἕνας στόν ἄλλο· καί μέ τό αὐθαίρετο τῆς γνώμης τους φυλάττουν τήν ἐλευθερία τους» (Ἀσκητικαί Διατάξεις κεφ. ιη´).

Αὐτόν τόν τρόπο ζωῆς τόν τονίζει πολύ ἡ Ἀριστερά παράταξη καί εἶναι κατ᾽ αὐτό σέ ἀγαστή, σέ θαυμαστή συμφωνία μέ τήν Ἐκκλησία. Πραγματικά, μᾶς ἀρέσουν οἱ κήρυκες τῆς Ἀριστερᾶς παράταξης, οἱ κηρύσσοντες τήν κοινοκτημοσύνη, πού γιά μᾶς εἶναι βίωμα μιᾶς σωστῆς καί ἀληθινῆς ἐκκλησιολογίας. Ἄς προσέξουμε ὅμως ὅτι στήν Ἐκκλησία αὐτή ἡ κοινοκτημοσύνη δέν γίνεται μέ καταναγκασμό, ἀλλά ἐλεύθερα καί εὐχάριστα, γιατί μέ αὐτό ζοῦν οἱ χριστιανοί τήν μεγάλη ἐντολή τῆς ἀγάπης στήν ἀδελφότητα τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾽ αὐτό, στήν προαναφερθείσα περικοπή τοῦ ἁγίου Βασιλείου, ὁ μέγας πατήρ, ὁμιλώντας γιά τό θαυμαστό καί παράδοξο πού εἶπε περιγράφοντας τήν μοναστική κοινωνία τῶν ἀδελφῶν, ὅτι ὁ ἕνας «ἔχει πλήρη δουλεία στόν ἄλλον», ἐξηγεῖ ὅτι αὐτήν τήν δουλεία «δέν ἔφερε μέ βία κάποια ἀνάγκη, πού δημιουργεῖ πολλή δυστροπία σ᾽ αὐτούς πού καταναγκάστηκαν σ᾽ αὐτήν, ἀλλά τήν δημιούργησαν μέ χαρά ἀπό μόνοι τους» οἱ κοινοβιάζοντες. Σ᾽ αὐτό ἀκριβῶς, γιά τό θέμα πού ὁμιλοῦμε, ἔχουμε τήν διαφορά μας μέ τήν Ἀριστερά παράταξη, γιατί θέλει ἐκεῖ ὅπου δέν ἀκούγεται ὁ λόγος της περί κοινοκτημοσύνης, νά πίπτει ἡ ράβδος της, νά ἐφαρμόζεται δηλαδή μέ βία τό ἀγαθό τῆς κοινοκτημοσύνης. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως τόν λόγο τοῦ ἁγίου Βασιλείου ὅτι ὁ καταναγκασμός αὐτός καί ἡ βία αὐτή «δημιουργεῖ πολλή δυστροπία σ᾽ αὐτούς πού καταναγκάστηκαν σ᾽ αὐτήν». Καί αὐτό ἔπειτα φέρει τήν ἐξέγερση τῶν πολιτῶν.

7. Δυστυχῶς στήν κοινωνία τῶν ἀνθρώπων καί αὐτῶν ἀκόμη τῶν χριστιανικῶν λαῶν δέν βλέπουμε νά βιώνεται τό περί τῆς ἀγάπης κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ, πού δημιουργεῖ τό ὄμορφο κοινοβιακό σύστημα μέ τήν κοινοκτημοσύνη τῶν ἀγαθῶν. Ἀντίθετα βλέπουμε ἐπικρατοῦσα τήν ἀδικία καί μάλιστα βλέπουμε σκληρή ἀδικία, ἡ ὁποία μᾶς παρουσιάζει τό θλιβερό φαινόμενο νά διαχωρίζει τήν κοινωνία τῶν ἀνθρώπων σέ πλούσιους καί φτωχούς, σέ κύριους καί δούλους, σέ δυνάστες καί δυναστευομένους. Αὐτό, ἀγαπητοί μου, ἡ Ἐκκλησία τό ἐλέγχει ἀπό παλαιά ἤδη μέ τίς δυνατές φωνές τῶν προφητῶν της καί μέ τά δυνατά κηρύγματα στήν συνέχεια τῶν ἀκολουθούντων τήν γραμμή τῶν προφητῶν, τῶν ἁγίων Πατέρων, οἱ ὁποῖοι μέ θαυμαστή παρρησία καυτηριάζουν τά ἀδικήματα τῶν ἀρχόντων, μή φοβούμενοι τίς ἀπειλές τους.

Λυπᾶμαι γιατί ὁ χρόνος δέν ἐπαρκεῖ νά ἀναπτύξω τό θέμα αὐτό μεταδίδοντας τά κατά τῆς ἀδικίας τῶν βασιλέων κηρύγματα τῶν προφητῶν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἤ ἀναφέροντας περικοπές ἀπό τά σχετικά κηρύγματα τῶν Πατέρων τῆς ᾽Εκκλησίας μας. Ἤδη ὁ παλαιότερος τῶν προφητῶν, τοῦ ὁποίου κατέχουμε γραπτά κείμενα, ὁ προφήτης Ἀμώς ἐπιτίθεται μέ ὠμή γλώσσα ἐναντίον τῶν γυναικῶν τῶν ἀρχόντων, οἱ ὁποῖες ἐπίεζαν τούς συζύγους τους νά εἶναι καταπιεστικοί στόν λαό, ἀδικοῦντες αὐτόν, ὥστε νά πλουτοῦν καί νά διάγουν αὐτές περισσότερο ἄνετο καί τρυφηλό βίο. Τίς γυναῖκες αὐτές ὁ προφήτης τίς παραβάλλει πρός τίς ἀγελάδες τῆς εὐφόρου περιοχῆς Βασάν, τίς παχειές δηλαδή ἀγελάδες! Ἀκοῦστε, παρακαλῶ, τόν ὠμό ἔλεγχο τοῦ προφήτου κατά τῶν γυναικῶν αὐτῶν:

«Ἀκοῦστε τόν λόγο αὐτόν,

σεῖς, ἀγελάδες τῆς Βασάν,

πού κατοικεῖτε στό ὄρος τῆς Σαμάρειας,

σεῖς, οἱ ὁποῖες καταπιέζετε τούς ἀδυνάτους

καί καταθλίβετε τούς πτωχούς,

σεῖς, οἱ ὁποῖες λέγετε στούς (ἄρχοντες) ἄνδρες σας

“φέρε νά πιοῦμε”» (Ἀμ. 4,1)!

Ἡ καταδυνάστευση τῶν πτωχῶν εἶναι τό προσφιλές θέμα τοῦ προφήτου. Πιστεύει ὅτι ὁ Θεός ὅλα σχεδόν μπορεῖ νά τά συγχωρήσει, ἀλλά τήν καταδυνάστευση τῶν πτωχῶν, ὄχι, δέν τήν συγχωρεῖ! Λέγει ὁ προφήτης:

«Τάδε λέγει Κύριος:

Γιά τρεῖς ἁμαρτίες τοῦ Ἰσραήλ,

ἀκόμη καί γιά τέσσερις

δέν θά τιμωρήσω αὐτήν (τήν πράξη).

Ἐπειδή ὅμως πωλοῦν γιά χρήματα τόν δίκαιον

καί τόν πτωχό γιά ἕνα ζευγάρι ὑποδημάτων,

αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κατασυντρίβουν τήν κεφαλή τῶν ἀδυνάτων

καί φονεύουν τούς πτωχούς

καί ξαπλώνουν πάνω στά ἐνεχυριασμένα ἐνδύματα (τῶν πτωχῶν),

ἰδού (λέγει ὁ Κύριος) θά σᾶς κάνω νά τρέμετε,

ὅπως τρέμει ἡ ἅμαξα ἡ γεμάτη ἄχυρα.

…………………….

Ἐπειδή καταπατεῖτε τόν ἀδύνατο

καί δῶρα ἀπ᾽ αὐτόν λαμβάνετε

θά κατασκευάσετε μέν οἰκίες ἀπό πελεκητούς λίθους,

ἀλλά δέν θά κατοικήσετε σ᾽ αὐτές.

Θά φυτέψετε ὡραῖα ἀμπέλια,

ἀλλά δέν θά πιεῖτε τό κρασί τους»

(Ἀμ. 2,6-8.13. 5,11)

Πολύ σύντομα ἀναφέρω καί τόν σκληρό πάλι ἔλεγχο τοῦ προφήτου Ἠλία πρός τόν βασιλέα Ἀχαάβ, ὁ ὁποῖος, παρακινηθείς ἀπό τήν σύζυγό του Ἰεζάβελ, ἐφόνευσε τόν πτωχό Ναβουθαί, γιά νά τοῦ πάρει τόν ἀγρό του. Τό ἀνοσιούργημα αὐτό καυτηρίασε ὁ προφήτης, ὁ ὁποῖος γεμάτος ὀργή παρουσιάστηκε μπροστά στόν βασιλέα καί, μέ θαυμαστή παρρησία ἀποκαλώντας τον «δολοφόνο» καί «ἄδικο κληρονόμο», τοῦ προφήτευσε ἐπί λέξει στήν συνέχεια: «Ἐκεῖ πού τά σκυλιά ἔγλειψαν τό αἷμα τοῦ Ναβουθαί, ἐκεῖ τά σκυλιά θά γλείψουν καί τό δικό σου αἷμα» (Γ´ Βασ. 20,19. Ἑβρ. 21,19)! Καί ἀποτεινόμενος στήν βασίλισσα Ἰεζάβελ τῆς εἶπε: «Τά σκυλιά θά σέ καταφάγουν στήν πεδιάδα Γιζρεέλ» (Γ´ Βασ. 20,23. Ἑβρ. 21,23)! Ἡ πρόρρηση αὐτή τοῦ προφήτου ἐξεπληρώθη πράγματι ἀργότερα (Γ´ Βασ. 22,1 ἑξ. Δ´ Βασ. 9,30 ἑξ.).

Τήν γλώσσα αὐτή τοῦ προφήτου Ἠλία τήν βλέπουμε νά ἀναζεῖ στόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο, ὁ ὁποῖος σέ παρόμοια περίπτωση ἤλεγξε μέ ἰσχυρό καί σκληρό πάλι λόγο τήν βασίλισσα Εὐδοξία, στόν ὁποῖον ὅμως σκληρό ἔλεγχο ἀπήντησε καί αὐτή  μέ σκληρό διωγμό κατά τοῦ ἁγίου πατρός, διωγμό πού τοῦ ἐπέφερε τό τέλος τῆς ζωῆς του.8

Ἐπειδή ὁ λόγος ἐδῶ γιά τόν ἔλεγχο κατά τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας, λίαν προσφιλές θέμα στούς ὀπαδούς τῆς Ἀριστερᾶς, θέλω νά ὑπενθυμίσω – νά ὑπενθυμίσω μόνο – τούς θαυμαστούς λόγους τοῦ Μεγάλου Βασιλείου κατά τῶν πλουσίων καί περί τοῦ πλούτου. Κατά τόν ἅγιο πατέρα ὁ πλοῦτος αὐτός καθ᾽ ἑαυτόν δέν ἔχει καμμία ἀξία. Ἀντίθετα ὁ πλοῦτος, μέ τήν ἄνιση κατανομή του, ἔγινε αἰτία ἀνατροπῆς τῆς ἐγκόσμιας τάξεως, ὅπως ἔτσι πάλι δίδασκαν καί πολλοί κοινωνιολογοῦντες Ἕλληνες (Εἰς τήν Ἑξαήμερον Ζ´ 3-5). Κατά τόν ἅγιο Βασίλειο, ἐφόσον τά ἀγαθά τοῦ πλουσίου προέρχονται ἀπό τόν Θεό, ὁ πλούσιος δέν πρέπει νά νοιώθει ὅτι εἶναι κάτοχος τῶν ἀγαθῶν αὐτῶν, ἀλλά «οἰκονόμος»τους (βλ. τήν ὁμιλία του Περί φθόνου 5), ὥστε νά τά ἐπωφελοῦνται ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Καί τελικά ὠφελεῖται πνευματικά καί ὁ ἴδιος ὁ πλούσιος, γιατί ὁ «ἐλεῶν πτωχόν δανείζει Θεῷ» (ὁμιλία Εἰς τόν ΙΔ´ Ψαλμόν 5). Ὅταν ὅμως ὁ πλούσιος δέν φέρεται ἔτσι, τότε ὁ Μέγας Βασίλειος τόν ἐλέγχει καί τόν ἀποκαλεῖ «ἅρπαγα», «πλεονέκτη», «ἐκμεταλλευτή τῶν συνανθρώπων του», «τοκογλύφο», κ.ἄ. Ὁ πραγματικά ὀπαδός τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά ζεῖ φτωχικά. Μέ τό Εὐαγγέλιο δέν μπορεῖ κανείς νά πλουτίσει. Ἀδύνατον! Ὅποιος τό κάνει αὐτό καί λέγει μάλιστα ὅτι εἶναι χριστιανός, πλανᾶται. Δέν εἶναι σωστός χριστιανός, ἀλλά ὑποκριτής. Πραγματικά, πῶς μπορεῖ νά πλουτίζει ὁ χριστιανός, ἀφοῦ βλέπει γύρω του τόση κραυγαλέα φτώχεια;

Πρός τά παραπάνω ἀναφερθέντα νομίζουμε ὅτι οἱ ὀπαδοί τῆς Ἀριστερᾶς πρέπει νά εἶναι ὄχι ἁπλῶς σύμφωνοι, ἀλλά καί θαυμαστές τῶν ἱερῶν κειμένων τῆς Ἐκκλησίας μας. Εἴδατε, ἀγαπητοί μας ἀκροατές τῆς Ἀριστερᾶς παράταξης, εἴδατε τί ὡραῖα, ὡραῖα καί ἠχηρά σαλπίσματα κατά τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας τῶν ἀρχόντων, πού ἔχει τό βιβλίο τοῦ Θεοῦ, ἡ Ἁγία Γραφή καί τά ἱερά πατερικά κείμενα τῆς Ἐκκλησίας; Θά ὠφεληθεῖτε πολύ καί θά ἔχετε σωστές καί ὡραῖες ἐμπνεύσεις, ἐάν τά μελετήσετε.

8. Ἀλλά, ἐπειδή ἐμνημόνευσα τόν ἅγιο Βασίλειο, θέλω πολύ συντόμως νά ἀναφέρω καί ἄλλο λόγο τοῦ ἱεροῦ πατρός, λόγο πολύ ἄμεσα συνδεόμενο μέ τό θέμα μας, γιά νά φανεῖ καί ἐδῶ ἡ συμφωνία τῆς Ἐκκλησίας μέ τήν Ἀριστερά, ἀλλά καί ἡ διαφορά της. Ὁ ἅγιος Βασίλειος ἀσχολεῖται μέ τό θέμα τῆς ἐργασίας, τήν ὁποία ὁ ρωμαϊκός, ἀλλά καί ὁ ἑλληνικός κόσμος, παλαιά ὑποτιμοῦσε καί συνέδεε πάντα μέ τούς δούλους. Σέ ἀντίθεση ὅμως μέ τίς κρατοῦσες ἀντιλήψεις ὁ Βασίλειος τιμᾶ τήν ἐργασία καί τήν κηρύττει ὡς παράγοντα χαρᾶς, ὑγείας καί σωματικῆς καί πνευματικῆς ἰσορροπίας τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά καί ἁρμονίας τῆς κοινωνίας. Ναί! Ἡ ἁρμονία τῆς κοινωνίας εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἰσόρροπης κατανομῆς τῆς ἐργασίας. Ὁ ἅγιος Βασίλειος συνδέει τήν εὐημερία τῆς κοινωνίας μέ τόν τρόπο κατανομῆς τῆς ἐργασίας.

Στά παραπάνω περί ἐργασίας λεγόμενα ἀπό τόν ἅγιο πατέρα τῆς Ἐκκλησία μας συμφωνοῦν ἀσφαλῶς καί οἱ ὀπαδοί τῆς Ἀριστερᾶς. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέγει καθαρά:«Ὅποιος δέν θέλει νά ἐργάζεται δέν πρέπει καί νά τρώγει» (Β´ Θεσ. 3,10). Ἄκουσα ὅτι τόν λόγο αὐτόν τόν εἶχαν ἀναρτήσει σέ ὑψηλή πινακίδα στό Κρεμλῖνο, χωρίς ὅμως νά γράφουν ἀπό ποῦ προέρχεται ὁ λόγος αὐτός. Καί ἡ Ἐκκλησία λοιπόν καί ἡ Ἀριστερά παράταξη συμφωνοῦν στό ὅτι ὁ ἄνθρωπος πρέπει νά ἐργάζεται γιά νά σταθεῖ ἡ κοινωνία. Ἡ διαφωνία ὅμως τῶν δύο αὐτῶν εἶναι στήν διαφορετική θεώρηση τοῦ θέματος περί ἐργασίας. Ἀκοῦστε: Στόν χριστιανό τό «διδόναι» θεωρεῖται πάντοτε μακαριώτερο τοῦ «λαμβάνειν» (βλ. Πράξ. 20,35). Τό «διδόναι» ὅμως προϋποθέτει νά ἔχει κανείς γιά νά προσφέρει. Γι᾽ αὐτό καί ἡ ἐργασία κατά τήν Ἁγία Γραφή γίνεται καί γιά ἕναν ἄλλο ἀκόμη σκοπό: Γιά τήν ἐλεημοσύνη! Ὁ ἀπόστολος Παῦλος γράφει πρός τούς χριστιανούς τῆς Ἐφέσου: «Ὁ κλέπτης ἄς μήν κλέπτει πλέον, ἀλλά ἄς ἐργάζεται τίμια μέ τά δικά του χέρια, γιά νά μπορεῖ νά δίνει καί σέ ὅποιον ἔχει ἀνάγκη» (4,28). Ἡ ἐργασία λοιπόν κατά τήν Ἐκκλησία δέν ἔχει σκοπό μόνο τήν αὐτοσυντήρηση, ἀλλά καί τήν ἄσκηση τῆς ἀγάπης στούς πτωχούς καί πένητες ἀνθρώπους. Ἀλλά οἱ χριστιανοί, ἐνῶ τιμοῦν τήν ἐργασία καί τήν ἐξασκοῦν μέ προθυμία ὡς θεία ἐντολή, ὅμως δέν τήν θεοποιοῦν, ὥστε νά ὑποβιβάζουν τόν ἄνθρωπο καί νά τόν θεωροῦν ὡς παραγωγικό μέσον. Δέν λέγουν δηλαδή οἱ χριστιανοί ὅτι ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι στό νά δουλεύει. Τέτοια ἀνθρωπολογία, πού ὑπάρχει σέ κοσμικά συστήματα, δέν ὑπάρχει στήν Ἐκκλησία.

9. Ἐπειδή δέν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος γιά περισσότερα καί ἤδη ἐξέφυγα τοῦ καθορισμένου γιά τούς ὁμιλιτές χρόνου, λέγω αὐτό τό σύντομο καί τελευταῖο: Ἡ Ἐκκλησία ἀποκρούει τήν ἀθεΐα καί τήν βία. Γι᾽ αὐτό ὁποιοδήποτε πολιτικό σύστημα ἔχει αὐτά τά δύο τό ἐλέγχει καί τό μάχεται. Ναί! Σέ ἄθεο δέν μποροῦμε νά δώσουμε ἐμπιστοσύνη νά μᾶς κυβερνήσει, διότι, ὅπως εἶπε καί ὁ Πολωνός Λέχ Βαλέσσα, «ὁ χωρίς Θεό ἄνθρωπος εἶναι ἐπικίνδυνος»!

Εὐχαριστῶ πού μέ ἀκούσατε.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ 

1. Βλ. Π. Μπρατσιώτου, Ἡ κοινωνιολογική σημασία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (Θεολογία 1928, σ. 21 ἑξ., ἔνθα καί βιβλιογραφία.

2. Βλ. Jean Claude Larcet, Ἡ θεραπευτική τῶν πνευματικῶν νοσημάτων, Τόμος Α´, σ. 36, ἔνθα καί πατερικές παραπομπές, Ἔκδοση Ἀποστολικῆς Διακονίας. 

3. Βλ. Λεωνίδου Φιλιππίδου, Ἱστορία τῆς ἐποχῆς τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἐξ ἐπόψεως παγκοσμίου καί πανθρησκειακῆς, σ. 605-728. 769-805. Ἀθῆναι 1958.

4. Βλ. Ἰωάν. 15,1-8. Ἐφ. 2,19-22.Ἐφ. 5,25-30. Κολ. 1,18. Ἐφ. 1,22-23..Ρωμ. 12,5. Α´ Τιμ. 3,15.

5.Ἐφεσ. 5,2. Τραλλυαν. 7,2. Φιλιπ. 4. 

6. Βλ. Ἰω. Δαμασκηνοῦ, MPG 96,1409D, κ.ἀ.

7. Ὅπ. Παραπ.

8. Βλ. Δημητρίου Σίμου Μπαλάνου, Πατρολογία, σ. 351.

9. Ὅπ. παρ. 1. Πρός πλουτοῦντας 2 κ.ἀ. Βλ. Στυλιανοῦ Παπαδοπούλου, Πατρολογία Β´, σελ. 387. 388.

10. Βλ. Ὅρους κατά πλάτος 37· 39· 42 κ.ἄ. Ὅρους κατ᾽ ἐπιτομήν 121· 143· 144· 145· 146 κ.ἄ. εἰς Πατρολογία Στυλιανοῦ Παπαδοπούλου, τόμ. Β´, σελ. 388. 

hellas-orthodoxy.

Η νεοπαγανιστική αφροσύνη

«Όλες οι άλλες θρησκείες είναι ψεύτικες και μονάχα η δική μας Πίστη είναι αληθινή»  άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός

Δημήτρης Νατσιός, Δάσκαλος Κιλκίς

Έχω παρατηρήσει ότι σε κάποια κείμενά μου- και ζητώ συγγνώμη για τον προσωπικό τόνο, αλλά κάποιες προκλήσεις απαιτούν απάντηση- στα οποία εκφράζω την ελλιπή, αλλά εδραία μου πίστη στο Χριστό και την κοσμοσώτειρα και ελληνοσώτειρα Εκκλησία μας, πίστη και ευλάβεια που προσπαθώ, κατά το δυνατόν, να μεταλαμπαδεύσω και στους μαθητές μου, ορισμένοι σχολιαστές, συνήθως ανώνυμοι, εξεμέουν δηλητήρια και γράφουν ανόητα σχόλια. Είναι οι λεγόμενοι δωδεκαθεϊστές, νεοπαγανιστές, οπαδοί της «πατρώας θρησκείας» και λοιπές ευτράπελες και γελοίες ονομασίες που επιλέγουν. Τα τελευταία δε χρόνια πληθαίνουν οι εκδόσεις «ιστορικών» βιβλίων στα οποία εκθειάζονται κυρίως ο Ιουλιανός ο Παραβάτης και ο ματαιόσπουδος φιλόσοφος του 15ου αιώνα, Γεώργιος Γεμιστός, ο οποίος έμεινε στην ιστορία με το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο, «Πλήθων». (Προφανώς το «Γεμιστός» το θεωρούσε παρακατιανό και επέλεξε το αρχαιοελληνικό συνώνυμο).

Κάτω όμως από αυτές τις φαινομενικά ανώδυνες ιστορικές αναφορές, κρύβεται επιμελώς το φρούτο του νεοπαγανισμού. (Η λέξη παγανισμός προέρχεται από το λατινικό pagus= ύπαιθρος χώρα. Στους πρώτους αιώνες ο Χριστιανισμός είχε επικρατήσει κυρίως στις πόλεις, ενώ στην «ύπαιθρο χώρα» αντιμετώπισε ανυπέρβλητες δυσκολίες. Ο πληθυσμός της υπαίθρου έμενε πιστά δεμένος με τις λαϊκές θεότητες και δοξασίες. Αυτό συνέβη κυρίως στη Δύση. Στην καθ’ ημάς Ανατολή η ειδωλολατρία, ο παγανισμός σαρώθηκαν πολύ γρήγορα από την χριστιανική πίστη). Τα τελευταία όμως χρόνια παρατηρείται στην ελληνική κοινωνία μία περίεργη αναβίωση του παγανισμού, ο οποίος έχει σαφή αντορθόδοξο και ανθελληνικό χαρακτήρα. Δεν πρόκειται για ένα ακίνδυνο ρεύμα, για μια εξόφθαλμα φαιδρή ονειροφαντασία, που κινείται στα όρια ενός ιδιότυπου εθνικισμού και προγονοπληξίας, αλλά για μια καθαρά νεοεποχίτικη μόδα, που συνδέεται με έξωθεν πανθρησκειακά κέντρα. Σκοπός τους, καταπώς υποστηρίζουν, είναι η επιστροφή στην γνήσια και ανόθευτη ελληνικότητα, στόχος τους όμως, ανομολόγητος, είναι να καταστρέψουν την χριστιανικότητα των Ελλήνων. (Γι’ αυτό και ο θαυμασμός τους για τον Ιουλιανό και τον Πλήθωνα αγγίζει τα όρια της λατρείας. Και οι δύο προσπάθησαν να επαναφέρουν τα αρχαία είδωλα, καταργώντας τον Χριστιανισμό). Δυστυχώς οι καινοφανείς αυτές νεοπαγανιστικές ομάδες, χρησιμοποιώντας το δέλεαρ του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, παρασύρουν πολλούς, όσους κυρίως δεν έχουν λύσει ακόμη «υπαρξιακά» προβλήματα και λοιπούς ανώριμους, που «ανακαλύπτουν» ξαφνικά όλα όσα τους «έκρυβαν» τόσα χρόνια οι δάσκαλοι στα σχολεία και οι παπάδες. Υπάρχει και μία μερίδα ανθρώπων που προσχωρούν στην ελευθεριάζουσα «πατρώα θρησκεία» διότι η ανήθικη ζωή τους ελέγχεται από την χριστιανική διδασκαλία. Αν και η επιχειρηματολογία τους δεν αντέχει στην κοινή λογική, όλοι αυτοί οι φανατικοί και ημιμαθείς, συγκλίνουν σε κάποιες ιδεοληψίες. Έτσι λοιπόν οι νεοπαγανιστές:

Α. Αρνούνται και απορρίπτουν μετά βδελυγμίας την Παλαιά Διαθήκη, την οποία εκλαμβάνουν ως μυθολογικό κατασκευάσμα των Εβραίων (διακρίνονται από έντονο αντισημιτισμό).

Β. Θεωρούν τον Χριστιανισμό ιουδαϊκό παρακλάδι και, συνέπεια αυτού, αρνούνται την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού, μέσα από έναν ακραία αντιβυζαντινισμό, ταυτιζόμενοι ουσιαστικά με τους τσαρλατάνους της Νέας Τάξης, που υποδύονται τους ιστορικούς, και που θεωρούν το ιστορικό έθνος των Ελλήνων δημιούργημα των δύο τελευταίων αιώνων.

Γ. Αποδέχονται επιλεκτικά την Καινή Διαθήκη. (Για παράδειγμα, ο απόστολος Παύλος, δεν τους είναι  και πολύ αγαπητός. Φρίττεις διαβάζοντας τις βλασφημίες της Λιλής Ζωγράφου στο «γνώση και αντιγνώση»). Μιλούν για έναν φυλετικό χριστιανισμό, απορρίπτοντας την οικουμενικότητα του ευαγγελικού μηνύματος. Κεντρικός πυρήνας όμως των δοξασιών τους, παραμένει η εξαφάνιση της Ορθοδοξίας, εφ’ όσον όπως διατείνονται, υποτάχτηκε στον κατά πολύ ανώτερό της αρχαίο πολιτισμό. Ευστοχότατα παρατήρησε ο καθηγητής Μπαμπινιώτης, σε άρθρο στο «Βήμα», πριν από 4-5 χρόνια, πως «όποιος μιλάει για Ορθοδοξία ερήμην του Ελληνισμού, νομίζω ότι ματαιοπονεί. Όποιος όμως, μιλάει για Ελληνισμό, ερήμην της Ορθοδοξίας, κάνει κάτι χειρότερο, ασχημονεί».

Δ. Προσγράφουν μίσος αβυσσαλέο στους πρώτους Χριστιανούς κατά του Ελληνισμού, κατηγορώντας τους για την καταστροφή και λεηλασία των αρχαιοελληνικών ιερών, ναών, βιβλίων, έργων τέχνης και λοιπά. Λησμονούν βέβαια ότι τους τρεις πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού οι Έλληνες αβίαστα προσχώρησαν στη νέα πίστη, κοσμώντας και το Συναξάρι της Εκκλησίας με εκατομμύρια αθλοφόρους μάρτυρες. Μέχρι το 313 μ.Χ που υπογράφτηκε το διάταγμα των Μεδιολάνων από τον άγιο Κωνσταντίο, στις ρωμαϊκές αρένες προχέοντο αίματα χριστιανών, κυρίως ελληνικής καταγωγής. (άγιοι Γεώργιος, Δημήτριος, Θεόδωρος, Χαράλαμπος, το ένδοξο «νέφος των μαρτύρων», κατά τον απόστολο Παύλο)..

Ας μην ξεχνούμε πως ό,τι έχει διασωθεί από τα όντως θαυμαστά έργα  των αρχαίων σοφών, διασώθηκε στις αραχνιασμένες βιβλιοθήκες των ιερών μονών. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας δεν δίστασε να απεικονίσει στους νάρθηκες εκκλησιών τους επιφανείς του αρχαίου λόγου. (Μονή Φιλανθρωπηνών στο νησάκι των Ιωαννίνων, μοναστήρια του Αγίου Όρους). Οι αρχαίοι σοφοί καμμιά σχέση δεν έχουν με τις ευφάνταστες ανοησίες και τους λήρους των νεοπαγανιστών. Όπως χαρακτηριστικά έλεγε ο άγιος Ιωάννης ο Μαυρόπους, επίσκοπος Ευχαϊτων (10ος αι.), αν ζούσε ο Πλάτων μετά Χριστόν, θα αναφωνούσε ως άλλος Θωμάς «ο Κύριός μου και ο Θεός μου».

Ε. Το αντορθόδοξο πνεύμα των ομάδων αυτών εκφράζεται, εξάλλου με την εισαγωγή νέας χρονολογίας και μηνολογίας, την αλλαγή των βαπτιστικών ονομάτων (Ραδάμανθυς, Πελασγός, Απολλώνειος, «Άδωνις»- το «Σπύρος» τον ενοχλούσε τον λεγάμενο). Κυκλοφορούν αρκετά «δικά τους» περιοδικά, τα οποία βρίθουν κακοδοξιών, δεν στερούνται και τηλεοπτικής εκπροσώπησης, μέσω κάποιων ουφολόγων τηλεπλασιέ. Άρα δεν μιλάμε για μια  αθώα «φολκλορική» εκδήλωση, αλλά για ενσυνείδητη επίθεση κατά της Ορθοδόξου πίστεως. Οι συνέπειες, γράφει ο π. Γεώργιος Μεταλληνός, εξαιτίας του νεοπαγανισμού «είναι καταστροφικές για την ελληνική κοινωνία. Διάσπαση του κοινωνικού ιστού και της εθνικής ενότητας, δηλητηριασμός των συνειδήσεων και μάλιστα της νεολαίας και άνοιγμα των πυλών, συνειδησιακών και εθνικών, στο πνεύμα της Νέας Εποχής. Έτσι η απειλή από το παρελθόν (νεοειδωλολατρία) βαίνει παράλληλα με την απειλή από το μέλλον, που είναι η Νέα Εποχή και η συναφής με αυτήν παγκοσμιοποίηση». («Στα μονοπάτια της Ρωμηοσύνης», εκδ. «Αρμός», σελ 335).

Οι Πατέρες της Εκκλησίας, όταν ανήλθε στον θρόνο της Νέας Ρώμης, ο ανόσιος και φαντασιόπληκτος Ιουλιανός, δεν δίστασαν να τον στηλιτεύσουν με δριμύτητα, υπερασπιζόμενοι την αγία του Χριστού πίστη. (Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος στους δύο στηλιτευτικούς λόγους του προς τον Ιουλιανό, εξηγεί ότι όλη αυτή η κίνηση προέρχεται από φθόνο και  μίσος εναντίον του Χριστιανισμού). Και ο  Καβάφης στο περίφημο «Εις τα περίχωρα της Αντιοχείας», διακωμωδεί την προσπάθεια του Ιουλιανού να «καθαρίσει» το τέμενος του Απόλλωνα στην περιοχή της Δάφνης, από τον τάφο του «καλλίνικου μάρτυρος Βαβύλα». Κάποια στιγμή κάηκε το τέμενος. Γράφει ο ποιητής: «Έσκασε ο Ιουλιανός και διέδωσε τι άλλο θα έκαμνε – πώς η φωτιά ήταν βαλτή- από τους Χριστιανούς εμάς. Ας πάει να λέει. Δεν αποδείχθηκε. Ας πάει να λέει. Το ουσιώδες είναι που έσκασε».

Τι δείχνει η «άνθιση» του νεοπαγανισμού στις μέρες, όπως και η περιρρέουσα αθεϊα και αφιλοπατρία που την δορυφορούν; Ότι η γενιά μας θα μείνει γνωστή στην ιστορία ως μια γενιά που περιφρόνησε και κατέστρεψε θεσμούς και θησαυρούς που επότισαν όλη την οικουμένη στο διάβα των αιώνων.

Παρ΄όλη όμως την κατάπτωση…ζει Κύριος. Από το άμφιο της Εκκλησίας του Χριστού θα κρατηθούμε και θα σωθούμε και πάλι στην νέα Τουρκοκρατία που βιώνουμε.

Σε παρόμοια κρίσιμη περίοδο, όταν το Γένος έμπαινε στη σκοτεινή περίοδο της Τουρκοκρατίας, ο πρώτος εθνάρχης και Προφήτης του Γένους, ο πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος, επαναλαμβάνοντας, σχεδόν επί λέξει, τα λόγια του μεγάλου διδασκάλου του και διδασκάλου της Ορθοδοξίας Ιωσήφ Βρυέννιου, έδινε την εξής διαβεβαίωση:

«Ουκ αρνησόμεθά σου, φίλη Ορθοδοξία, ου ψευδόμεθα σε πατροπαράδοτον σέβας, ουκ αφιστάμεθα σου μήτερ ευσέβεια, εν σοι εγεννήθημεν και σοι ζώμεν και εν σοι κοιμησόμεθα, ει δε καλέσει καιρός και μυριάκις υπέρ σου τεθνηξόμεθα». (π. Θεόδωρου Ζήση, «Φραγκέψαμε», σελ 100).
aktines

Συνάντηση ή συμπόρευση μιας ομάδας Μητροπολιτών και θεολόγων με τον ΣΥΡΙΖΑ;

Σχόλια, με αφορμή μια Συνέντευξη κι ένα Συνέδριο

του Ι. Χρυσοστόμου
Κοινωνιολόγου – Θεολόγου

Στην εκπομπή «Πρόσωπα – Προσωπικότητες» του Γιώργου Ροδάκογλου, στο Δημοτικό Ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης,  τον περασμένο μήνα μίλησε ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας, της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης(ΑΠΘ).

Ο κ.  Σταμούλης στην εν λόγω εκπομπή, αναφερόμενος στην «πολιτισμική κατάληψη της Θεολογικής Σχολής» στην οποία, όπως λέει πρωτοστάτησε, κάνει λόγο για την ευρύτητα των θρησκευτικών πίστεων και σημειώνει ως παράδειγμα ανοίγματος της θεολογίας την φιλοξενία των μουσουλμάνων φοιτητών με την παραχώρηση μίας αίθουσας στο υπόγειο της Θεολογικής Σχολής για να τελούν τις λατρευτικές τους εκδηλώσεις. Κατά την εβδομαδιαία εκδήλωση που οργάνωσε στο όνομα του Τμήματος  Θεολογίας ο κ. Σταμούλης με θέμα «πολιτισμική κατάληψη της θεολογικής» καλούσε οι φοιτητές να επισκεφθούν αυτόν τον υπόγειο χώρο της Σχολής. Μέχρι εδώ ωραία. Ωστόσο είναι σαφές ότι ενώ καλείοι φοιτητές να γνωρίσουν τη μορφή αυτή του πολιτισμού ως φιλοξενία του διαφορετικού, στο πλαίσιο της ανάπτυξης του πολυπολιτισμού ή του πλουραλισμού, προβάλλοντας ως αποδεικτικό στοιχείο το χώρο που προσφέρεται εδώ και χρόνια στη Σχολή στους Μουσουλμάνους, εντελώς τυχαία αποσιωπά και δεν κάνει ούτε μία νύξη για τον ωραιότατο και αγιογραφημένο ορθόδοξο ναό που βρίσκεται στον τέταρτο όροφο της Σχολής! Εκεί δεν καλεί για να προβάλλει τον πολιτισμό, διότι μάλλον προέχει το αλλόδοξο  έναντι του ομόδοξου. Η ορθοδοξία έτσι φαίνεται πως δεν βρίσκεται σε προτεραιότητα ως έκφραση και ως έμπνευση πολιτισμού. Όλα θυσιάζονται και αγνοούνται ακόμη και η ταυτότητά μας χάριν της ετερότητας των ξένων, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι  άνθρωπος χωρίς συνειδητοποιημένη θρησκευτική ταυτότητα, δεν μπορεί να προσφέρει ούτε σεβασμό ούτε ανεκτικότητα στον διαφορετικό ως προς το θρήσκευμα άλλο. Η ορθοδοξία φαίνεται ότι δεν χωρά ως μέγεθος στα πολυπολιτισμικά σχέδια μιας μερίδας καθηγητών του Τμήματος Θεολογίας και προτιμώνται επιλογές, που ως γνωστό, εντάσσονται στα σχέδια και στα προγράμματα της συριζέϊκης αριστεράς, στο πλαίσιο της ανάπτυξης της ανοικτής «φιλίας», «συνεργασίας» αλλά και της ενδεχόμενης «λυκοφιλίας». Στη συνέντευξή του ο κ. Σταμούλης αναφέρει: «Η αλήθεια είναι ότι εμείς είμαστε μια θεολογική σχολή, δεν έχουμε χαρακτηρισμό ομολογιακό ορθόδοξο ή κάτι άλλο εκ του νόμου, δεν ανήκουμε στην Εκκλησία, ανήκουμε στο Υπουργείο και στο Κράτος. Όμως  απ’ την άλλη πλευρά είναι αλήθεια ότι η Ορθοδοξία είναι ένα κομμάτι του  νεοελληνικού μας  πολιτισμού και του πολιτισμού μας ευρύτερα και  εμείς διακονούμε γνωσιολογικά την Ορθοδοξία. Δε θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι άλλο, (όντας) σε διάλογο με τη δυτική Χριστιανοσύνη και τα θρησκεύματα του κόσμου». Καταρχάς αξίζει να παρατηρήσουμε ότι η Ορθοδοξία παρουσιάζεται ως κομμάτι του νεοελληνικού μας πολιτισμού. Και μόνο από αυτό καταλαβαίνει κανείς ότι η Ορθοδοξία μερίζεται εδώ από τον κ. Σταμούλη, θεωρείται ως μέρος ενός πολιτισμού και δεν βλέπεται ως ολοκληρωμένο εκκλησιαστικό γεγονός που ζητά τον εκκλησιασμό του κόσμου. Είναι εντυπωσιακό ότι, σε αντίθεση με αυτό που διδάσκονται οι φοιτητές της θεολογίας στο Α΄ έτος σπουδών τους, η διδασκαλία, η έρευνα και το εν γένει έργο των μελών ΔΕΠ παρουσιάζεται εδώ από τον κ. Πρόεδρο ως γνωσιολογική και μόνον διακονία και μάλιστα άσχετη με το εκκλησιαστικό γίγνεσθαι, εφόσον πρόκειται, καθώς λέγεται, για μία κρατική Σχολή που δεν ανήκει στην Εκκλησία. Και η Νεοελληνική Λογοτεχνία όμως θα μπορούσε να του πει κανείς ανήκει ως Τομέας ή ως Τμήμα στο κράτος, αλλά η επιστημονική της προσέγγιση δεν είναι μόνον γνωσιολογική αλλά και βιωματική με έμπρακτο «αναφέρεσθαι». Το κράτος επίσης δεν είναι, ακόμη ευτυχώς, άθεο ουδέτερο και λαϊκό. Αγνοεί ηθελημένα, ίσως ο κ. Σταμούλης ότι δεν ομιλεί προς αδαείς και ότι όλοι γνωρίζουν ότι το ελληνικό Σύνταγμα του ελληνικού κράτους αρχίζει με την επίκληση της Αγίας Τριάδος, ενώ στο άρθρ. 16 ρητά προβλέπεται η ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των ελληνοπαίδων όχι φυσικά με τον  μανιχαϊκό γνωσιολογικό τρόπο που προκρίνει ο κ. Πρόεδρος, αλλά όπως προβλέπει ο εν ισχύει νόμος 1566/1985, που κάνει λόγο για την ολόπλευρη ψυχοσωματική ανάπτυξη του νέου ανθρώπου, που συμπεριλαμβάνει και την πίστη στα γνήσια στοιχεία της ορθόδοξης χριστιανικής παράδοσης. Νέα θεολογία, επομένως, προβάλλεται από τον κ. Πρόεδρο. Η θεώρηση της θεολογικής γνώσης, μέσα από την αριστερόφρονα λογική του Σύριζα και της μικρής ομάδας των θεολόγων και των Μητροπολιτών που την στηρίζουν, ως εμπλοκής και συμπλοκής με τα πολιτικά συστήματα του κόσμου, δεν έχει καμιά σχέση με την Εκκλησία και την πίστη του λαού μας, Η μέσα από τα λεγόμενα του κ. Σταμούλη συμφωνία και σύμπραξη με το συριζέϊκο σχεδιασμό για χωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας είναι σαφέστατος. Η θεολογική στήριξη που προσφέρει στην αριστερά εδώ και καιρό, λόγω και έργω, αυτή η συγκεκριμένη θεολογική και εκκλησιαστική ομάδα αλλά και η πραγματοποίηση του Συνεδρίου: Εκκλησία και Αριστερά, στο οποίο συμμετέχει μόνον ο ΣΥΡΙΖΑ, επιβεβαιώνει την αλληλοστήριξη και αποκαλύπτει και διερμηνεύει τη διάσταση και τα χαρακτηριστικά των κοινών στόχων που μέχρι τώρα ορισμένοι δεν ήθελαν να πιστέψουν. Το σχέδιο για χωρισμό Εκκλησίας – Πολιτείας ωστόσο του ΣΥΡΙΖΑ και η διαφενόμενη στήριξή του από την πλευρά των παραπάνω ευτυχώς μεμονομένων εκκλησιαστικών και θεολογικών προσώπων έρχεται σε αντίθεση με την  επιστημονική μαρτυρία της εκκλησιαστικής ιστορίας και της παλαιότερης και της νεότερης, που διακονείται και διδάσκεται στη θεολογική Σχολή και αναζητά την οντολογική σχέση Εκκλησίας και Πολιτείας στη διαχρονική της διάσταση και με έμπρακτη μαρτυρία στην κοινωνική ζωή του τόπου μας. Η αναζήτηση τούτη όμως μέσα σε μια εποχή πνευματικής κρίσης και σύγχυσης παραγκωνίζεται μέσα από τους σχεδιασμούς που οργανώνουν τα προσωπικά συμφέροντα, τα βραχύπνοα σχέδια και οι εκατέρωθεν ψευδοφιλίεςκαι επιδιώξεις. Θεωρείται αντιεπιστημονική προσέγγιση η αγνόηση, υποτίμηση και διαστρέβλωση της επί πολλούς αιώνες -και μάλιστα αιώνες που συμπεριλαμβάνουν και την Τουρκοκρατία-  σχέσης και γόνιμης συμβίωσης Εκκλησίας, Πολιτείας και λαού, μιας σχέσης που δεν προσδιόριζε απλώς την κοινή διαχρονική αρμονική συμβίωση αλλά και την αδιάσπαστη   σύνδεση και ενότητα που υπήρχε, όπως ακριβώς την περιγράφει και ο Ελύτης: «Ελλάδα: Πίνδος και Άθως»;

Στα περίεργα αυτά ανοίγματα του Τμήματος θεολογίας, που σπεύδει να συνδράμει και ο Μακαριώτατος με τους γνωστούς πλέον «δικούς» του Μητροπολίτες, διακρίνεται μια  ανθρωποκεντρική στροφή προς μία μορφή εκκοσμικευμένου πολιτισμού που δεν σχετίζεται οντολογικά, αλλά μόνον επιφανειακά και επιδερμικά με την αληθινή θεολογία, ως γεγονότος που επιδρά σωτηριολογικά στον άνθρωπο και στον πολιτισμό του. Εδώ δηλαδή φαίνεται ότι θυσιάζεται η θεανθρωπινότητα χάριν του ανθρωποκεντρισμού και διαστρεβλώνεται τελικά ο σκοπός της Εκκλησίας, που είναι να προσκαλεί και να βοηθά τον κόσμο να γίνεται Εκκλησία και όχι να συμβαίνει το αντίθετο, να γίνεται η Εκκλησία κόσμος χωρίς καμιά σωτηριολογική προοπτική, με τη σύμπραξη κάποιων Θεολόγων, Επισκόπων και διανοουμένων.

Ακούσαμε τον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο πριν από λίγο καιρό σε συνέντευξή του στη ΝΕΤ να λέει: «Είμαι και εγώ αριστερός, ξεφεύγοντας από το ρόλο του να είναι και να φαίνεται με αγάπη, ισότητα και δικαιοσύνη ποιμένας όλων και να αγκαλιάζει αδιάκριτα όλους τους πολίτες και όχι μόνον την πολιτική μερίδα που συμπαθεί. Αυτά τα μασκοφορεμένα πολιτικά, πολιτισμικά ή κοινωνικά ανοίγματα που αρνούνται ή διαστρέφουν τα αληθινά ανοίγματα της ορθόδοξης Θεολογίας και Εκκλησίας προς τον κόσμο και τον άνθρωπο δεν προσφέρουν τίποτα στην προαγωγή του αληθινού πολιτισμού και της κοινωνίας μας και μόνον μεθοδευμένα ανοίγματα σκοπιμοτήτων με θεολογική μάσκα μπορεί να χαρακτηρισθούν. Όταν η Θεολογία και η Εκκλησία αποφασίζουν να κάνουν ανοίγματα, σε μια εποχή μάλιστα κρίσιμη από πλευράς πνευματικής, θα περίμενε κανείς τα ανοίγματα αυτά να έχουν ταυτότητα σωτηριολογική και θεανθρώπινη και να αποπνέουν άρωμα εκκλησιαστικό, να είναι όντως θεολογικά γεγονότα, που να μην κομματιάζουν ούτε τον ενιαίο άνθρωπο σε πολιτισμική και θεολογική ύπαρξη ούτε τη  θεολογία του θεανθρώπου σε πολιστισμική και σε θεολογική, ούτε το λαό σε αριστερούς και δεξιούς, με σκόπιμη προτίμηση βέβαια στους πρώτους.   Η επιλογή αυτής της διαίρεσης  μάλιστα είναι γεμάτη από αντιφάσεις, διότι:

α) Γίνεται λόγος για τις θρησκευτικοπολιτικές συζητήσεις  του Τμήματος Θεολογίας με την «αριστερά», ενώ στην πραγματικότητα δεν βρίσκει σύμφωνους όλους  τους καθηγητές, όπως τεχνηέντως αφήνεται να εννοηθεί από τον πρόεδρο του Τμ. Θεολογίας, αλλά οργανώνονται μόνον από μια μερίδα «αρμοδίων» επί τούτου καθηγητών του Τμήματος Θεολογίας, που ως γνωστό με τα γνωστά «μέσα» και τους συνήθεις «δημοκρατικούς» τρόπους (βλ. για παράδειγμα την περίπτωση π. Βασιλείου Γοντικάκη στο Γραφείο του κ. Κωνσταντίνου) επιβάλλονται και διαφεντεύουν το Τμήμα. β) Γίνεται εμφανές στο λόγο του Προέδρου λίγο πριν το Συνέδριο με την αριστερά ότι ουσιαστική συζήτηση, από πλευράς ορθοδόξου θεολογίας, δεν πρόκειται να γίνει και ότι όλα είναι προσχηματικά γ) Θέματα που αφορούν στις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας θα είχε νόημα να συζητηθούν, εάν γινόταν συνάντηση, ως θα έπρεπε, με όλα τα πολιτικά κόμματα και όχι μόνον με ένα, το «Συνασπισμό», με την υποκρυπτόμενη προσδοκία ή την υποδηλούμενη επιθυμία ή πρόβλεψη ανόδου του στην εξουσία. δ) Δεν κατανοεί κανείς τι νόημα μπορεί να έχει επί της ουσίας η μεθοδευμένη αυτή συνάντηση, μέσα από μία «αριστερόφρονα» εκατέρωθεν συζήτηση, όταν ο ένας από τους δύο συζητητές έχει προσφέρει apriori επί πίνακι, εκ των προτέρων, ὅ, τι ζητά η «αριστερή» λογική από την Εκκλησία. ε) Απορίας άξιον είναι να θεωρεί ο κ. Πρόεδρος στη συνέντευξή του, από τη μια μεριά ότι η Θεολογική Σχολή είναι «κρατική» και από την άλλη να διαφημίζει τη σύμπραξη Ιεραρχών σε «πολιτισμικά δρώμενα» (που πάντως θεολογικά δεν ήταν), ή να διοργανώνει Συνέδριο Εκκλησίας – Αριστεράς, με στόχο, εννοείται την ενότητα και αλληλοκατανόηση, με την «συριζέϊκη αριστερά», όταν αποκλείει ή διαταράσσει την ενότητά της και το διάλογο  που επιβάλλεται να έχει με  το «όλον» των πολιτικών κομμάτων και των εκπροσώπων τους.

Εξάλλου διερωτώμεθα: Τι συζήτηση να κάνει κανείς σήμερα, όταν χρόνια τώρα έχουν δρομολογηθεί μεθοδευμένα από μία συγκεκριμένη ομάδα (οπωσδήποτε χωρίς διάλογο) θέματα σπουδαία, όπως η αποχριστοποίηση του μαθήματος των θρησκευτικών, η αρνητική φόρτιση του όρου «ομολογιακός», η σκόπιμη αποσύνδεσή του από την ορθόδοξη κατανόησή του ως οντολογική αναφορά και μαρτυρία του εν Χριστώ οικουμενικού ανθρώπου  καθώς και η σύνδεσή του με τον «ομολογιατισμό», πού γνώρισε εντός της χριστιανοσύνης η Δύση ως ομολογιακό (konfessionell) πόλεμο στη θεολογία της.

Η γνωσιολογική αποκλειστικότητα στη θεολογία και στο μάθημα των θρησκευτικών, πού μανιωδώς υποστηρίζεται από τούς σύγχρονους «γνωσιοθεολόγους» και καταλήγει στην επιλογή ενός θρησκειολογικού - πληροφοριακού μοντέλου διδασκαλίας στα σχολεία, είναι η πλήρης υιοθέτηση της δυτικής θεολογικής διαίρεσης της ζωής από τη γνώση. Θεωρίες και απόψεις, όπως αυτές του κ. Σταμούλη, εισάγουν ένα «θεολογικό βερμπαλισμό» και δε συμβάλλουν στην ανάδειξη μιας ορθόδοξης επιστημονικής θεολογίας ως εμπράκτου γεγονότος που αφορά τον όλο άνθρωπο και ολόκληρη τη ζωή ως οντολογική έκφραση που αναζητά το πρότυπο της εικόνας του ανθρώπου. Η  υποστήριξη ότι διά Νόμου η Θεολογική Σχολή έχει μη ομολογιακό χαρακτήρα, επειδή διδάσκονται μαθήματα αρχαίων ή οικουμενικής κίνησης ή θρησκειολογίας είναι αβάσιμη, εφόσον η ιδρυματική υπόσταση και προοπτική της Σχολής έχει ουσιαστική σχέση με την ορθόδοξη θεολογία και παράδοση. Αυτό αποδεικνύεται, όχι μόνο από τον ιδρυτικό νόμο της Θεολογικής Σχολής, αλλά και από τον εσωτερικό της κανονισμό και από τα ισχύοντα επί δεκαετίες Προγράμματα Σπουδών της. Πιο πολύ, όμως, αποδεικνύεται από την καθομολόγηση που δίνουν οι διδάκτορες της Σχολής κατά την ορκωμοσία τους, την οποία, αν και θεσμικός εκπρόσωπος της Σχολής, ο κ. Σταμούλης επιλέγει να αγνοεί[1]. Η ορθόδοξη θεολογία έχει οντολογική αναφορά και υπόσταση, γι’ αυτό και είναι πράγματι οικουμενική, χωρώντας μέσα της κάθε γνώση και εργαζόμενη για τη μεταμόρφωσή της σε γνώση Θεού και κατά συνέπεια υπέρ της  πνευματικής προόδου του ανθρώπου από το κατ΄ εικόνα στο καθ΄ ομοίωσιν και όχι υπέρ της καθήλωσής του σε μια ανθρωποκεντρική  μη – πνευματική στασιμότητα, που αποβαίνει σε βάρος της αιώνιας ύπαρξής του. Η αληθινή ορθόδοξη θεολογία μπορεί να μπολιάσει θεανδρικά και να ανορθώσει σωτηριολογικά και οντολογικά την εικόνα του ανθρώπου και όχι η θεολογία των «προσωπείων» και των πολιτικοκοινωνικοπολιτισμικών σκοπιμοτήτων!! Όταν ανορθωθεί η εικόνα του ανθρώπου, τότε θα βελτιωθεί και η κοινωνική και η πολιτισμική και η πολιτική του κατάσταση. Ξεκινάει ανάποδα ο κ. Πρόεδρος, επιλέγοντας, ως θεολογική δεοντολογία, να δίδει προτεραιότητα στον πολιτισμό, στην πολιτική και στην κοινωνική πλευρά των προσώπων, των γεγονότων και των πραγμάτων και όχι στη Θεολογική – υπαρξιακή και πνευματική!

---

[1] Η ΚΑΘΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΙΔΑΚΤΟΡΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ

Επειδή η περίσεμνος των θεολόγων Σχολή τη του Πρυτάνεως επινεύσει εις την τάξιν των εαυτής διδακτόρων ηξίωσε δοκιμάσαί με, αύτη τε και τη Πρυτανεία δημοσία καθομολογώ τάδε:

Τα δόγματα της Ορθοδόξου ημών Ανατολικής Εκκλησίας εσαεί τηρήσειν ακέραια και ακίβδηλα, ταις θείαις  Γραφαίς αυτώ τε τω Ιερώ Ευαγγελίω και ταις των Αποστόλων διδασκαλίαις και τοις των επτά Οικουμενικών Συνόδων θεσπίσμασιν απαρατρέπτως επόμενος και μηδέν τούτοις αντίδοξον μηδ' απηχές μήδ΄ αλλότριον μήθ΄ ετέρους διδάξειν μήτ' αυτός αποδέξασθαι. Όποι' δ' αν γης απίω, το των θεολογούντων τηρήσειν αξίωμα, σεμνοπρεπεία μεν βίου, ηθών δε χρηστότητι διαπρέπων και τοιούτον εμαυτόν εν πάσι παρέχων, οίον προσήκει φαίνεσθαι τον της θεολογίας, της των επιστημών ακρότατης, αψάμενον και την ταύτης μελέτην προηρημένον.

Ταύτην μου την επαγγελίαν επιτελούντι είη ο Θεός αρωγός εν τω βίω.
thriskeftika.
 

Γούμενε, τυρί, Κολοκοτρώνης.

Δημήτρης Νατσιός Δάσκαλος Κιλκίς

Το γράφω και το ξαναγράφω εν είδει λυγμού πλέον: «Όλα τα έθνη για να προοδεύσουν πρέπει να βαδίσουν εμπρός, πλην του ελληνικού που πρέπει να στραφεί πίσω», κατά το αειθαλή λόγο του αθηναιογράφου Δημήτρη Καμπούρογλου.
Πίσω, όχι ως στείρα προγονολατρία και μίζερη καημενολογία για περασμένα μεγαλεία, αλλά  για να αναπνεύσουμε λίγο, να στυλωθούμε και πάλι στα πόδια μας, να αποτινάξουμε τα σάβανα της ντροπής και της ενοχής που μας φόρτωσαν οι ανθρωποκάμπιες που «ορίζουν» τις τύχες του τόπου και του κόσμου.

«Είμαστε λαός με παλικαρίσια ψυχή» μας κανοναρχούσε ο Σεφέρης, δεν πέρασαν πολλά χρόνια από τότε. Και την ψυχή μας, την ακατάλυτη, την ρωμαίικη, δεν θα την «ματαβρούμε», όταν θα έλθει η «ανάπτυξη» και οι ελεημοσύνες από  την Ευρωπαϊκή Έ-κκε-νωση, αλλά όταν «αγροικήσει», «τι έχασε, τι είχε, τι της πρέπει», η ψυχή μας, η γεμάτη μπάζα και σκύβαλα.
Όχι ότι το παρελθόν ήταν παραδείσια ζωή. Δεν το εξωραϊζουμε. Και οι παλιοί, «οι αρχαίοι άνθρωποι» του Κόντογλου, είχαν τα πάθια και τους καημούς τους και επλεόναζεν η αμαρτία, αλλά υπήρχε μια αρχοντιά, μια πνευματικότητα γνήσια και ακίβδηλη, πίστη και μετάνοια δεν τους έλειπαν. Με αυτές γαλήνευε η ψυχή τους. Μ’ αυτούς τους δικούς μας ανθρώπους πρέπει να ξαναμιλήσουμε.
Να ακούσουμε τις ορμήνειες τους, τις συμβουλές τους, να δούμε την ζωή τους, να γνωρίσουμε την Ελλάδα, την πραγματική, την αληθινή πατρίδα μας, αυτή που γέννησε Ομήρους, Χρυσοστόμους και Παλαιολόγους και Κανάρηδες, ανθρώπους που μοσκοβολάνε σαν το Τίμιο Ξύλο και όχι το τωρινό, μουχλιασμένο αποφόρι των Φράγκων και των ημέτερων μασκαράδων. «Από στεριά κι από θάλασσα βγαίνει φωνή και βόγγος: θέλουμε να ζήσουμε ελληνικά! Ελλάδα χωρίς ζωή ελληνική, είναι Ελλάδα πεθαμένη». Λόγια του Κόντογλου. (Όποιος διάβασε το «Ευλογημένο Καταφύγιο» θα καταλάβει το  γιατί οι συνεχείς παραπομπές στο μεγάλο Δάσκαλο του Γένους).

Συνηθίζω μες στην τάξη - φέτος διδάσκω Στ’ Δημοτικού- «να προβάλλω» στους μαθητές μου τους ήρωες του Εικοσιένα. Εξάλλου η ιστορία που διδασκόμαστε σ ’αυτήν την τάξη είναι η νεώτερη στην οποία κυριαρχεί η Ευλογημένη Επανάσταση. Ενθουσιάζονται τα παιδιά, όταν ακούνε λόγια και επεισόδια της ζωής των αγωνιστών, που διασώθηκαν στην τότε λαϊκή γλώσσα και όχι στις ψυχρές και άψυχες αρχαϊκούρες των γραμματιζούμενων.
Αλλά εδώ απαιτείται μια επεξηγηματική παρένθεση. Είναι γνωστό πως μετά την απελευθέρωση το έθνος έπρεπε να οργανωθεί κατά το πρότυπα της πεφωτισμένης Δύσης, ώστε να καταστεί «εφάμιλλον» αυτής. Ο στανικός αυτός εξευρωπαϊσμός περνούσε και μέσα από την γλώσσα.
Αντί να χρησιμοποιηθεί η λαϊκή γλώσσα, το φυσικό δοκιμασμένο όργανο επικοινωνίας στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων, επιστρατεύεται η απολιθωμένη λογία.
Οι καλαμαράδες, οι ψαλιδόκωλοι -οι περισσότεροι ήρθαν στην Ελλάδα μετά την ένοπλη εξέγερση -έχουν τυφλωθεί από την ιδέα του νεοκλασικισμού και υιοθετούν μια γλώσσα ακατανόητη από το σύνολο του αγράμματου τότε λαού. Επιπλέον οι αγωνιστές παραγκωνίζονται και περιφρονούνται, οι επίκαιρες κρατικές θέσεις καταλαμβάνονται από τους «σπουδαγμένους» και  γλωσσομαθείς.
Για την «προσφορά» τους γράφει ο Μακρυγιάννης: «Η αφεντιά σας, οι ξενοφερμένοι πατριώτες, είστε και οι πρώτοι πολιτικοί και οι δεύτεροι και οι τρίτοι και οι τέταρτοι και οι πέφτοι και οι έχτοι κι ακόμα εις όλα τα πράγματα της πατρίδας. Αν είχετε αρετή κι ομόνοια, γένονταν αυτά; Διατιμιόταν (=καταστρεφόταν) το δυστυχισμένο, το  αθώο έθνος; Μπαίναν όλοι οι μπερμπάντες παντού». (Απομνημονεύματα).
Η γεμάτη θυμοσοφία, επιγραμματικότητα και ζωντάνια γλώσσα του Μακρυγιάννη, η γλώσσα του λαού δεν ταίριαζε στους λογιότατους και σοφολογιότατους, τύπου Κοραή, της εποχής, οι οποίοι πασχίζουν να αναστήσουν την αρχαία ελληνική. Ο Μακρυγιάννης ευτυχώς έκατσε και έμαθε ολίγα κολυβογράμματα, για να μην τρέχει στους καφενέδες-όπως γράφει- και διέσωσε τον αριστουργηματικό λόγο των αγωνιστών.
Τα απομνημονεύματα όμως άλλων καπεταναίων είναι υπαγορευμένα στους γραμματικούς, οι οποίοι τα μετέφεραν στην λόγια γλώσσα. Το νεύρο, το πάθος, η μεγαλοσύνη των αγωνιστών μπροστά στον κίνδυνο, στη μάχη, στον θάνατο, γίνονται φιλολογία τυποποιημένη, μεγαλοστομία, φραστικός τραγέλαφος.
 Ο Τερτσέτης, ο οποίος δεν κατέγραψε τα «απομνημονεύματα» του Κολοκοτρώνη, στην γλώσσα του Γέρου, διασώζει το εξής χαρακτηριστικό επεισόδιο: Ο Κολοκοτρώνης είχε πολλές φορές αγανακτήσει από τα πομπώδη και φλύαρα κείμενα των γραμματικών του.
Κάποτε περνώντας με τ’ ασκέρι του νύχτα κοντά στο μοναστήρι της Βελανιδιάς, πρόσταξε τον γραμματικό του να γράψει ένα μήνυμα προς τον ηγούμενο, για να του στείλει τυρί που χρειαζόταν το καταπονημένο στράτευμα. Ο λογιότατος γέμισε δύο-τρεις σελίδες κατεβατό. Με τα κομψά του γράμματα, τους κούφιους τίτλους και τις δασκαλικές περιττολογίες.
 -«Ακόμα μωρέ;» τον ρώτησε ο Κολοκοτρώνης, βλέποντας τον να ιδρώνει και να καθυστερεί. Παίρνει το χαρτί, βλέπει τα κατορθώματα του γραμματικού και φρίττει. Σκίζει ένα κομμάτι χαρτί και γράφει ο ίδιος το λακωνικό μήνυμα, τρεις λέξεις όλες κι όλες, στο μοναστήρι: «Γούμενε, τυρί, Κολοκοτρώνης». Σε μία ώρα είχαν καταφθάσει οι τενεκέδες με το τυρί.
Νόστιμο και χαριτωμένο είναι και το παρακάτω επεισόδιο, πάλι από τον Κολοκοτρώνη. Τέτοια περιείχαν τα παλαιότερα βιβλία γλώσσας, αλλά το νεοταξικό κηφηναριό τα  εξοβέλισε από τα βιβλία για να «χωρέσουν» οι 35 συνταγές μαγειρικής που φιλοξενούν τα «περιοδικά ποικίλης ύλης», όπως απροκάλυπτα ονομάζω τα νυν γλωσσικά εγχειρίδια.
«Κατά την άφιξη του Όθωνα στην Τριπολιτισά έγινε δοξολογία πανηγυρική και ύστερα μίλησε ο λογιώτατος δάσκαλος Λουκάς στο λαό και στο στρατό που είχαν συγκεντρωθεί στην Πόρτα τ’ Αναπλιού. Αφού είπε πολλά και ακαταλαβίστικα ο λογιώτατος βάζει μία φωνή στο πλήθος των φουστανελάδων αγωνιστών:
-Πυρ κροτοβόλει!
Αλλά κανείς δεν καταλάβαινε. Το είπε μια, φώναξε δυο, οι Μωραϊτες κοιτούσαν ο ένας τον άλλο σαστισμένοι. Ώσπου ακούγεται από ένα χαγιάτι η βροντερή φωνή του Κολοκοτρώνη:
-Φωτιά ωρέ!
Και τότε άδειασαν εορταστικά στον αέρα τουφέκια και πιστόλες». (Κ. Σιμόπουλου, «Η Γλώσσα και το Εικοσιένα», εκδ. «ΣΤΑΧΥ», σελ. 63). Και ένα απόσπασμα από το περίφημο γράμμα, που έστειλε το λιοντάρι της Γραβιάς, ο Οδυσσέας Αντρούτσος, στον Αναστάσιο Λόντο. «Τον περισσότερο καιρός της ζωής μου πού τον επέρασα; Τον επέρασα σκοτώνοντας Τούρκους. Τον επέρασα εις τα σπήλαια και εις τα βουνά, στα καρτέρια των δρόμων. Οι λόγγοι και τα άγρια θηρία είναι μάρτυρες ότι δυσκόλως έφευγε Τούρκος από τα χέρια μου αν εζύγωνε καμμιά πενηνταριά οργιές».
(Κάτι τέτοια όμορφα λόγια μπορεί ο δάσκαλος να τα αναθέτει για ορθογραφία στους μαθητές του-ορθογραφία που καταργήθηκε ως διδακτική δραστηριότητα όπως και η καλλιγραφία. Το κέρδος είναι πολλαπλό: απομνημονεύουν οι μαθητές σπουδαία λόγια ηρώων, ελευθερωτών μας και περιορίζεται ο κίνδυνος να καταντήσουν, αύριο-μεθαύριο, εθνομηδενιστές κουκουλοφόροι, ταμπουρωμένοι σε κάποια «βίλα»).
Και για επίλογο και πάλι ο Θοδωρής Κολοκοτρώνης, το αθάνατο Εικοσιένα διδάσκει και παρηγορεί στους σακάτικους καιρούς μας. Διαβάζεις και από την μια αισθάνεσαι οσμήν ευωδίας και λεβεντιάς και από την άλλη σκέφτεσαι και αηδιάζεις με  τους ανεπρόκοπους γυμνοσάλιαγκες της σήμερον. Αντιγράφω από το περιοδικό «ΓΝΩΣΕΙΣ». (τεύχος 3, 1958, σελ. 46).

«Ο Κολοκοτρώνης είχε συνείδηση της λιτότητας της μεγάλης αυτής και πατροπαράδοτης ελληνικής αρετής, αυτής που έχει ανεβάσει τη φτώχεια μας στην περιωπή της υπερηφανείας, γιατί είναι συγχρόνως και μια ηθική νίκη κατά του υλισμού. «Την 20ην Ιουλίου 1821 συνέτρωγαν ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο Κολοκοτρώνης στους ίσκιους των δέντρων του Άστρους. Γίδα ψητή στρωμένη σε φύλλα, ασκί με ρετσινόκρασο, μισό φλασκί για ποτήρι και μαύρο ψωμί ήταν η ετοιμασία του γεύματος. Όταν εκάθησαν, κόβοντας ο Κολοκοτρώνης το ψητό με τα χέρια του, είπε στον Υψηλάντη: «Αυτά είναι τα χρυσά πηρούνια και τα χρυσά μαχαίρια της Ελλάδας και αυτό το ρετσινάτο είναι τα πολύτιμα κρασιά της». Άρεσε στον φιλόπατριν Υψηλάντην το γεύμα του Κολοκοτρώνη, επειδή εννόησε το πνεύμα του. Ήθελε να τον προλάβει ο Κολοκοτρώνης με μάθημα, αυτόν αναθρεμμένον με όλην την πολυτέλειαν της ευζωϊας, και να του εικονίσει τας δεινοπαθείας του ελληνικού αγώνος».

Παράδοση είναι η ζωντανή φωνή των κεκοιμημένων και ο Κολοκοτρώνης συνεχίζει τις… παραδόσεις του στο Γένος.

ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΩΣ ΧΡΕΟΣ

Απόφασης ή Έκθεσης της εν ΚωνΠόλει Συνόδου του 1054.

O Μέγας Φώτιος, υποστηρικτής της ένότητος, πέτυχε κατά την δεύτερη Πατριαρχεία του μια προσωρινή γεφύρωση του χάσματος, όχι όμως και άρση των διαφορών. Στις αρχές του 11ου αιώνα το θέμα επανεμφανίζεται οξύτερο. Το 1014 ή πρεσβυτέρα Ρώμη εισάγει επισήμως την προσθήκη του FILLOQUE  στο Σύμβολο, υπό την πίεση του βασιλιά Ερρίκου Β', ενώ από το 1009 δέχεται ως Η' οικουμενική την σύνοδο πού καθαίρεσε τον Μέγα Φώτιο. Το όνομα του πάπα δεν περιλαμβάνεται πλέον στα δίπτυχα της Ανατολής.

Ό Παπισμός βρίσκεται τώρα στο απόγαιο της αλαζονείας του. Ό πάπας Λέων ΙΘ' καταλαμβάνει την Βυζαντινή Κάτω Ιταλία και βιαίως θέτει σε εφαρμογή τον έκλατινισμό της. Κατόπιν σε επιστολή του προς τον Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο, επιστολή άπρεπη και υβριστική, διακηρύσσει προκλητικά το αλάθητο και την απόλυτη εκκλησιαστική και πολιτική εξουσία των παπών. Ενώπιον των προκλήσεων αυτών ό Πατριάρχης επιδεικνύει εξαιρετικά μετριοπαθή στάση, γεγονός πού και ό Ίδιος ό Λέων IX ομολογεί. Όμως ή διαλλακτικότητα του θα προσκρούσει στην αποφασιστικότητα των Λατίνων. Το σκάνδαλο πού θα ανακύψει από το πραξικόπημα των απεσταλμένων τού πάπα στην Κωνσταντινούπολη ανοίγει την τελευταία πράξη του δράματος

. Στις 16 Ιουλίου 1054 οι παπικοί πρέσβεις, πού είχαν φθάσει με αρχηγό τον ραδιούργο καρδινάλιο HUMBERT για να διακομίσουν στην Ελληνική αυλή τις επιπλήξεις και αξιώσεις τού «παγκοσμίου ποιμένος», εισβάλλουν στον Ναό της Αγίας Σοφίας εν ώρα λειτουργίας και αφήνουν πάνω στην άγια Τράπεζα την βούλα, με την όποια αφορίζουν «πάσαν την των Ορθοδόξων Έκκλησίαν». Δεν υπάρχουν πλέον περιθώρια συνδιαλλαγής. Έξω από τον Ναό οι Λατίνοι τινάζουν την σκόνη απ' τα υποδήματα τους.

Ό Πατριάρχης συγκαλεί Σύνοδο ή οποία αναθεματίζει το «άνόσιον έγγραφο και όσους το σύνταξαν». Χαρακτηριστικό της ειρηνευτικής διαθέσεως των Ορθοδόξων αποτελεί ή προσπάθεια της Συνόδου να μην επιρρίψει ευθύνες στον πάπα. Αποδίδει το πραξικόπημα στον Αργυρό, διοικητή της Ελληνικής Νοτίου Ιταλίας και προσωπικό εχθρό του Πατριάρχη. Το αποτέλεσμα θα παραμείνει το ίδιο. Ή Ρώμη, ούτως ή αλλιώς, δεν θα ακυρώσει τον αφορισμό των αντιπροσώπων της.

Απόφασης ή Έκθεσης της εν ΚωνΠόλει Συνόδου του 1054.

Απόφασης περί τού λιβέλου, τον όποιον έθεσαν στην άγια Τράπεζα οι πρέσβεις της Ρώμης, κατά τού αγιοτάτου Πατριάρχου κυρίου Μιχαήλ, τον μήνα Ιούλιο, Ίνδικτ. ζ'

Προκαθημένου Μιχαήλ του αγιοτάτου Δεσπότου μας και οικουμενικού Πατριάρχου στο δεξιό μέρος των κατηχουμένων, με συνέδρους τούς θεοφιλέστατους μητροπολίτες Θεοφάνη Κυζίκου και σύγκελλο, Νικήτα Χαλκηδόνος και σύγκελλο, Λαυρέντιο Δυρραχίου και σύγκελλο, Άνθιμο Σίδης, Νικόλαο Πισινούντος, Λέοντα Μύρων, Λέοντα Τραπεζούντος, Ιωάννη Σμύρνης, Ευσέβιο Άδριανουπόλεως, Κωνσταντίνο Μυτιλήνης, Νικόλαο Χωνών, Ύπάτιο Ίδρούντος, και αρχιεπισκόπους Λέοντα Καραβιζύης, Γρηγόριο Μεσημβρίας, παρισταμένων και των πατριαρχικών αρχόντων.

Δεν υπάρχει καθώς φαίνεται κορεσμός των κακών στον πονηρό. Γι' αυτό δεν παύει να φύεται ανάμεσα στους ευσεβείς και να μηχανεύεται πάντα νέες εφευρέσεις κατά της αλήθειας. Γι' αυτό και με μύριες τόσες άπατες πριν από την εν σαρκί παρουσία τού Δεσπότου υποδούλωσε τον άνθρωπο, και δεν εγκατέλειψε ποτέ αυτούς πού τού έδειχναν εμπιστοσύνη, ούτε έπαυσε με αναρίθμητες πλάνες και δελεάσματα να τούς υποσκελίζει και παρασύρει.

 Βεβαίως όλοι αυτοί διώχθηκαν, και οι πιστοί έτρεφαν ευσεβείς και βαθιές ελπίδες πώς πλέον δεν θα παρουσιάζονταν εφευρέτες καινούργιων ασεβημάτων, αφού οι εφευρέσεις με τις όποιες ό πονηρός μελέτησε να πολεμήσει τον ορθό λόγο στράφηκαν εναντίον του. Τώρα όμως μερικοί ασεβείς και αποτρόπαιοι, και όπως αλλιώς μπορεί να τούς αποκαλέσει κανείς, άνδρες πού αναδύθηκαν από το σκοτάδι, (της δύσεως ήσαν γεννήματα), έφθασαν στην ευσεβή αυτή και θεοφύλακτη πόλι, από την όποια, όπως από κάποιο υψηλό και μετέωρο τόπο, οι πηγές αναβλύζουν της Ορθοδοξίας, και τα καθαρά νάματα της ευσέβειας διαρρέουν τα πέρατα της οικουμένης αρδεύοντας σαν ποταμοί όλες τις ψυχές κάτω απ' τον ήλιο με τα ευσεβή δόγματα. Και εισέβαλαν σ' αυτήν σαν κεραυνός ή σεισμός ή χαλάζι, ή καλύτερα σαν αγριόχοιροι, και επεχείρησαν να αφανίσουν τον ορθό λόγο με δόγματα διεστραμμένα. 

Έφθασαν στο σημείο να αποθέσουν γράμμα πάνω στην άγια τράπεζα της Μεγάλης του Θεού Εκκλησίας, διά του οποίου εμάς ή μάλλον την Ορθόδοξη του Θεού Εκκλησία και όλους τούς Ορθοδόξους πού δεν ακολουθούν τα ασεβήματα τους αναθεματίζουν, επειδή ακριβώς θέλουμε να είμαστε ευσεβείς και ορθόδοξοι, κατηγορώντας μας και για διάφορα άλλα: ότι δεν ανεχόμαστε να ξυρίζουμε τούς πώγωνας και να μεταβάλλουμε την φυσική ανδρική μορφή σε παρά φύσιν ότι δεν διστάζουμε να μεταλαμβάνουμε από ιερείς έγγαμους και μαζί με όλα τ' άλλα, ότι το ιερό και άγιο Σύμβολο, το όποιο σε όλες τις συνοδικές και οικουμενικές αποφάσεις έχει ακαταμάχητη ισχύ δεν θέλουμε να αλλοιώσουμε με νόθους λογισμούς, παράνομες προσθήκες και μεγάλο θράσος, ούτε ισχυριζόμαστε, κατά το παράδειγμα τους, πώς το Πνεύμα το άγιο εκπορεύεται εκ του Πατρός και εκ τού Υιού ώ των επινοήσεων του πονηρού!-, αλλά μόνο εκ τού Πατρός.

 Δεν προσέχουν την Γραφή πού παραγγέλλει να μην ξυρίζουμε τον πώγωνα μας (Λευίτη. 19,27), δεν σκέπτονται καν πώς ό δημιουργός Θεός όρισε αυτό να ταιριάζει στις γυναίκες, έκρινε δε ανάρμοστο για τούς άνδρες. Αλλά και τον τέταρτο της εν Γάγγρα συνόδου κανόνα σχετικώς προς αυτούς πού βδελύσσονται τον γάμο ατιμάζουν, ό όποιος λέει: εάν κάποιος δεν θεωρεί σωστό να μεταλάβει από έγγαμο ιερέα πού λειτούργησε, ας είναι ανάθεμα».  Σ' αυτό ακριβώς το σημείο αθετούν και ατιμάζουν την έκτη Σύνοδο, ή οποία λέει: «Επειδή ή Ρωμαϊκή Εκκλησία πληροφορηθήκαμε πώς επιβάλλει ώες κανόνα σ' αυτούς πού πρόκειται να αξιωθούν χειροτονίας πρεσβυτέρου ή διακόνου να υπόσχονται ότι ουδέποτε πλέον θα έχουν σχέσεις με τις συζύγους τους, εμείς ακολουθώντας τον αρχαίο κανόνα της αποστολικής ακρίβειας και τάξεως παραγγέλλουμε οι νόμιμοι γάμοι των ιερωμένων να είναι απαρασάλευτοι, ώστε να μη διαλύουν τον δεσμό τους με τις συζύγους ή να στερούνται την μεταξύ τους επαφή κατά τον κατάλληλο καιρό. Έτσι, αν κάποιος κριθεί άξιος προς χειροτονία διακόνου ή υποδιακόνου, αυτός ποτέ να μην εμποδίζεται να δεχθεί το αξίωμα αυτό επειδή έχει νόμιμη σύζυγο ούτε και πριν από την χειροτονία να ζητείται από αυτόν ή υπόσχεση πώς θα διακόψει την νόμιμη σχέση του με την σύζυγο, διότι με αυτόν τον τρόπο φθάνουμε στο σημείο να υβρίζουμε τον γάμο, πού ό Θεός νομοθέτησε και ευλόγησε με την παρουσία του, ενώ ή φωνή τού Ευαγγελίου είναι σαφής: «ους ό Θεός έζευξεν, άνθρωπος μη χωριζέτω», και ό Απόστολος διδάσκει «τίμιον τον γάμον εν πάσι και την κοίτην άμίαντον» και «δέδεσαι γυναικί; μη ζήτει λύσιν». 

Αν λοιπόν τολμήσει κάποιος, παρά τούς αποστολικούς κανόνες, να στερήσει από ιερωμένο, πρεσβύτερο ή διάκονο ή ύποδιάκονο, την κοινωνία και συνάφεια με την νόμιμη σύζυγο του, ας καθαιρείται. Ομοίως, αν κάποιος πρεσβύτερος ή διάκονος χωρίσει την σύζυγο του προφάσει ευλάβειας, ας αφορίζεται κι αν επιμένει ας καθαιρείται».

Επί πλέον, δεν εννοούν να καταλάβουν πώς ή κατ' αυτούς έκπόρευσι τού Πνεύματος όχι μόνο εκ τού Πατρός αλλά και εκ τού Υιού δεν λέχθηκε από ευαγγελιστή, ούτε υιοθέτησαν από οικουμενική Σύνοδο το βλάσφημο αυτό δόγμα. Ό μεν Κύριος και Θεός μας λέει «το Πνεύμα της αληθείας, ό παρά του Πατρός εκπορεύεται» , αυτοί δε, οι πατέρες της καινούργιας αυτής ασέβειας, «το Πνεύμα, λένε, ό παρά τού Πατρός και τού Υιού εκπορεύεται». 

Δεν κατανοούν ότι αφ' ης στιγμής ή ιδιότητα τού Πνεύματος είναι ή έκπόρευσί του από τον Πατέρα και ή ιδιότητα τού Υιού ή γέννησί του από τον Πατέρα, εάν σύμφωνα με τις φλυαρίες τους το Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό, τότε το Πνεύμα διαστέλλεται από τον Πατέρα με περισσότερες ιδιότητες παρά ό Υιός. Διότι κοινή ιδιότητα τού Πνεύματος και τού Υιού ή προβολή τους από τον Πατέρα, ξέχωρη δε ιδιότητα τού Πνεύματος ή εκ τού Πατρός αλλά και εκ τού Υιού έκπόρευσί. Εάν όμως το Πνεύμα απομονώνεται με περισσότερες διαφορές παρά ό Υιός, τότε ό Υιός βρίσκεται πιο κοντά στην πατρική ουσία παρά το Πνεύμα. Έτσι εμφανίζεται πάλι ή κατά τού Πνεύματος τόλμη τού Μακεδονίου, υποδυόμενη την σκηνή και το δράμα εκείνων. Δεν θέλουν να καταλάβουν ακόμη, ότι εάν κάτι δεν είναι κοινό της παντοκρατορικής και ομοουσίου Τριάδος, αποτελεί ιδιότητα ενός μόνο των τριών. Αφού λοιπόν ή προβολή τού Πνεύματος δεν είναι κοινή και για τα τρία πρόσωπα, άρα ανήκει σε ένα μόνο από τα τρία.

Αλλά αυτοί, αφού ήλθαν προς τον ευσεβέστατο αυτοκράτορα από κάπου άλλου και όχι από την πρεσβυτέρα Ρώμη, εκφράστηκαν αναιδώς για μάς και την Ορθόδοξη τού Θεού Εκκλησία, έχοντας μάλιστα ετοιμάσει σκευωρία κατά τού Ορθοδόξου πληρώματος. Οι ίδιοι ανέλαβαν την πρωτοβουλία προσποιούμενοι ότι έφθασαν από την Ρώμη ώες απεσταλμένοι τού πάπα. Ή αλήθεια όμως είναι ότι έφθασαν από μόνοι τους, κατά τις συμβουλές και δόλιες παραινέσεις τού Αργυρού, χωρίς να έχουν σταλεί από τον πάπα, έχοντας πλαστογραφήσει τα γράμματα τα όποια διακόμιζαν δήθεν από εκείνον. 

Αυτό πιστοποιήθηκε και από άλλα πολλά και από το ότι οι σφραγίδες των γραμμάτων, όπως αποκαλύφθηκε, ήταν πλαστές. Αυτό λοιπόν το εχθρικό έγγραφο, γραμμένο στην Ιταλική, οι ασεβείς αυτοί, παρισταμένων των υποδιακόνων της δευτέρας εβδομάδος, έναπέθεσαν πάνω στην άγια Τράπεζα της Μεγάλης τού Θεού Εκκλησίας. Ευθύς αμέσως οι υποδιάκονοι το έριξαν από την αγία Τράπεζα και παρακάλεσαν τούς αυτουργούς να το πάρουν πίσω. Εκείνοι όμως δεν θέλησαν, και αφού έπεσε στο έδαφος και ήλθε στα χέρια πολλών, το έλαβε ή μετριότης μου για να μη κυκλοφορήσει το βλάσφημο περιεχόμενο. Στην συνέχεια κάλεσα μερικούς πού γνώριζαν την Ιταλική -τον πρωτοσπαθάριο Κοσμά, τον Ρωμαίο τον Πυρό και τον μοναχό Ιωάννη τον Ισπανό- και τούς ανέθεσα την μετάφραση τού έγγραφου. Και το έγγραφο, όπως μεταφράσθηκε απ' αυτούς, είχε ώες έξης:

Όποιος αντιλέγει στην πίστη και την ιερουργία της Ρωμαϊκής και αποστολικής καθέδρας, ας είναι ανάθεμα, κι ας μη λέγεται ορθόδοξος, αλλά προζυμίτης και νέος αντίχριστος. Ούβερτος, Θεού χάριτι επίσκοπος της άγιας των Ρωμαίων Εκκλησίας, Πέτρος αρχιεπίσκοπος των Άμαλφηνών, Φρεδέριχος διάκονος και καγκελάριος, προς τα τέκνα της Καθολικής Εκκλησίας. Ή άγια Ρωμαϊκή πρώτη και αποστολική καθέδρα, στην οποία, όπως σε κεφαλή, ανήκει κατ' αποκλειστικότητα ή φροντίδα όλων των Εκκλησιών, χάριν της ειρήνης και ωφελείας της Εκκλησίας, έκανε σ' εμάς την τιμή να μάς ορίσει απεσταλμένους αυτής στην βασιλική πόλι, με σκοπό, καθώς γραπτώς διατυπώθηκε, να έλθουμε και να εξετάσουμε αν πράγματι ευσταθούν οι φήμες πού ασταμάτητα έφθαναν από τέτοιας λογής πόλι, ή αν είναι ψευδείς. "Ας γνωρίζουν λοιπόν προ πάντων οι ένδοξοι αυτοκράτορες, ό κλήρος, ή σύγκλητος και ό λαός της Κωνσταντινουπόλεως, και όλη ή Καθολική Εκκλησία, ότι από την έρευνα μας διαπιστώσαμε αφ' ενός μεν το αγαθό και μέγιστο, για το όποιο χαιρόμεθα, αφ' έτερου δε το κακό, για το όποιο λυπούμεθα σφόδρα. 

Πράγματι, όσον άφορα στους κίονες τού Κράτους και στους άγιους και σοφούς πολίτες του, ή πόλι είναι χριστιανικώτατη και ορθόδοξη-όσον δε άφορα στον Μιχαήλ, τον καταχρηστικώς λεγόμενο πατριάρχη και τούς συνεργούς της ανοησίας του, πλείστα ζιζάνια αιρέσεων καθημερινά σπείρουν σ' αυτήν. Διότι πωλούν την δωρεά τού Θεού, όπως οι Σιμωνιακοί, και όπως οι Βαλέσιοι τούς γειτόνους τους ευνουχίζουν και τούς ανάγουν όχι μόνο σε κλήρο αλλά και σε επισκοπές- όπως οι Άρειανοί αναβαπτίζουν τούς βαπτισμένους, και μάλιστα τούς Λατίνους, στο όνομα της άγιας Τριάδος- όπως οι Δονατιστές διακηρύσσουν ότι ή Εκκλησία τού Χριστού και ή αληθινή Θεία Ευχαριστία και το Βάπτισμα έχουν χαθεί απ' όλον τον κόσμο έκτος από την Εκκλησία των Γραικών όπως οι Νικολαίτες επιτρέπουν στους υπηρέτες του ιερού θυσιαστηρίου να συνάπτουν σαρκικούς γάμους και τούς προστατεύουν όπως οι Σεβηριανοί έπικατάρατο αποκαλούν τον νόμο του Μυώσεως' όπως οι Πνευματομάχοι ή Θεομάχοι αφαίρεσαν από το Σύμβολο την έκπόρευσι του αγίου Πνεύματος εκ τού Υιού-όπως οι Ναζωρηνοί τον σαρκικό καθαρισμό των Ιουδαίων τόσο τηρούν, ώστε αρνούνται το βάπτισμα στα βρέφη πού πεθαίνουν πριν από την συμπλήρωση της όγδοης ημέρας από την γέννηση τους, ενώ τις γυναίκες πού βρίσκονται σε έμμηνα, ή κινδυνεύουν στην γέννα, εμποδίζουν από την θεία Κοινωνία και αν είναι αβάπτιστες από το βάπτισμα- και την κόμη της κεφαλής και το γένι τρέφουν όπως οι Ναζωρηνοί, ενώ δεν καταδέχονται να έλθουν σε κοινωνία μ' αυτούς πού κουρεύονται και ξυρίζονται κατά την τάξι της Ρωμαϊκής Εκκλησίας. 

Κι ενώ ό κύριος μας πάπας Λέων με γράμμα του προς τον Μιχαήλ προσπάθησε να τον νουθετήσει και γι' αυτές τις πλάνες και για άλλα πολλά κατορθώματα του, αυτός τον περιφρόνησε. Στην συνέχεια, σ' εμάς τούς απεσταλμένους τού πάπα αρνήθηκε κατηγορηματικώς να συναντηθεί μαζί μας και ν' ακούσει τις ενστάσεις μας για τα θέματα αυτά, και ούτε υπάκουσε στις υγιείς συμβουλές των αυτοκρατόρων και σοφών, ώστε να ασπασθεί τον πάπα, αλλά έκλεισε όπως και πρωτύτερα τις εκκλησίες των Λατίνων και αποκαλώντας τους άζυμίτες με λόγια και έργα τούς κατεδίωξε παντού και σε τέτοιο βαθμό, ώστε να αναθεματίσει στα παιδιά του την αποστολική καθέδρα, ενώπιον της όποιας αυτοαποκαλείται οικουμενικός πατριάρχης.

 Γι' αυτόν τον λόγο κι εμείς, μη υποφέροντας την πρωτάκουστη βία και ύβρη κατά της αγίας πρώτης αποστολικής καθέδρας, και βλέποντας την καθολική πίστη να καταβυθίζεται πολυτρόπως, συμφώνως προς την πρόκριση της άγιας και αδιαιρέτου Τριάδος και τού αποστολικού θρόνου, τού όποιου την απόφαση μεταφέρουμε και πόντων των ορθοδόξων Πατέρων των επτά Συνόδων, καθυπογράφουμε εκ μέρους όλης της Καθολικής Εκκλησίας το ανάθεμα, για το όποιο ό κύριος μας πάπας ρητώς προειδοποίησε τον Μιχαήλ και τούς ομοϊδεάτες του αν δεν συμμορφωθούν: Μιχαήλ, ό καταχρηστικώς πατριάρχης, ό νεοφώτιστος και δεξάμενος το μοναχικό σχήμα μόνο από φόβο προς τούς ανθρώπους, περιβόητος τώρα για βάρβαρα εγκλήματα, και μαζί μ' αυτόν Λέων ό επονομαζόμενος της Άχρίδος, και ό Σακελλάριός του Μιχαήλ Νικηφόρος, ό όποιος φανερά καταπάτησε με τα πόδια του την θυσία των Λατίνων, και όλοι όσοι τούς ακολουθούν στις πλάνες και τα τολμήματα τους, ας είναι ανάθεμα, Μαραναθά, μαζί με όλους τούς αιρετικούς, μάλλον δε με τον ίδιο τον διάβολο και τούς αγγέλους του, αν δεν συμμορφωθούν. Αμήν, Αμήν, Αμήν.» 

Αυτά μεν περιείχε το άσεβες και ανόσιο γράμμα. Ή δε μετριότης μου, επειδή δεν ανεχόταν να μείνει αδίκαστη και ατιμώρητη τόσο μεγάλη αναίδεια και θρασύτητα κατά της ευσέβειας, κοινοποίησε τα περί του γράμματος στον κραταιό και άγιο βασιλέα. Κι' αυτός, αφού είχαν κάνει ταξίδι μόνο μιας ημέρας όταν πληροφορήθηκε το συμβάν, στέλνει και τούς καλεί να επιστρέψουν γρήγορα. Αυτοί όμως δεν θέλουν να παρουσιασθούν ενώπιον της μετριότητας μου ή να προσέλθουν στην ιερά και μεγάλη Σύνοδο, για να απολογηθούν για όσα άσεβη ξεστόμισαν, αλλά ακολουθώντας το πνεύμα τού γράμματος διατείνονται πώς έχουν να πουν κατά της πίστεως μας περισσότερα από όσα γράφουν σ' αυτό, προτιμούν δε να πεθάνουν μάλλον παρά να προσέλθουν σ' έμενα και την Σύνοδο. Την απάντηση τους μάς μήνυσε ό κραταιός και άγιος βασιλέας μας μέσω τού εξοχότατου μαγίστρου και επί των δεήσεων και τού θεοφιλέστατου χαρτοφύλακος και τού ύπομνηματογράφου. 

Αφού λοιπόν αυτοί δεν ήθελαν να επικοινωνήσουν με μένα και την Σύνοδο, και ό βασιλέας, ναι μεν δεν θεωρούσε σωστό να εξωθήσει τα πράγματα επειδή φαίνονταν ότι φέρουν οφίκιων πρεσβείας, ταυτοχρόνως όμως ήταν και άπρεπες και άνανδρο να μείνει ατιμώρητη τόσο μεγάλη αναίδεια κατά της ευσέβειας, οικονόμησε την άριστη λύση και έστειλε προς την μετριότητα μου γράμμα άπονέμον τιμή και προσκύνησι, διά τού οσιότατου μοναχού και οικονόμου της Μεγάλης Εκκλησίας Στεφάνου και Ιωάννου μαγίστρου και επί των δεήσεων και Κώνσταντος βεστάρχου και υπάτου των φιλοσόφων. 

Το γράμμα έλεγε τα έξης: «Αγιώτατε Δέσποτα, αφού ερεύνησα περί του συμβάντος, ανακάλυψα ότι ή ρίζα του κακού προέρχεται από τούς ερμηνευτές και από το μέρος του Αργυρού. Και τούς μεν εθνικούς δεν μπορούμε να τιμωρήσουμε, ώες ξένους και όργανα άλλων τούς υπαιτίους όμως τιμωρημένους τούς στείλαμε προς την αγιοσύνη σου προς παραδειγματισμό και άλλων, ούτος ώστε να μη φλυαρούν κατ' αυτόν τον τρόπο. Το δε γράμμα τους ας καεί ενώπιον όλων αφού αναθεματισθούν και αυτοί πού το εμπνεύσθηκαν, και αυτοί πού το συνέταξαν και το έδωσαν στην δημοσιότητα, και όσοι έχουν και την παραμικρή γνώσι περί της συντάξεως του. Εγώ προσέταξα να κλεισθούν στην φυλακή και ό Βεστάρχης, ό γαμπρός τού Αργυρού, και ό Βέστης, ό γιός του, για να κακουχούνται εκεί όπως τούς αξίζει εξ αίτιας της υποθέσεως αυτής. Μήνας Ιούλιος, Ινδικτιώνος ζ'». 

Αυτά έγραφε ή βασιλική γραφή. Κατ' οικονομία λοιπόν τού ευσεβούς αύτοκράτορος, το άσεβες αυτό έγγραφο, οι συντάκτες του και όσοι είτε απλώς συγκατατέθηκαν στην σύνταξί του, είτε έλαβαν μέρος με τούς αυτουργούς στην αποστολή προς τον βασιλέα, υποβλήθηκαν σε ανάθεμα στο μεγάλο σέκρετον (γραμματεία). Κατά την τετάρτη δε ήμερα, ή όποια είναι ή πρώτη της παρούσης εβδομάδος και 20ή τού τρέχοντος μηνός Ιουλίου, κατά την οποία πρόκειται να άναγνωσθεί ή έκθεσι της πέμπτης συνόδου ενώπιον τού πλήθους κατά το σύνηθες, αποφασίσθηκε να αναθεματισθεί και πάλι το άσεβες έγγραφο, μαζί με εκείνους πού το έγραψαν και το παρουσίασαν ή το ενθάρρυναν, ή έδωσαν συναίνεσι στην σύνταξη του. Το πρωτότυπο δε τού εν λόγω ανόσιου και αποτρόπαιου έγγραφου δεν κάηκε, αλλά φυλάχθηκε στο ευαγές σέκρετον τού χαρτοφύλακος, εις παντοτινό έλεγχο αυτών πού βλασφήμισαν κατά του Θεού και εις μονιμότερη καταδίκη.

 Πρέπει, τέλος, να γνωρίζετε ότι κατά την 20ή του παρόντος μηνός, κατά την όποια αναθεματίσθηκαν όσοι βλασφήμησαν κατά της ορθοδόξου πίστεως, συμπαρευρίσκοντο με τούς αρχιερείς πού συνεδριάζουν μαζί μου σήμερα όλοι οι ενδημούντες μητροπολίτες και αρχιεπίσκοποι: Ό Αθηνών Λέων και σύγκελλος, ό Συλαίου Μιχαήλ και σύγκελλος, ό Εύχανείας Νικόλαος και σύγκελλος, ό Καρίας Δημήτριος και αρχιεπίσκοπος, ό Λήμνου Παύλος, ό Κοτραδίας Λέων και ό Ζικχίας Αντώνιος.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ. ΙΕΡΟ ΚΟΙΝΟΒΙΟ ΤΟΥ ΚΟΥΤΛΟΥΜΟΥΣΙΟΥ. Ο ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ

apantaortodoxias

Χρυσή Αυγή: από τον παγανισμό στην… εκκλησία

 Αλέξανδρος Καλαφάτης στον ΤτΚ

 «Ηλιοστάσιο, διαβαίνουμε τις πύλες του χειμώνα. Μακρύς και δριμύς, πρόκληση η αντιμετώπισή του, σκληρός σαν τον αγώνα που θα κληθούν να δώσουν οι εκλεκτοί της ιδέας. Όμως ο ήλιος επέστρεψε και σηματοδοτεί την απαρχή της νίκης του Φωτός επί του Σκότους. Σκότος, η παρακμή της υπόδουλης Πατρίδας μας. Φως, η νέα Χρυσή Αυγή του Ελληνισμού!».
Περιγραφή από τη «μαυροντυμένη Φάλαγγα» (όπως αυτοαποκαλείται η νεολαία της Χρυσής Αυγής), που… πορεύεται «προς την οχυρωμένη κορυφή» για να γιορτάσει το χειμερινό ηλιοστάσιο, τη μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου που λέγεται ότι σηματοδοτεί την έναρξη του χειμώνα (21 Δεκεμβρίου). Μια «τελετή» που σχολιάστηκε ποικιλοτρόπως καθώς θυμίζει -χωρίς απαραίτητα να είναι- παγανιστική λατρεία.
Πολιτικά στελέχη έλεγαν ότι και στην εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία (στην οποία, σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Μιχαλολιάκου, ο γερμανικός λαός γνώρισε οικονομική άνθηση) έγινε προσπάθεια να συνδεθεί η ακραία ιδεολογία με αυτή τη θρησκεία.
Οι εικόνες που ανέβασαν πρόσφατα (26 Δεκεμβρίου 2012) οι χρυσαυγίτες στην ιστοσελίδα τους από τη χειμερινή εξόρμησή τους στα βουνά (χωρίς να αναφέρουν τον ακριβή τόπο) προκαλούν εντύπωση.
Αίσθηση προκαλεί και το λογοτεχνικό ύφος του κειμένου που συνόδευε τις δραστηριότητες της (;;;) «στρατιωτικής Φάλαγγας». Και αυτό γιατί θυμίζει δημοσιεύματα τόσο του πρόσφατου 2011 όσο και του μακρινού 1980 σε έντυπα της Χρυσής Αυγής. Σε κάποια από αυτά τα δημοσιεύματα (αποσπάσματα των οποίων δημοσιεύει σήμερα ο «Τύπος της Κυριακής») οι συντάκτες παρομοίαζαν τον Χριστό με τον Απόλλωνα, ο οποίος «αναδύθηκε μέσα από το σκοτάδι, απορροφώντας στο πρόσωπό του όλα τα στοιχεία του Ηλιακού Λόγου».
Και όλα αυτά την ώρα που το ακροδεξιό κόμμα προσπαθεί να «πετάξει» από πάνω του το νεοναζιστικό και αντιχριστιανικό μανδύα για τον οποίο κατηγορήθηκε -κυρίως προεκλογικά- από τον πολιτικό κόσμο. Μεγάλη συζήτηση είχε ανοίξει και για το βουλευτή Γιώργο Γερμενή, γνωστό ως «Καιάδα», και τη συμμετοχή του σε black metal συγκρότημα με το όνομα Naer Mataron.
Σε κάποιους από τους στίχους των τραγουδιών της μπάντας υπάρχουν υβριστικοί χαρακτηρισμοί για τον Χριστιανισμό, ενώ ο ίδιος ο κ. Γερμενής απαντά σε δηλώσεις του ότι «το συγκρότημα δεν επιχείρησε ποτέ να προσβάλει την εικόνα του Ιησού Χριστού».
Τον τελευταίο καιρό, πάντως, το κόμμα του κ. Μιχαλολιάκου επιχειρεί να πλησιάσει ακόμα περισσότερο την Εκκλησία, κατακρίνοντας με δριμύτητα το δήμαρχο Αθηναίων κ. Καμίνη γιατί στην καθιερωμένη κοπή της πρωτοχρονιάτικης βασιλόπιτας δεν έκοψε το κομμάτι του Χριστού.
«Είναι ντροπή για την ιστορία των Αθηνών να εκφράζει με τέτοιο χυδαίο τρόπο την αθεΐα και το αντιχριστιανικό του μένος. Η άρνησή του να κόψει το πατροπαράδοτο “κομμάτι του Χριστού” και η μετέπειτα θλιβερή συμπεριφορά του προκαλούν την οργή και την απέχθεια της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού», έγραφε η ανακοίνωση.
 Εξόρμηση στο βουνό για τη γιορτή του Ήλιου
 
Με στρατιωτική πειθαρχία οι νέοι της Χρυσής Αυγής ανέβηκαν στο βουνό πριν από περίπου δυόμισι εβδομάδες για να γιορτάσουν το χειμερινό ηλιοστάσιο για το 2012.
Φωτογραφήθηκαν με κουκούλες και στρατιωτική περιβολή, με φόντο το κάστρο και στη μέση τη σημαία με τον αρχαιοελληνικό μαίανδρο. Ενδιαφέρον έχει ότι η σβάστικα συμβολίζει, σύμφωνα με ιστορικούς ερευνητές, τον ήλιο.
Η Χρυσή Αυγή συνηθίζει να διοργανώνει εκδρομές για την εκπαίδευση και τη σκληραγώγηση των μελών της (στο πρότυπο των Σπαρτιατών) αλλά αυτή η εξόρμηση, που όπως περιγράφουν είχε κάτι το μυσταγωγικό, φαίνεται να ήταν διαφορετική λόγω του ηλιοστασίου.
«Οι πρώτες ακτίνες, ο Ανίκητος Ηλιος στην αέναη επιστροφή του. Το λάβαρο κυματίζει στον παγωμένο αέρα, υψωμένα χέρια, ο Υμνος. Πιο δυνατά! Να αντηχήσει στα απάτητα βουνά. Πιο δυνατά! Να φτάσει στου πελάγου το μανιασμένο κύμα. Πιο δυνατά! Ματώνει ο λαιμός, ιερή μυσταγωγία», γράφει το κείμενο που συνοδεύει μία από τις φωτογραφίες.
Ο δρόμος του γυρισμού για τους νεολαίους σηματοδοτεί την επιστροφή «στο μίζερο κόσμο των “εορταστικών ωραρίων”. Oμως είμαστε εδώ, όπως ήμασταν πάντα! Υπερήφανοι, διαλεχτοί, περιφρονητές της μάζας. Θαυμάστε ή μισήστε μας, σταθείτε δίπλα μας ή απέναντί μας, δεν μας νοιάζει… O Hλιος επέστρεψε!».
Αντιχριστιανικό παραλήρημα στο περιοδικό της οργάνωσης

Στην ιστοσελίδα του περιοδικού «Αντεπίθεση» του μετώπου νεολαίας της Χρυσής Αυγής σε άρθρο, που γράφτηκε το 2011 και είναι αναρτημένο μέχρι σήμερα, οι χρυσαυγίτες αποκαλύπτουν γιατί γιορτάζουν εκτός από το χειμερινό και το θερινό ηλιοστάσιο:
«Πρόκειται για μία από τις ιερότερες εορτές της ευρωπαϊκής παγανιστικής λατρείας. Έτσι, είτε αναφερόμαστε σε Έλληνες, Κέλτες, Γερμανούς ή Σλάβους, είναι εξίσου σημαντική εορτή. Γιορτάζεται λοιπόν η Ζωή και αποδίδονται τιμές στον Ηλιο και τη Φύση γενικότερα. Σε κάθε ευρωπαϊκή παγανιστική λατρεία το σύμβολο που χρησιμοποιείται ευρέως είναι ο Ηλιακός Τροχός (ο γνωστός στους περισσότερους ως Κέλτικος Σταυρός). Επίσης, φωτιές ανάβονται σε υψώματα και ένας φλεγόμενος Ηλιακός Τροχός αφήνεται από μια πλαγιά να κυλίσει προς τα κάτω, συμβολίζοντας έτσι την τροχιά του Ηλιου. Στην ελληνική παγανιστική παράδοση, το θερινό ηλιοστάσιο είναι μέρος των εορτών της άνοιξης και του καλοκαιριού».
Στην ίδια ιστοσελίδα υπάρχουν κείμενα που έχουν δημοσιευτεί σε παλιότερα τεύχη του περιοδικού. Σε ένα από αυτά, που δημοσιεύτηκε στο τεύχος 60 του περιοδικού «Χρυσή Αυγή», αναφέρεται: «Οταν ο Πάπας Γρηγόριος ο Μέγας αποφάσισε να εγκαταστήσει τις “χριστιανικές” γιορτές στις ίδιες περίπου ημέρες με τις πανάρχαιες παγανιστικές γιορτές των προγόνων μας, εξυπηρέτησε (μάλλον ακούσια) την επιβίωση της ψυχικής ακεραιότητας της Φυλής. Ηδη, η λαίλαπα του Εβραιοχριστιανισμού και των υπόδουλων σ’ αυτόν αρχόντων είχε αφανίσει με λύσσα και μισαλλοδοξία πάμπολλα στοιχεία του Λευκού Πολιτισμού, γκρεμίζοντας τους αρχαίους θεούς από τα βάθρα τους και ξεκληρίζοντας τους πιστούς (…) Ο Χριστός, Φοίβος και Μίθρας μαζί ενσαρκώνεται στη Γη για να διώξει το σκοτάδι και το κακό μακριά από τους ανθρώπους. Αλεξίκακος και ιατρός, εξορκιστής των δαιμόνων και φύλακας των παιδιών, φωτοβόλος Υιός του Μεγάλου Πατέρα προστάτη. Του Πατέρα που παίρνει στη χριστιανική εικονογραφία τη μορφή του Διός-Βοτάν».
Εντύπωση προκαλεί, επίσης, ότι ο ιστότοπος αναδημοσιεύει φωτογραφίες από παλαιότερο εορτασμό του θερινού ηλιοστασίου από την εθνικιστική ισπανική πολιτική κίνηση «Alianza Nacional» με τρεις διαφορετικές εκδηλώσεις κατά μήκος της χώρας.
Στο φωτογραφικό υλικό απεικονίζεται δαδοφορία, που, όπως αναφέρεται, «διαμορφώθηκε από τρεις διαφορετικές γενεές εθνικιστών». Στη μία από τις τρεις εκδηλώσεις στην πόλη Λεόν ένας μεγάλος κέλτικος σταυρός προετοιμάστηκε για την τελετή και ακολούθησε πορεία με σημαίες, δάδες και τύμπανα.
«Κανιβαλίζουν όσοι μας κατηγορούν»

Ο αρχηγός της Χρυσής Αυγής, Νίκος Μιχαλολιάκος, είχε ξεκαθαρίσει σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει τον περασμένο Ιούνιο στον «ΤτΚ» ότι είναι χριστιανός ορθόδοξος και πως όσοι τον κατηγορούν για αρχαιολατρικά ποιήματα που είχε γράψει στο παρελθόν απλά κανιβαλίζουν.
«Για πρώτη φορά στην πολιτική ζωή αυτού του τόπου γίνονται ερωτήσεις για τα θρησκευτικά πιστεύω ενός αρχηγού κόμματος. Και ο Κωστής Παλαμάς είχε γράψει στα ποιήματά του για τον Μεγάλο Πάνα. Αυτό σημαίνει ότι δεν ήταν χριστιανός; Οσοι μας κατηγορούν είναι λασπολόγοι και κανιβαλίζουν», είχε δηλώσει ο κ. Μιχαλολιάκος.
  τα συμπεράσματα δικά σας...

antinews

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΝΑ ΛΑΒΟΥΜΕ: «Eμείς θέλουμε έναν χριστιανισμό λάιτ (light) και ὁ άρχων της αδικίας θέλει την Εκκλησία φιλανθρωπική οργάνωση προς ανακούφιση των υφισταμένων τις συνέπειες της αδικίας του»!

Απόστολος Παπαδημητρίου
Ο Χριστός είναι το πιο προκλητικό πρόσωπο της ανθρώπινης ιστορίας. Δεν δίχασε απλώς την ιστορία σε προ και μετά από Αυτόν εποχή, δίχασε και τους ανθρώπους σε υπέρ και κατά Αυτού. Στο πρώτο δεν αναφέρθηκε ποτέ, το δεύτερο όμως το προανήγγειλε σε ομιλίες του. Από την ίδρυση επί γης της Εκκλησίας του οι άνθρωποι διχάστηκαν. Άλλοι έσπευσαν να αποδεχθούν το ευαγγελικό μήνυμα και άλλοι το πολέμησαν με φανατισμό. Και ήσαν μέλη ακόμη και της ίδιας οικογένειας που αντιπαρατάχθηκαν. Και στο τέλος θριάμβευσαν εκείνοι που έχυσαν το αίμα τους. Μοναδικό και ανεπανάληπτο συμβάν στην ανθρώπινη ιστορία να εξέλθουν νικητές οι θυσιαζόμενοι! Γραμμένη από μικρόψυχους των τελευταίων αιώνων η ιστορία τηρεί σιωπή γύρω από τη μαρτυρία και το μαρτύριο των χριστιανών των τριών πρώτων αιώνων, ενώ γίνεται λαλίστατη με το να προβάλλει όλες τις αθλιότητες των «χριστιανών» κατοπινών αιώνων που δίνουν άλλοθι στους εχθρούς του Χριστού.

Ο Χριστός, Μεσσία στα εβραϊκά, δικάστηκε πολλές φορές και ξανασταυρώθηκε από εχθρούς και «φίλους»! Μία από τις προσφιλείς κατηγορίες των εχθρών του ήταν ότι κήρυξε την υπέρτερη ουτοπία στο διάβα της ιστορίας. Ο όρος μεσσιανισμός έχει ταυτιστεί με την προβολή ουτοπικών θέσεων, οι οποίες παραπλανούν τους λαούς και τους καθιστούν έρμαια δημαγωγών και λαοπλάνων. Βέβαια πλάνος είχε χαρακτηριστεί και ο Χριστός από τους άρχοντες των Ιουδαίων, όταν εκείνοι ζήτησαν από τον Πιλάτο να ασφαλίσει το μνημείο του. Από τους σύγχρονους αρνητές πλάνος χαρακτηρίζεται επειδή πρόσφερε στους ανθρώπους την ελπίδα. Ποιάν ελπίδα; Σε μια ζωή χωρίς τέλος μετά τον βιολογικό θάνατο του προσώπου. Εκείνο που λησμονούν οι επικριτές του είναι κάποιες προϋποθέσεις που ο Χριστός έθεσε για τους κληρονόμους της ζωής. Τους ζήτησε να άρουν τον σταυρό τους και να τον ακολουθήσουν. Να τον ακολουθήσουν πού; Στον Γολγοθά, εκεί που πρώτος αυτός σταυρώθηκε αφήνοντας σ’ εμάς αιώνιο πρότυπο συνέπειας λόγων και έργων. Ο Χριστός δεν υπήρξε δημαγωγός, όπως πλείστοι από τους διώκτες του διαχρονικά. Δεν είχε ανάγκη από τις εκδηλώσεις λατρείας και υστερίας των οπαδών του. Ήλθε να αναζητήσει και σώσει το απολωλώς. Και σπλαχνιζόταν τον λαό, που τον έβλεπε ως πρόβατα χωρίς ποιμένα, προδομένο από τους επίγειους άρχοντες και παραπαίοντα από το βάρος της αμαρτίας. Ο Χριστός δεν υπήρξε ιδεαλιστής που εμπορευόταν τους ωραίους λόγους και τους θαυμάσιους ορισμούς. Δεν μας είπε τί είναι ελευθερία, δικαιοσύνη, ειρήνη, αγάπη και όμως αυτοί που τον ακολούθησαν βίωσαν όλα αυτά στο βαθμό που στάθηκαν ικανοί μέσα από την άσκηση να προσεγγίσουν το θέλημά του.

Ποιο είναι το μάθημα πρώτον; Η ταπείνωση. Αλλά αυτό είναι το πλέον ανυπόφορο μάθημα για έναρξη διδασκαλίας, καθώς δεν υπάρχει δυσκολότερο. Να επαναλάβουμε το του Χριστού; Να γεννηθούμε σε βρωμερό στάβλο συντροφιά με άλογα ζώα; Να αισθανθούμε ικανοποίηση εκ του ότι χαίρονται με μας οι αγράμματοι βοσκοί, οι καταφρονεμένοι του κόσμου; Βέβαια υπάρχουν και οι μάγοι, αλλά πόσοι είναι αυτοί στο σύνολο των «σοφών» της γης; Και ποια η αξία του να προσφέρουν τα δώρα τους σ’ ένα άγνωστο βρέφος στη φάτνη αντί να συνδειπνούν με τους ισχυρούς άρχοντες του κόσμου τούτου; Το περί ταπεινώσεως είναι το πλέον απωθητικό κήρυγμα. Οι διαχρονικά υπερήφανοι και αλαζόνες θεωρούν ότι βρήκαν θαυμάσιο επιχείρημα, για να το αντικρούσουν: Αρμόζει η ταπείνωση σε ανθρώπους δειλούς και δουλοπρεπείς, σε όλους, όσοι αδυνατούν να παλέψουν σ’ αυτή τη ζωή για τα δικαιώματά τους, για την ελευθερία και τη δικαιοσύνη. Αλλά ποιοι πάλεψαν περισσότερο από τους μαθητές του Χριστού; Ποιοι έδειξαν υπέρτερη καρτερία στα «εμπνευσμένα» μαρτύρια των διωκτών της πίστεως από τον 1^ο ως τον 20^ο αιώνα μετά Χριστόν; Ποιοι κατάφεραν να απελευθερωθούν από τα πάθη, που κρατούν τον άνθρωπο υποταγμένο και τον οδηγούν σε πλείστες όσες ατιμίες; Ποιοι περιφρόνησαν πλούτο, τιμές και αξιώματα; Εκείνοι που σήκωσαν τον σταυρό τους και ακολούθησαν τον Σωτήρα Χριστό. Δεν άρπαξαν, αλλά έχοντας μοίρασαν. Δεν έσκυψαν μπροστά στον εγκόσμιο άρχοντα, ώστε να δεχθούν αξιώματα, αλλά έφυγαν μπροστά από τη δόξα, όπως ο Δάσκαλός τους από τα πλήθη, που ήθελαν να τον ανακηρύξουν βασιλιά! Δεν φοβήθηκαν απειλές για δημεύσεις, τιμωρίες, διωγμούς, θάνατο. Και δεν ήσαν όλοι αυτοί ανεπαρκείς διανοητικά και με πεσμένο το φρόνημα. Ήσαν προκλητικοί και εξακολουθούν οι άγιοι να προκαλούν. Προκαλούν όλους τους μικρόψυχους πολεμίους του Σωτήρα. Αυτούς, που δουλωμένοι σε πάθη ατιμίας αυτοπροβάλλονται ως ελεύθερα πνεύματα. Αυτούς που καταγγέλλουν τον Χριστό για μεσσιανισμό, ενώ έχουν γεμίσει τον πλανήτη με ουτοπίες «επιστημονικές» και κοινωνικοπολιτικές. Αυτούς που στο όνομα του ορθολογισμού απαγορεύουν τους ανθρώπους να ελπίζουν στον Θεό. Αυτούς που έχουν οδογήσει τον κόσμο στο όνομα της επιστήμης και του πολιτικά ορθού σε έσχατη βιολογική εξαθλίωση και πνευματική διαφθορά.

Ασφαλώς και δεν θα «κατάφερναν» όλα αυτά, αν δεν είχαν συμμάχους στο έργο της αποδόμησης εμάς που καυχώμαστε ότι είμαστε χριστιανοί, εμάς που καυχώμαστε ότι λάβαμε το μήνυμα που μας απηύθυνε ο Χριστός, το αναγνώσαμε και το κατανοήσαμε! Στην πραγματικότητα αντιγράφουμε τους άρχοντες των Ιουδαίων. Θέλουμε τον Χριστό εγκόσμιο άρχοντα. Τον θέλουμε να μας προστατεύει από τις κακοτοπιές του βίου, αφού εμείς τον αποδεχόμαστε. Τον θέλουμε να μας χαρίζει υγεία και οικονομική προκοπή, να μας προστατεύει από κάθε κίνδυνο και απειλή κατά της ζωής μας. Εμείς δεν είμαστε σαν τους άλλους! Αντιγράφοντας τον Φαρισαίο της παραβολής απαιτούμε να μας αναγνωριστεί το έργο πίστεως. Εμείς καταντούμε να θέλουμε ο Θεός να αισθάνεται υποχρεωμένος από τη στάση μας. Και όλα αυτά ενώ αναλώνουμε τον βίο μας αναζητώντας παρακάμψεις, ώστε να μην φθάσουμε στον Γολγοθά! Η θυσία μας φαίνεται κομμάτι βαρειά. Θέλουμε έναν χριστιανισμό λάιτ (light), τον οποίο ανακάλυψαν, όπως και όλα τα «καλά» πράγματα οι δυτικοί πριν από μας. Καλός ο Χριστός για τον ιεροεξεταστή, όμως η παραίτηση του από τη χρήση της υπερκόσμιας ισχύος με το ανεπανάληπτο «ει τις θέλει» υπήρξε ανοησία για εκείνον, που έδινε την εντολή για το άναμμα της πυράς. Καλό το μη «θησαυρίζετε επί της γης», αλλά το να διαθέτει η Εκκλησία τράπεζα καλύτερο. Καλό το «μη πεποίθατε επ’ άρχοντας», αλλά η συμπόρευση της επουράνιας εξουσίας με την επίγεια επιλύει πολλά προβλήματα βιοτικής αλλά και «πνευματικής» φύσεως. Άλλωστε έτσι τη θέλει την Εκκλησία ο άρχων της αδικίας: Φιλανθρωπική οργάνωση προς ανακούφιση των υφισταμένων τις συνέπειες της αδικίας του. Έτσι τη θέλει και ο μεγάλος εχθρός της ο διάβολος: Να λησμονήσει ότι ο Χριστός ήλθε στον κόσμο «αμαρτωλούς σώσαι». Η Εκκλησία και τα μέλη της δεν έχουν καλύτερο τρόπο να προσεγγίσουν τον αμαρτωλό από τη ρήξη με τον κόσμο της αδικίας, ο οποίος «όλος εν τω πονηρώ κείται», και την άρση του σταυρού του θυσιαστικού βίου.

alopsis.

Η ακηδία του κόσμου και ο ζήλος των τέκνων του Θεού

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΟΥ π. ΖΑΧΑΡΙΑ από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου ΕΣΣΕΞ ΑΓΓΛΙΑΣ με θέμα: "Η ακηδία του κόσμου και ο ζήλος των τέκνων του Θεού" 28/11/2012