Έτσι ήταν κάποτε οι Άρχοντες του Γένους μας

Δημήτριος Νατσιός - Η άλωση της Πόλης: Προσέγγιση στο χθες και στο σήμερα

ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η ΠΑΤΡΙΔΑ ΑΡΓΟΠΕΘΑΙΝΕΙ…

«Μὲ τί θέλετε νὰ ἀρχίσουμε; ρώτησε ἡ κυρία μας. Ὁ Κωστὴς σήκωσε τὸ χέρι. -Μὲ τὴν τουαλέτα κυρία»

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιὸς Δάσκαλος-Κιλκὶς 

Ὁ Ἀθηναῖος ἀγωνιστὴς τοῦ Εἰκοσιένα Γεώργιος Ψύλλας στὰ «Ἀπομνημονεύματα τοῦ βίου του» (Ἀθήνα 1974, σελ. 286-287), καταγράφει ἕνα χαριτωμένο ἀξιομνημόνευτο περιστατικό: «Ἕνας Θεσσαλὸς προεστός, ἐντελῶς ἀναλφάβητος, χρησιμοποιεῖ τὸν δάσκαλο τοῦ χωριοῦ καὶ ὡς γραμματικό του.

Ἐπειδή, ὅμως, ὁ δάσκαλος δὲν ἦταν σὲ ὅλα ὑπάκουος, ὁ προεστὸς προτείνει στὴν γενικὴ συνέλευση τῶν κατοίκων τὴν ἀπόλυσή του. Γιατί, ρωτάει ὁ δάσκαλος ἐμβρόντητος. Γιατὶ δὲν ξέρεις γράμματα, ἀπαντᾶ ὁ δημογέρων. Καὶ ποιός τὸ λέει αὐτό; Ἐγώ! Ἀπαντᾶ ὁ προεστός. Γράψε τὴν λέξη βόδι, νὰ δοῦμε ἂν ξέρεις. Ὁ δάσκαλος ἔγραψε σ’ ἕνα χαρτί, βόδι. Τότε ὁ προεστὸς ζωγραφίζει σ’ ἕνα ἄλλο χαρτὶ ἕνα βόδι, τὸ δείχνει στοὺς χωριανοὺς -τὸ ἴδιο ἀναλφάβητους- καὶ ρωτάει:

-Πέστε με, ποιό χαρτὶ γράφει βόδι;

-Τὸ δικό σου, ἀπαντοῦν ὅλοι. Καὶ ἔδιωξαν τὸν ταλαίπωρο τὸν δάσκαλο».

Τὴν ἴδια πονηρὴ τακτικὴ ἀκολουθεῖ, τρόπον τινά, καὶ ὁ ἡμέτερος προεστός, τὸ πολύπαθο ὑπουργεῖο Παιδείας. Σὲ ὅλες τὶς διαμαρτυρίες ποὺ γίνονται γιὰ τὸ περιεχόμενο τῶν σχολικῶν βιβλίων Γλώσσας, ἡ ἀπάντηση εἶναι… τὸ χαρτὶ μὲ τὸ βόδι.

. Στὰ ἀκαταμάχητα καὶ τεκμηριωμένα ἐπιχειρήματα τῶν διαφωνούντων τὸ ὑπουργεῖο καὶ δὴ διὰ στόματος τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου (μετονομάστηκε σὲ Ἰνστιτοῦτο Ἐκπαιδευτικῆς Πολιτικῆς. Αὐτὸ τὸ βαρβαρόηχο «Ἰνστιτοῦτο» θὰ μποροῦσε νὰ ἀντικατασταθεῖ μὲ τὴν ἑλληνικὴ λέξη «ἵδρυμα». Νὰ πάρει ἡ εὐχὴ νὰ πάρει! ὑπουργεῖο Παιδείας εἶσαι…), ἀπαντᾶ μὲ τὸ ἑξῆς νηπιῶδες ἐπιχείρημα: «Τὰ βιβλία ἔχουν ἀξιολογηθεῖ ἀπὸ εἰδικοὺς ἐπιστήμονες, πανεπιστημιακοὺς δασκάλους, παιδαγωγούς… εἶναι ἔγκυρα καὶ κατάλληλα… ὑπηρετοῦν πρωτίστως γλωσσικοὺς καὶ ἐπικοινωνιακοὺς στόχους καὶ λοιπὰ καὶ λοιπά…».

. Μιὰ καὶ εἴμαστε στὴν ἀρχὴ τῆς σχολικῆς χρονιᾶς, θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ Ἀνθολόγιο τῆς Α´ Δημοτικοῦ, τῆς κρισιμότερης τάξης ὅλων τῶν βαθμίδων. Ἔχω ἐνώπιόν μου καὶ τὸ παλιὸ Ἀνθολόγιο, πρὸ τοῦ 2006.

. Τὸ νέο Ἀνθολόγιο τὸ κρίνουν καὶ τὸ ἀξιολογοῦν οἱ: Ἁλ. Ἀκριτόπουλος, λέκτορας Πανεπιστημίου Θράκης καὶ δύο σχολικοὶ σύμβουλοι. Τὸ παλιὸ τὸ εἶχαν ἀξιολογήσει καὶ ἐποπτεύσει οἱ: Μιχαὴλ Στασινόπουλος (ποὺ διετέλεσε καὶ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας) καὶ ὁ Γιῶργος Σαββίδης, καθηγητής, λογοτέχνης καὶ σπουδαῖος κριτικὸς τοῦ ἔργου τοῦ Σεφέρη.

. Ἀκόμη στὸ παλιὸ συμμετεῖχαν στὴν συγγραφή του, μεταξὺ ἄλλων, ὁ Γιῶργος Ἰωάννου, ὁ Ἀλ. Δημαρᾶς καὶ ἦταν ἀφιερωμένο στὸν Ζαχ. Παπαντωνίου. Τὸ νέο τὸ ἔγραψαν ἡ Τασ. Τσιλιμένη, λέκτορας τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ἡ Μ. Καπλάνογλου ἐπ. Καθ. Πανεπιστημίου Αἰγαίου καὶ δύο ἐκπαιδευτικοί, ἐνῶ δὲν ὑπάρχει καμμία τιμητικὴ ἀφιέρωση.

. Νὰ πῶ παρενθετικὰ κάτι συναφές. Τὸ Ἀνθολόγιο Ϛ´ Δημοτικοῦ, τὸ παλιό, ἦταν ἀφιερωμένο στὴν μνήμη τῆς ἀξεπέραστης Πηνελόπης Δέλτα καὶ περιεῖχε ἐκτενὲς ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰ «μυστικὰ τοῦ Βάλτου». Στὸ καινὸ (καὶ κενὸ) βιβλίο ἡ Πηνελόπη Δέλτα, γιαγιὰ τοῦ νῦν πρωθυπουργοῦ, καθότι, κατὰ τοὺς ἐθνομηδενιστές, ἐθνικίστρια, ἐξοβελήθηκε καὶ δὲν τιμᾶται ἡ μεγαλύτερη Ἑλληνίδα λογοτέχνης παιδικοῦ διηγήματος, μὲ καμμιὰ παραπομπὴ στὸ ἔξοχο ἔργο της.

. Μεταξὺ δὲ τῶν μελῶν τῆς συγγραφικῆς ὁμάδας τοῦ νέου Ἀνθολογίου, τῆς Ε´ καὶ Ϛ´ τάξεων, εἶναι καὶ ἡ δασκάλα Στέλλα Πρωτονοταρίου. Θυμίζω ὅτι ἡ ἐν λόγῳ κυρία εἶχε ἀντικαταστήσει στὸ σχολεῖο της, τὴν πρωινὴ προσευχή, μὲ τὸ ποίημα τοῦ Γ. Ρίτσου «πρωινὸ ἄστρο». Δικάστηκε, ἀλλὰ ἀθωώθηκε πανηγυρικῶς, ἐπαινέθηκε, γιατί ὅλο τὸ νεοταξικὸ σύστημα ἔσπευσε νὰ τὴν ὑπερασπιστεῖ.
. Ἂς δοῦμε ὅμως, καὶ τὸ περιεχόμενο τῶν Ἀνθολογίων. Στὸ παλιὸ τὰ πρῶτα κείμενα -ὑποδοχῆς, θὰ λέγαμε- ποὺ ἀντίκριζε ὁ μαθητής, ἦταν ἡ παραδοσιακή, ὡραιότατη καὶ εὐμνημόνευτη προσευχούλα «Πέφτω κάνω τὸ σταυρό μου/ κι ἄγγελο ἔχω στὸ πλευρό μου./Δοῦλος τοῦ Θεοῦ λογιοῦμαι/ καὶ κανένα δὲν φοβοῦμαι». Στὴν ἴδια σελίδα καὶ τὸ περίφημο «φεγγαράκι μου λαμπρό», τὸ ἀθάνατο «Κρυφὸ Σχολειό», δοκὸς στοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν Γραικύλων τῆς σήμερον. Μνημεῖα τοῦ λόγου καὶ τὰ δύο, ποὺ στοὺς στίχους τους φωλιάζουν οἱ ἀγῶνες, οἱ ἀγωνίες καὶ ἡ πίστη τοῦ λαοῦ μας. Διότι, ἡ γλώσσα, πέραν τῶν ἐπικοινωνιακῶν στόχων, εἶναι καὶ φορέας ἠθικῶν ἀξιῶν, αὐτογνωσίας καὶ πολιτισμοῦ. «Ὅπου γλώσσα πατρίς», ἀποφαίνεται ὁ Ἐλύτης. «Ἂν εἶναι νὰ προκόψουμε σὰ λαός, δὲν θὰ μπορέσουμε νὰ τὸ κατορθώσουμε μακριὰ ἀπὸ τὴν πίστη μας καὶ τὴν γλώσσα μας. Μονάχα μέσα ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο σωθήκαμε ὣς σήμερα καὶ μονάχα μέσα ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο θὰ σωθοῦμε αὔριο», γράφει στὴν μελέτη του γιὰ τὸν Σολωμὸ ὁ Ζήσιμος Λορεντζάτος. Ὅσο μεγαλύτερο πλοῦτο διαθέτει μία γλώσσα, τόσο εὐνοεῖ τὴν πνευματικὴ ἀκμὴ τῆς κοινωνίας, τόσο ἐμποδίζει τὴν πνευματική της κατάπτωση. Ὀφείλει ἑπομένως νὰ ἐξαντλεῖ μέχρι κεραίας τὸ ἱστορικό της δυναμικό, ἀξιοποιώντας εἰς τὸ ἔπακρο τὸν λεξιλογικό της θησαυρό, ὅπως αὐτὸς διασώθηκε ἀπὸ τοὺς μάστορες τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου. (Πράγμα στὸ ὁποῖο ἀνταποκρίνονταν τὰ παλιά, καλὰ Ἀνθολόγια, ποὺ εἶχαν κείμενα μόνο Ἑλλήνων συγγραφέων καὶ δικαίως. Πρῶτα μαθαίνεις στὰ «πρωτάκια» ποιὸς εἶναι ὁ Αἴσωπος καὶ μετὰ …ὁ Γκούτμαν).

 

Στὸ νέο Ἀνθολόγιο περιέχεται ἕνα ἀξιοθρήνητο κείμενο μὲ τίτλο: «Ἡ πρώτη μέρα στὸ σχολεῖο», κάποιου Κλὸντ Γκούτμαν. (Εἴπαμε, τὴν «ἐθνοκεντρικὴ» Π. Δέλτα θὰ προσφέρουμε στὰ παιδάκια; Ἐδῶ μιλᾶμε γιὰ τὸν …Γκούντμαν. Ξενομανία καὶ πνευματικὴ ὑποτέλεια). 

 

Στὸ χαζοχαρούμενο αὐτὸ κείμενο στὸν ἐπίλογο διαβάζουμε: «Ἡ δασκάλα μας ἦταν ἡ κυρία Μεταξᾶ. Ἤθελε νὰ τὴν φωνάζουμε Γεωργία καὶ κυρίως ὄχι δασκάλα… Μὲ τί θέλετε νὰ ἀρχίσουμε; Ρώτησε ἡ κυρία μας. Ὁ Κωστὴς σήκωσε τὸ χέρι. -Μὲ τὴν τουαλέτα κυρία». (σελ. 31). . Ἐπειδὴ τὰ βιβλία κυρίως Γλώσσας, ἀποτελοῦν γιὰ τὸν μικρὸ μαθητὴ -μαζὶ μὲ τὸν δάσκαλο- ἐνσάρκωση τῆς κοινωνίας, στὴν ὁποία τὸ σχολεῖο τὸν ὁδηγεῖ, περνοῦν μηνύματα, διδάσκουν ἕνα ὁρισμένο ἦθος -ἐξυψωτικὸ ἢ ἰσοπεδωτικὸ ἀναλόγως- τὸ «νὰ τὴ φωνάζουμε Γεωργία», τί διδάσκει στοὺς ἄγουρους μαθητές; Τὴν κακῶς ἐννοούμενη ἰσότητα καὶ τὴν κατάργηση τῆς βασικῆς καὶ διέπουσας τὴν διδακτικὴ πράξη «ἀρχὴ τῆς μαθητείας». Ὁ δάσκαλος πρέπει νὰ ἀποτελεῖ πρότυπο μίμησης γιὰ τὸν μαθητή, νὰ διατηρεῖ τὴν εὐλογημένη ἀπόσταση -ἡ οἰκειότητα σ’ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις εἶναι μητέρα τῆς καταφρόνησης- ἔτσι ὁ μαθητὴς συνειδητοποιεῖ τὴν ἀνεπάρκειά του καὶ ἀναγνωρίζει τὸν δρόμο, τὶς «πικρὲς ρίζες τῆς Παιδείας», ποὺ ἔχει νὰ διανύσει καὶ νὰ γευτεῖ, γιὰ νὰ κατακτήσει καὶ νὰ ἀπολαύσει τὸν «γλυκὺ καρπὸ» τῶν γνώσεων καὶ δεξιοτήτων. Καὶ δεύτερον, ἡ ἐκπαίδευση ὀφείλει νὰ εἶναι συντηρητική, μὲ τὴν ἁπλὴ καὶ πρωταρχικὴ σημασία τῆς λέξης, νὰ συντηρεῖ δηλαδὴ τὸν πολιτισμὸ ποὺ οἱ πρεσβύτεροι ἔχουν δημιουργήσει καὶ νὰ τὸν παραδίδει (αὐτὸ εἶναι Παράδοση) στοὺς νεότερους. «Κυοφόρησαν οἱ αἰῶνες» γιὰ νὰ μᾶς παραδοθεῖ ἀπὸ τὸν λαό μας ἡ γλυκύφθογγη προσευχούλα «Πέφτω κάνω τὸν σταυρό μου» ἢ νὰ φανερώσει τοῦτος ὁ τόπος Πηνελόπη Δέλτα. 

Ποιοί εἶναι αὐτοὶ καὶ μὲ ποιό δικαίωμα τὰ ἀντικαθιστοῦν μὲ βόθρους καὶ τουαλέτες; Πότε θὰ ἀντιληφθοῦμε ὅτι ἡ πατρίδα ἀργοπεθαίνει στὰ σχολεῖα;

Γέροντα Εφραίμ στην εκπομπή «Στα χρώματα της ζωής» :Ο ρόλος του μοναχού στον σύγχρονο κόσμο

Πρόεδρος Ἑλληνορθοδόξων τοῦ Λιβάνου: "Οἱ ἰσλαμιστὲς παίζουν μπάλα μὲ τὰ κεφάλια τῶν Ὀρθοδόξων"

Συγκλονιστικὲς δηλώσειςτοῦ ρωμηοῦ προέδρου: 

«Ἐμεῖς πεθαίνουμε ἐλεύθεροι καὶ δὲν θὰ ζήσουμε σκλάβοι, οἱ ἐλεύθεροι δὲν φοβοῦνται τὴ σταύρωση, γιατί τὴν τρίτη ἡμέρα θὰ Ἀναστηθοῦν»!

Συγκλονιστικός ο πρόεδρος του Ελληνορθόδοξου Κόμματος του Λιβάνου, Ροντρὶγκ (Δημήτρης) Ἐλ Χούρι. Στην εκδήλωση που διοργάνωσε το "Ίδρυμα Προασπίσεως Ηθικών και Πνευματικών Αξιών" στο Πολεμικό Μουσείο (10/9/2014), ο Ελ Χούρι μίλησε για τους Ρωμιούς του Λιβάνου και της Μέσης Ανατολής, που σήμερα όσο ποτέ κινδυνεύουν με αφανισμό από τους Τζιχαντιστές.

Συγκλονιστική συνέντευξη του κορυφαίου Αλβανού λογοτέχνη Μάξι Βέλο: «Είμαι αντι -ισλαμιστής, οι μόνοι τίμιοι στην χώρα αυτή είναι οι ορθόδοξοι και οι Έλληνες»

 Ο Μαξι Βέλο μία από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες της Αλβανίας, με ορθόδοξο πολιτισμό και σκέψη πριν από μερικές μέρες έδωσε μια συνέντευξη την οποία μερικός την καταθέτουμε από κάτω. Οι σκέψεις του έφεραν αρκετές αντιδράσεις αλλά αυτός είναι ένας ελεύθερος άνθρωπος και δεν φοβάται τίποτα γιατί έζησε τα χειρότερα κατά τον κομμουνισμό. Παρουσιάζουμε κάποιες από τις… σκέψεις του που ενδιαφέρουν τους φίλους της ιστοσελίδας μας.
……………
Είστε αντιγκέγκ (Γκέγκηδες = Οι βόρειοι κάτοικοι της Αλβανίας) κ Βέλο;

Είμαι αντι-βορεινός και όχι αντι-γκέγκιος. Όταν ήμουν μικρός δίπλα στο σπίτι μου ήταν ένας ιδιόκτητης δύο μαγαζιών που λέγονταν τα μαγαζιά του Γκέγκα. Ο ιδιόκτητης ήταν ένας σοφός γέροντας, αγαπητός και καλόκαρδος, έτσι θα παραμείνουν στην σκέψη μου οι γκέγκηδες Ως τα ρόδια με το κόκκινο υγρό μέσα τους και πολύ όμορφα για να ζωγραφίσεις ήρεμες φύσεις. Τα ρόδια ίσως και να εκπροσωπούν τους γκέγκηδες. Συνεχίζω να ζωγραφίζω εδώ και πενήντα χρόνια τις γυναίκες τους, είναι αυτό που με συνδέει απευθείας με τους ομηρικούς χρόνους. Τώρα ας μιλήσουμε για τον βορά. Φους –Κρούγια, είδατε πως όταν ο Μπούς επισκέφτηκε την Αλβανία του έβγαλαν το ρολόι για να μην το κλέψουν οι φουσκρουγιώτες?
Το Λάτσι? Έχουν πέσει και καταστραφεί τουλάχιστων 36 κολόνες υψηλής τάσης, πως είναι δυνατών? Οι φόνοι και την ημέρα των εκλογών στις 23 Ιουνίου του προηγούμενου έτους? Κάνε μια λίστα από εγκληματίες που έχει στο Λάτσι, Φουσκούκια, Λιέζα (Αρχαία Λύσος), Σενγκινη, Ρεσένη, Μπαϊράμ Τσούρη κ.α, κ.α. Η Σκόδρα είχε 10 φόνους κατά το πρώτο εξάμηνο, κανένα στην Κορυτσά. Εθνική και διεθνής εγκληματίες. Πόσοι από τα βόρια της Αλβανίας είναι στις αλβανικές και ξένες φυλακές? Ο βοράς έχει γίνει ο τρόμος της Ευρώπης.

Το Ντουκαγκίνη έχει φυτέψει 115.000 ρίζες κάνναβης, επιτέθηκαν στην αστυνομία και έριξαν το ελικόπτερο. Στο Κούκεση δεν πληρώνουν το ηλεκτρικό ρεύμα, εμείς το πληρώνουμε γι’ αυτούς. Στην Λούρα έχουν κόψει όλο το δάσος. Η Τροπόγια έχει πάνω από 150 φόνους, έχουν κλέψει και Τράπεζα στην Αγγλία. Βάλαμε έναν Βορεινό τον Μπερίσα και μας κατέστρεψε.
Δύο είναι οι βασικοί δείκτες: Το έγκλημα και η επιθυμία για εργασία. Αυτό βγάζει και το σύνολο. Μετά να μου απευθύνεις και την ερώτηση. Τώρα σας κάνω εγώ μία: πόσοι είναι από τους βόρειους, γκέγκηδες? (Εδώ είναι πως όλοι στην ουσία είναι τούρκοι).

Είστε αντι-μουσουλμάνος;

Ναι, είμαι, αντι-μουσουλμάνος. Είμαι εδώ και 500 χρόνια. Ήμουν πολεμιστής δίπλα στο Σκεντερμπέι και έχω σκοτωθεί από τις τουρκικές ορδές. Το Ισλάμ δεν έχει έρθει ως αποστολική θρησκεία, ειρηνικά στην γη της Αρβανιτιάς. Το ισλάμ είναι θρησκεία που έχει διαδοθεί με την βία. Το ισλάμ τον έφεραν οι οθωμανικές Ορδές. Το σημείωσα με μεγάλο Ο, γιατί αυτές ήταν ανήκουστες ορδές. Η Ευρώπη έχει ακούσει για τις ορδές του Τσιγκις Χαν, αυτοί όμως ήταν πιο ξακουστή . Αυτοί ήθελαν να γονατίσουν την παλαιά ήπειρο, το πιο προηγμένο πολιτισμό. Η βλάβη τους ήταν τεράστια. Και ιδιαίτερα το δικό μας. Οι Οθωμανοί επί 500 χρόνια μας κατέστρεψαν και μας ερήμωσαν. Για το λόγο αυτό είμαστε έτσι και δεν μπορούμε να συνέλθουμε. Το ισλάμ σήμερα είναι η μόνη θρησκεία της βίας. Από το Αφγανιστάν στην Λιβύη. Όλοι αυτή η έκταση δεν μπορεί να ηρεμία. Και τρομοκρατεί τον κόσμο. Οι κοσσοβάροι τζιχαντιστές μας έχουν ταπεινώσει με το άγαλμα θηρίο του Σκεντερμπέι. Αυτό δεν θα τους την συγχωρέσω ποτέ. Έχουν 500 χρόνια που μισούν των Ήρωα μας. Αλλά δεν θα μας χωρίσουν ποτέ από αυτόν. Γιατί αυτός είναι η εγγύηση μας που μας ενώνει με την Ευρώπη και τον χριστιανισμό.
Για το λόγο αυτό θέλουν να κόψουν την σχέση αυτή. Αυτοί μισούν και προσβάλουν την Μητέρα Τερέζα, που είναι η αγία μας, η μεγαλύτερη φιλόσοφος. Αυτοί θέλουν να καταστρέψουν τα πάντα όσα έχουν σχέση με την χριστιανική πολιτιστική κληρονομιά. Εάν δεν ήταν αυτοί, η Αλβανική γλώσσα δεν θα ήταν μία από τις πέντε γλώσσες στην οποία μεταφράστηκε η ανακήρυξη του Χαλιφάτου.
Ο Λαβντεριμ Μουχατζέρη, πρώην μουσουλμάνος κοσσοβάρος μαζί και 120 τζηχαντιστές από Κόσσοβο. Και αυτοί από Σκόπια και την Αλβανία. Το ισλάμ με τρομάζει απότομα έχει επιστροφές σε περιοχές σκοτεινές τρόμου και ανήκουστης αγριότητας. Καμία φορά δεν ξέρουμε τι φέρνει.
Το ισλάμ δεν δίνει καμία εγγύηση. Εγώ θέλω και εκτιμώ τις φιλειρηνικές θρησκείες. Όταν το ισλάμ θα γίνει κάτι τέτοιο, δεν θα είμαι πια αντί-ισλαμιστής……..

Μετά από τις πολλές αντιδράσεις και τα πολλά άρθρα εναντίων του, μετά τις παραπάνω δηλώσεις, απάντησε:

«Δεν είναι ιεροσυλία να πεις ότι σκέφτεσαι.
Στην πραγματικότητα εγώ τις περίμενα αυτές τις αντιδράσεις. Η αλήθεια είναι πως εγώ τα έχω πει κα νωρίτερα αυτά τα πράγματα, για την αλήθεια έχω 20 χρόνια που τα λέω. Δεν αποτελεί ιεροσυλία να πεις ότι σκέφτεσαι, όταν αυτό βασίζεται στην πραγματικότητα, στα δεδομένα και αριθμούς. Είναι ψέμα να πεις πως το ισλάμ γενικά έχει φέρει παλινδρόμηση, καθυστέρηση της προόδου;
Έτσι και οι βόρειοι αλβανοί σε σχέση με την εγκληματικό-ποίηση της κοινωνίας»,
«Όσοι βρίζουν, ιδιαίτερα από τον Βορά, λένε αυτό το πράγμα: Να μας δεχτείτε όπως είμαστε, μαζί με το έγκλημα που παράγουμε. Με την ανεπισημότητα, το κλέψιμο της ενέργειας, την παράνομη οικοδόμηση και ότι άλλο παράνομο. Οι δείκτες των εγκλημάτων, ο όγκος και η ταχύτητα τους μιλάνε από μόνοι τους. Χωρίς αμφιβολία υπάρχουν πολλοί λόγοι, αλλά αυτή είναι η αλήθεια και εγώ είμαι με την αλήθεια. Δεν μπορούμε να κρυφτούμε πίσω από τα λογοπαίγνια και τεχνητές κατασκευές. Ας πάρουμε να μετρήσουμε με τι κόσμο έχουν γεμίσει οι φυλακές των άλλων χωρών, Ιταλία, Ελλάδα, Αγγλία κ.α μέχρι και στην Αμερική μιλάνε για το έγκλημα που προέρχεται από τον βορά της χώρας»,

Παρακάτω λέει:
«Είδα τις αντιδράσεις σας. Μου φέρνεται παραδείγματα όπως, το Λάτσι είναι βόρεια αλλά είναι καθολική, γιατί έχει εγκληματικότητα εκείνη η πόλη; Αυτό είναι εκτός πλαισίου. Εγώ δεν έχω ομοιώσει δύο πράγματα, γιατί θα μπορούσαν να βρεθούν παραδείγματα για να αντικρούσουν όσα είπα εγώ. Το πρόβλημα είναι αυτό: ας πάρουμε έναν χάρτη της Αλβανίας και να βάλουμε από μία τελεία, βελόνα, όπου έχει φυτευτεί και φυτεύεται η κάνναβη, τα ναρκωτικά στην χώρα αυτή. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν θα το βρείτε σε καμία ορθόδοξη περιοχή.
Γιατί; Γιατί έχουν πολιτισμό, για την μόρφωση και τον τρόπο ζωής, έχουν αφιερωθεί στην εργασία, στον ιδρώτα τους. Αυτό με κάνει εμένα να είμαι εναντίων των άλλων θρησκειών; Ας πάρουμε το Λαζαράτι, ένα χωριό σε μία περιοχή με ορθόδοξα χωριά της ελληνικής μειονότητας. Κανένα από τα χωριά αυτά δεν έχει ασχοληθεί με την κάνναβη. Οι δυσκολίες και μορφολογία εδάφους κ.α είναι το ίδιο αλλά αυτοί έχουν αφιερωθεί στην εργασία, το εμπόριο, την αγροτική ζωή κ.α Τώρα μια και εγώ λέω την αλήθεια είμαι αντι-αλβανός; Όχι κύριοι…

Ο Μάξ Βέλο έχει γεννηθεί στο Παρίσι στις 31 Αυγούστου του έτους 1935. Μετά την γέννηση του η οικογένεια τους επέστρεψε στην Αλβανία στην πόλη της Κορυτσάς όπου και ο ίδιος πέρασε την παιδική του ηλικία. Το μέρος της καταγωγής των γονέων του είναι η Δάρδα (ελληνικό χωριό). Αφού τελείωσε το γυμνάσιο σπούδασε, στην Πολυτεχνική Σχολή. Ειδικεύτηκε στην Αρχιτεκτονική. Κατά το έτος 78-79 φυλακίστηκε και καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκισης. Έχει γράψει πολλά λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα, ποιήματα. pelasgoskoritsas – hellasforce.com

Μακεδόνες=΄Έλληνες. Τι άλλη απόδειξη θέλουν οι Σλάβοι γείτονές μας;

Το 1631 τυπώθηκε από τον Ιωάννη Αντωνίω τω Ιουλιανώ, “Βιβλίον ιστορικόν περιέχον εν συνόψει διαφόρους και εξόχους ιστορίας “. θεωρείται ως ένα από τα πιο σπάνια διασωζόμενα Ιστορικά βιβλία του 17ου αι. και το οποίο περιέχει την ιστορία από “κτίσεως κόσμου” μέχρι της “αλώσεως Κωνσταντινουπόλεως“.

Το βιβλίο στηρίχθηκε σε χειρόγραφο του  "Απόστολου Τζηγαρά εξ Ιωαννίνων" και σώζεται στο πανεπιστήμιο Κρήτης.

Στη σελίδα 145 (ρμε΄), γίνεται αναφορά στην βασιλεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την οποία αναφέρεται:

“Τέλος της τω Περσών Βασιλείας. Βασιλείας αρχή Ελλήνων και όθεν ήρξαντο”

Δηλαδή μετά το τέλος της Βασιλείας των Περσών έχουνμε την έναρξη της εποχής κατά την οποίαν εβασίλευσαν εφ’εξής οι Έλληνες (το σημείο από το οποίο άρχισαν αυτοί να άρχουν)

ο συγγραφέας αναφέρει ότι ο Μέγας Αλέξανδρος δηλητηριάστηκε

σε άλλο πολύ ενδιαφέρον απόσπασμα, αναφέρεται στον διάδοχο του Μ.Αλεξάνδρου Πτολεμαίο και στις διαπραγματεύσεις του με τους Εβραίους σοφούς, από τους οποίους ζητούσε να του παραδώσουν τα 5 ιερά βιβλία του Μωυσή. Οι Εβραίοι τον παραπλάνησαν και του έστειλαν άλλα εβραϊκά κείμενα, αλλά το ενδιαφέρον είναι το υπογραμμισμένο: ότι ο Πτολεμαίος άκουσε κι έμαθε ότι οι Εβραίοι είναι "γένος πολύ ευσεβές και άγιο" και θα ήθελε να έχει τα βιβλία για να επωφεληθεί από αυτά το γένος του, δηλαδή "εις το γένος μου των ελλήνων", έγραφε στους Εβραίους άρχοντες.

"Ο βασιλεύς (Πτολεμαίος) εχάρη -λέει το ιστορικό κείμενο- πλην όμως ήσαν εβαραϊκά τα γράμματα..." και προτείνει "να σας στείλουν και διδασκάλους οπού να τα εξηγήσουν εις την ελληνικήν γλώσσαν" και παρακάτω "κι εγώ να βάλω ειδικούς μας ανθρώπους έλληνας να τα γράψουν..."

Αποδεικνύεται λοιπόν ότι οι Μακεδόνες, θεωρούσαν εαυτούς 'Ελληνες, ομιλούσαν και έγραφαν μια γλώσσα, την ελληνική, που την ονόμαζαν ελληνική και θεωρούσαν τα βασίλειά τους ελληνικά. Τι σχέση μπορεί να έχουν με όλα αυτά οι απόγονοι του Τσάρου Σαμουήλ; Θα καταλάβαιναν μία λέξη έστω από τα παραπάνω;

Τι άλλη απόδειξη θέλουν οι Σλάβοι και οι λιγοστοί οπαδοί των ανοησιών τους στην Ελλάδα, για να καταλάβουν ότι Μακεδόνες=Έλληνες 

κι ότι δεν γίνεται να είσαι Μακεδόνας και να μην είσαι Έλληνας !

taxalia.

 

Ο Θεός Είναι η του Κόσμου Ζωοποιός Δύναμη. Είναι ΦΥΣΕΙ Αθάνατος.

«Ο Θεός Είναι η του Κόσμου Ζωοποιός Δύναμη. Είναι ΦΥΣΕΙ Αθάνατος.»

Πρωτοπρ. Ιωάννου Σ. Ρωμανίδου † Καθηγητή Πανεπιστημίου

Οι δυνάμεις και οι ενέργειες του Θεού στον κόσμο
ΔΕΝ είναι ΕΝΥΠΟΣΤΑΤΟΙ ουσίες όπως ενόμιζαν
οι Έλληνες φιλόσοφοι και Γνωστικοί
που προσωποποιούν και θεοποιούν
τις κρυμμένες στην φύση ενέργειες του Θεού.

Η σύγχυση ενέργειας και ουσίας του Θεού
σημαίνει ότι ο κόσμος είτε με την μορφή
των ΑΡΧΕΤΥΠΩΝ υπάρχει στην ΟΥΣΙΑ του Θεού
είτε με υλική μορφή κατ' ουσίαν
είναι συνάναρχος και συναΐδιος με τον Θεό.

Το φιλοσοφικό δόγμα περί Θεού ως actus purus
οδηγεί η (διαζευτικό) στον ΠΑΝΘΕΪΣΜΟ
η στην απόλυτη ΔΙΑΡΧΙΑ.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας λέγουν ότι
οι σχέσεις και οι ενέργειες του Θεού
δεν είναι έμμεσοι αλλά άμεσοι και πραγματικαί
ιδίως στην περίπτωση της Ενσαρκώσεως του Θεού Λόγου.

Εδώ δεν πρόκειται περί απλής σχέσεως του Θεού με τον κόσμο
αλλά περί ΥΠΟΣΤΑΤΙΚΗΣ ενώσεως...

Εάν στην φύση παρατηρείται σταθερότης
φυσικών φαινομένων σαν ένα είδος ΕΙΜΑΡΜΕΝΗΣ
οφείλεται στην σταθερή θέληση και πιστή ενέργεια του Θεού.

Ο Θεός ενεργεί όχι από ανάγκη και κατ' ουσίαν,
αλλά από ελεύθερη θέληση.

Ο Θεός ποιεί ΘΑΥΜΑΤΑ όχι με την εισβολή
του υπερφυσικού στον φυσικό κόσμο η (διαζευτικό)
με την άρση των θεσπιθέντων Αιωνίων Νόμων
αλλά με την διακυβέρνηση των Πάντων
κατά την άκτιστη Αυτού ενέργεια
και όχι κατά την ουσίαν
χωρίς να δεσμεύεται από την ανάγκη.

Ο Θεός δεν προνοεί και δεν κτίζει με κτιστά μέσα.

Η ενέργεια του Θεού στον κόσμο είναι πραγματική
και άμεση. Ιωάν.5,17- Ματθ.6,26 και 10,29.

Η Θεία Πρόνοια κατά την Αγίαν Γραφή και τους Πατέρες
είναι αφ' ενός μεν ΑΚΤΙΣΤΟΣ και ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ
μέσα στον χρόνο ενέργεια του Θεού αφ' ετέρου ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ.

«Ο Πατέρας μου έως άρτι εργάζεται»

Η συντήρηση ,σωτηρία και ανακαίνιση του κόσμου
είναι επέκταση της δημιουργικής ενέργειας του Θεού
που εν Χριστώ και εν Πνεύματι Αγίω τελειοποιεί τα ΠΑΝΤΑ.

Η δημιουργική ΠΡΟΝΟΙΑ όμως δεν είναι ταυτόσημη
με την σωστική του Θεού ενέργεια,
διότι αυτό θα εσήμαινε τον απόλυτο προορισμό,
δηλαδή την αυτόματη σωτηρία των πάντων
ή (διαζευτικό) σωτηρία μερικών και απώλεια των άλλων.

Ο Θεός είναι η του κόσμου ζωοποιός δύναμη.
Είναι ΦΥΣΕΙ Αθάνατος.

Η Κτίση ζεί με την μετοχή της δημιουργικής,
προνοητικής και ζωοποιού ενεργείας του Θεού
για τους Πατέρες μόνο ο Θεός είναι ζωοποιός
διότι είναι ΑΥΤΟΖΩΗ.

Επομένως τα λόγια του Ιησού Χριστού

«Εγώ ειμί η Ανάσταση και η Ζωή»,
«ο τρώγων μου το την σάρκα και πίνων μου το αίμα
έχει ζωήν αιώνιον και εγώ αναστήσω αυτόν τη εσχάτη ημέρα»,
«ώσπερ γάρ ο πατήρ εγείρει τους νεκρούς και ζωοποιεί,
ούτω και ο υιός ούς θέλει ζωοποιεί»
έχουν μία σημασία μόνο ότι δηλαδή ο Ιησούς Χριστός είναι Θεός.

Αν και ο χρόνος και εν γένει τα υλικά φαινόμενα
έχουν ΑΡΧΗ με την χάρη του Θεού
δύνανται να γίνουν εν χρόνω ΑΤΕΛΕΥΤΗΤΑ.

Μόνο ο ΘΕΟΣ είναι φύσει ΑΘΑΝΑΤΟΣ.

Τα κτίσματα γίνονται αθάνατα
όχι με την υπεράνω της ύλης
και του χρόνου άρσεως αυτών,
αλλά διά της χάριτι Θεού ΑΦΘΑΡΤΟΠΟΙΗΣΗΣ αυτών.

Το ότι η αθανασία των κτισμάτων
συνίσταται στην ανάσταση του κόσμου
και στην ΑΦΘΑΡΤΟΠΟΙΗΣΗ του χρόνου
μαρτυρείται από της μετά την Ανάσταση
πλήρους ανθρωπίνης φύσης του Ιησού Χριστού.

Ο Θεός «μετασχηματίσει το σώμα της ταπεινώσεως ημών,
εις το γενέσθαι σύμμορφον τω σώματι της δόξης αυτού» Αποσ.Παύλος Φιλιπ.3,21.

Ιωάννης Ρωμανίδης - Προπατορικό Αμάρτημα

amethystos

Τα μυστικά του…τάφου και η Κοκκινοσκουφίτσα

 

Νατσιός Δημήτριος, δάσκαλος

Ποιά είναι, λοιπόν, τα μυστικά του... τάφου, για να θυμηθούμε και την Πηνελόπη Δέλτα; Τι θα μας προσφέρει η γενναιόδωρη και ευφορότατη γη της Αμφιπόλεως, «αι Αθήναι της Μακεδονίας», όπως προσφυώς ονομάστηκαν κατά την αρχαιότητα.

Ολίγα γλωσσοϊστορικά. Προ της αθηναϊκής κυριαρχίας (437π.Χ.) η πόλη ονομαζόταν Εννέα Οδοί. (Να μας εξηγήσουν οι Σκοπιανοί απατεώνες και σφετεριστές πώς είναι δυνατόν, οι αρχαίοι Μακεδόνες, να βαφτίζουν τις πόλεις τους με ελληνικά ονόματα;). Οι Αθηναίοι την μετονόμασαν σε Αμφίπολη, διότι έκειτο μεταξύ θάλασσας και ποταμού. Του Αιγαίου και του Στρυμόνα. Το 424π.Χ. την κατέλαβαν οι Σπαρτιάτες. Για την απώλειά της, την οποία θρήνησαν οι Αθηναίοι, τιμωρήθηκε με εξορία ο Θουκυδίδης. Μάλιστα τα πρώτα έτη της εξορίας του τα πέρασε στην Αμφίπολη, συγγράφων το αριστούργημά του. Το 357π.Χ., ο Φίλιππος κατέστησε εκ νέου την Αμφίπολη μακεδονική πόλη. (Χωρίς να αλλάξει το όνομα ή να επαναφέρει το αρχαίο, εμφύλιες διαμάχες ήταν εξάλλου). Από την Αμφίπολη όρμησε ο Μέγας Αλέξανδρος προς κατάκτηση του κόσμου και σ’ αυτήν εγκαθίδρυσε την έδρα του ο Ρωμαίος στρατηγός Αιμίλιος Παύλος και την έθεσε πρωτεύουσα του μακεδονικού θέματος.
Όπως δε συνέβη με πολλές κατείδωλες πόλεις του αρχαίου κόσμου, με την πάροδο του χρόνου, ξεθωριάζουν τα χνάρια της, διότι «βγήκαμ’ εμείς ελληνικός καινούργιος κόσμος, μέγας» (Καβάφης), η χριστιανική οικουμένη. Και τώρα, παραπέμποντας και πάλι στον αλεξανδρινό, «απ’ την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία/την νικηφόρα την περίλαμπρη/την περιλάλητη, την δοξασμένη/ως άλλη δεν δοξάσθηκε καμμιά/την απαράμιλλη» (στα 200π.Χ.) αναμένουμε «να βγεί» ο Μέγας της ιστορίας στρατηλάτης, Αλέξανδρος ο Μακεδών.

Μακάρι και θα καμαρώσουμε κι ας είναι και ο υιός του και η εκπάγλου καλλονής Ρωξάνη. (Η Ρωξάνη, κόρη του ηγεμόνα της Βακτιριανής Οξυάρτου, μετά τον θάνατο του Αλεξάνδρου, ακολούθησε τον Αντίπατρο στην Μακεδονία. Όταν και αυτός πέθανε, κατέφυγε στην προστασία της Ολυμπιάδας μαζί με τον γιό της και νόμιμο διάδοχο, Αλέξανδρο τον Δ’. Δεν απέφυγε τελικά, και αυτή και ο Αλέξανδρος, την δολοφονική χείρα του Κασσάνδρου, το 311π.Χ.).

Αυθόρμητα όμως αυτές τις ημέρες της... αλεξανδρολογνείας, ήλθαν στο νου μου και οι... αλεξανδρομάστιγες των σχολικών βιβλίων και η υποκρισία του «επισήμου» κράτους. (Η μεγαλειώδης παρουσία του Αλεξάνδρου δίχασε ακόμη και τους λογοτέχνες. Οι υμνητές του ονομάστηκαν αλεξανδροκόλακες, οι επικριτές του, αλεξανδρομάστιγες). Στις 18.4.2008 είχα δημοσιεύσει κείμενο με τίτλο «η Κοκκινοσκουφίτσα, ο Καραγκιόζης και ο... Μέγας Αλέξανδρος». Αποσπώ ένα τμήμα του τότε άρθρου, διότι τίποτε δεν έγινε στο μεσολαβήσαν διάστημα. Το υπουργείο Παιδείας είναι το «βαθύ κράτος», τίποτε δεν διαπερνά τους συμπαγείς, νεοταξικούς τοίχους του.

{«Μπαίνω, μετά την προσευχή στην αυλή, μες στην τάξη. Το πρώτο δίωρο «Γλώσσα». Απέναντί μου, δίπλα μου, παιδιά της έκτης δημοτικού. Η ερώτηση κοινότοπη μεν, αλλά συμμαζεύει τις σκέψεις παιδιών και δασκάλου: «Πού είμαστε παιδιά;» «Στο τετράδιο εργασιών, σελίδα 39, κύριε» (β΄ τεύχος). Πριν ανοίξουμε τα βιβλία Γλώσσας– περιοδικά ποικίλης ύλης, πετάγεται ένας μαθητής μου. «Είδατε, κύριε, τις εικόνες. Έβαλαν τον Μέγα Αλέξανδρο, μαζί με την Κοκκινοσκουφίτσα και τον Καραγκιόζη». Γνώριζα την αθλιότητα, αλλά την είχα ξεχάσει. Παρακολουθώ τις αντιδράσεις των παιδιών. Γελούν, ειρωνεύονται, διαμαρτύρονται και στο τέλος αγανακτούν. Δεν εκμαιεύω σχόλιά τους, αυθόρμητα, από καρδίας, λένε τα Ελληνάκια μου: «Δεν ντρέπονται, τι δουλειά έχει ο Μέγας Αλέξανδρος, με την Κοκκινοσκουφίτσα»; «Καραγκιόζη λέμε τον ανόητο, όταν θέλουμε να κοροϊδέψουμε κάποιον, πού κολλά ο Μ. Αλέξανδρος»; Διαβάζουμε την άσκηση. (Αν και είμαι «έξω φρονών» - έξω φρενών- όπως θα έλεγε ο Μακρυγιάννης, αυτολογοκρίνομαι προς το παρόν, ας μιλήσουν οι μαθητές).

Προτείνει, λοιπόν, η άσκηση: «Ένας σεναριογράφος στέρεψε από ιδέες και ζητάει τη βοήθεια σας! Έχει βρει ποιοι ήρωες θα πρωταγωνιστήσουν στην φανταστική περιπέτεια που θέλει να γράψει και χρειάζεται τη δική σας έμπνευση για να ξεκινήσει την ιστορία». Αφού παραθέτει τους «ήρωες», γράφει το σχολικό βιβλίο: «Γράψτε τώρα την ιστορία και την περιπέτεια αυτής της παράξενης συντροφιάς, αφού παρουσιάσετε τον καθέναν από τους ήρωες». Τελειώνει η ανάγνωση της άσκησης και κάτω από την «ηρωική» σύνθεση, χάσκει ο χώρος όπου οι μαθητές θα γράψουν την δική τους «έμπνευση». Κατόπιν διαλόγου με τα παιδιά κα ανάλυσης της ρυπαρογραφίας του στερημένου από ιδέες σεναριογράφου – συγγραφέα του βιβλίου, καταλήξαμε ομοφώνως και γράψαμε την εξής «φανταστική» (κυριολεκτικά) απάντηση: «Είναι απαράδεκτο και υποτιμητικό για την ιστορία μας και για το πρόσωπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, να τον βάζουν δίπλα και να τον συγκρίνουν με πρωταγωνιστές παραμυθιών ή με τον Καραγκιόζη». Όλα τα έγραψαν και τα σκέφτηκαν οι μαθητές. Κάποια παιδιά μίλησαν για προδότες, άλλο παιδί ρώτησε, το «γιατί επιτρέπει το υπουργείο να περνούν στα βιβλία τέτοιες χαζομάρες», η πιο δύσκολη ερώτηση ήταν «γιατί το κάνουν αυτό, αφού και εμάς τα παιδιά μάς φαίνεται γελοίο». (Τι δράμα, τι ντροπή είναι αυτή. Να απολογούμαστε οι δάσκαλοι για τις αθλιότητες που πέρασε στα βιβλία η νεοταξική λέρα). Έχω πάνω στην έδρα μου συνεχώς το «Ευαγγέλιο» και τον «Μακρυγιάννη». «Όταν θολώνει ο νους, όταν με βρίσκει το κακό» (Ελύτης), μνημονεύω τον στρατηγό ή διαβάζω τον λόγο του  Κυρίου. Παρηγοριά και καταφύγιο. Την ρήση του Πατροκοσμά  «ψυχή και Χριστός σας χρειάζεται», έτσι την κατανοώ.  Τούτη η χώρα αναστήθηκε χάρις στο αίμα των ηρώων, είναι μια πατρίδα «που θράφηκε και θρέφεται με την αμβροσία και με το πρόσφορο, και που ήπιε και πίνει το νέκταρ και το αίμα του Χριστού από το δισκοπότηρο της Ορθοδοξίας». (Κόντογλου, «Ευλογημένο καταφύγιο», σελ. 145). Ανοίγω τα «Απομνημονεύματα», διαβάζω και αγαλλιώ: «Όλοι οι προκομμένοι άντρες των παλαιών Ελλήνων, οι γοναίγοι όλης της ανθρωπότης, ο Λυκούργος, ο Πλάτων… και οι επίλοιποι πατέρες γενικώς της ανθρωπότης κοπίαζαν, βασανίζονταν νύχτα και ημέρα μ’ αρετή, με ‘λικρίνειαν… Αυτείνοι δεν τήραγαν να θησαυρίσουνε μάταια και προσωρινά, τήραγαν να φωτίσουν τον κόσμο με φώτα παντοτινά… Έντυναν τους ανθρώπους αρετή, τους γύμνωναν από την κακήν διαγωγή…». Διάβασα στα παιδιά μου όλο το απόσπασμα. Τέλειωσα με τη φράση, «τέτοι’  αρετή έχουν, τέτοια φώτα μάς δίνουν», την οποία αναφέρει ο στρατηγός για τους «Ευρωπαίγους». Λέω στους μαθητές. Ο Μέγας Αλέξανδρος και οι επίλοιποι γοναίγοι μας, φώτισαν με την αρετή τους όλον τον κόσμο. Σήμερα υπάρχουν κάποια πνευματικά απολειφάδια, το νεοταξικό κηφηναριό που οι «αναθεματισμένοι της πατρίδας πολιτικοί μας», τους έβαλαν δασκάλους και παιδαγωγούς της νεότητας. Γι’ αυτό ο Μέγας Αλέξανδρος με την Κοκκινοσκουφίτσα.  Εξηγώ του μαθητή που με ρώτησε το αμείλικτο «γιατί». Γιατί θέλουν να «χάσωμεν και την πατρίδα μας και την θρησκείαν μας», χωρίς αυτά τα δύο πολυτίμητα τζιβαϊρικά, καταντούμε κοιλιές, σάρκες που θα ενδιαφέρονται μόνο για την τηλεόραση και το ψυγείο. Θα βλέπουμε τι θα φάμε και θα τρώμε ό,τι βλέπουμε. Ανοίγω το Ευαγγέλιο, στην προς Τιμόθεον Α΄ επιστολή. Διαβάζω: «…παραδιατριβαί διεφθαρμένων ανθρώπων τον νουν και αποστερημένων της αληθείας, νομιζόντων πορισμόν είναι την ευσέβειαν, αφίστασο από των τοιούτων». Δηλαδή, πρόσεχε από τις παράλογες και μάταιες ασχολίες ανθρώπων, που έχουν διεφθαρμένο και χαλασμένο το νου τους και έχουν στερηθεί τελείως την αλήθεια. Αυτοί οι άνθρωποι νομίζουν ότι η ευσέβεια είναι πηγή αισχρής εκμετάλλευσης και υλικού πλουτισμού. Μείνε μακριά από τέτοιους ανθρώπους (στ΄ 5).

Στο α΄ τεύχος των δήθεν βιβλίων γλώσσας, αυτοί οι «χαλασμένοι» άνθρωποι, μας βάζουν να διδάξουμε «συνταγές μαγειρικής», στο β΄ τεύχος «οδηγίες χρήσης, καφετιέρας», στο γ΄ τεύχος «Μέγα Αλέξανδρο και Κοκκινοσκουφίτσα», σ’ όλα τα βιβλία ο μολυσμός, η βρωμιά, να χάσουν τα παιδιά μας το σέβας στη γλώσσα, στην πίστη, στην ιστορία, στην πατρίδα μας, να βυθιστούν «εις όλεθρον και απώλειαν».  Και όλα αυτά σε σχολικά βιβλία, σε βιβλία, που οι «εξωραϊστές του τίποτα», μας τα πλασάρουν (γιατί περί πλασιέ πρόκειται) για βιβλία γλώσσας του δημοτικού. Έλεγε ένας παλιός δάσκαλος, «βιβλίο θα πει κυκλοφορία σκέψεως μέσα σ’ ένα λαό, θα πει αιματοφόρο αγγείο που διοχετεύει την πνευματικήν τροφήν, που πάει να ζωογονήσει και το τελευταίο κύτταρο του οργανισμού και να το εμποδίσει να πέσει στον ύπνο τον πνευματικό». (Α. Δελμούζος, «Μελέτες και πάρεργα», σελ. 26). Οι μαθητές εντόπισαν και στηλίτευσαν τον ανθελληνικό λεκέ και τους λακέδες που τον διακινούν. Απομένει στους γονείς να κατανοήσουν ότι «τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί» και όχι μόνο οι ακροβολισμένοι σε ζωτικούς αρμούς της Εκπαίδευσης, Γραικύλοι της σήμερον».

Ολέθριες φιλίες και ξενίες

 Γράφει ο Δημήτριος Νατσιός, Δάσκαλος

Απρίλιος του 1993, στον «Αστέρα» Βουλιαγμένης, συνεδριάζει η γνωστή «Λέσχη Μπίλντεμπεργκ», μασωνικό παρακλάδι, εκκολαπτήριο πρωθυπουργών και αρχηγών κρατών. Μεταξύ άλλων συμμετέχουν και οι ανατέλλοντες τότε αστέρες της πολιτικής μας ζωής, Θεόδωρος Πάγκαλος και Αντώνης Σαμαράς.

Τις ΗΠΑ εκπροσωπεί ο υπουργός εξωτερικών Κρίστοφερ, ο οποίος ανήγγειλε στους εμβρόντητους Έλληνες δημοσιογράφους ότι εντός των προσεχών έξι μηνών θα διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα. Κατόπιν, λόγω του σάλου που προκλήθηκε, προσπάθησε να τα συμμαζέψει, αναμασώντας κάτι σαλιαρίσματα περί λάθους, παρανόησης των δηλώσεών του και λοιπές χαυνολογίες. Τον Ιούνιο του 1993 ο κ. Σαμαράς ανακοίνωσε την ίδρυση νέου κόμματος, της Πολιτικής Άνοιξης (ΠΟΛΑΝ). Το νέο κόμμα παρουσιάστηκε ως ανανεωτική και εκσυγχρονιστική δύναμη στο χώρο της κεντροδεξιάς και έθεσε στόχο την «υπέρβαση» της κατεστημένης πολιτικής. 

Τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους ορισμένοι βουλευτές της ΝΔ, προσχώρησαν στην ΠΟΛΑΝ, είτε παραιτούμενοι της βουλευτικής τους ιδιότητας είτε αποσύροντας την εμπιστοσύνη τους από την κυβέρνηση, η οποία έτσι απώλεσε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Τον Οκτώβριο του 1995, έξι ακριβώς μήνες μετά τις δηλώσεις της «Λέσχης Μπίλντεμπεργκ» διεξήχθησαν οι εκλογές. Το ΠΑΣΟΚ, του ετοιμόρροπου και σοβαρά ασθενή Ανδρέα Παπανδρέου, κατήγαγε εύκολη νίκη με 46,8%. Ο Ανδρέας, αν και περίμεναν ενωρίτερα τα κοράκια του δήθεν εκσυγχρονισμού να αποσυρθεί λόγω υγείας ή να εκμετρήσει το ζην, τελικά τον Ιανουάριο του 1996 παραιτείται. Και αναλαμβάνει ο νεκροθάφτης Σημίτης, ο «ευρωπαϊκός» εφιάλτης, τον επίλογο του οποίου τώρα ζούμε...

Το κρίσιμο σημείο απ’ όσα παρατέθηκαν είναι οι δηλώσεις του Αμερικανού ΥΠΕΞ για εκλογές και ο άνθρωπος που ανέλαβε την αποστολή, την «βρόμικη» δουλειά... ο νυν πρωθυπουργός της Ελλάδας. Η μασωνική «Λέσχη» έχει υπομονή, περιμένει καρτερικώς  και ανταμείβει, όταν ωριμάσουν οι συνθήκες, τους εντολοδόχους και τους πειθήνιους... εκτελεστές της.

Τώρα, γιατί τα γράφω αυτά; Για να τα διαβάζουν κάποιοι ιερείς και πνευματικοί, ακόμη και Αγιορείτες, οι οποίοι εξυμνούν την κυβέρνηση και καλούν τα πνευματικοπαίδια τους να στηρίζουν τους «ανύστακτους και άγρυπνους» φύλακες της πατρίδας μας. Δεν κατανοούν ότι οι... σαμαρικές τους θωπείες και κολακείες είναι φτιαριές στο ημιθανές σώμα της χώρας; Ότι τον ανταμείβουν για την μνημονιακή φρίκη; Πώς είναι δυνατόν ένας ιερωμένος να εγκωμιάζει κυβέρνηση που, για παράδειγμα, καταργεί την αργία της Κυριακής ή προωθεί ασελγείς συμβιώσεις και «γάμους» διαστροφής ή εθνοκτόνους αντιρατσισμούς και ισλαμολαγνείες;

 Τι διαβάζουμε στην Ιερά Ιστορία; Ο Μέγας Βασίλειος αποστόμωσε με την ανδρεία  και την ορθόδοξη αρχοντιά του τον ιταμό ύπαρχο Μόδεστο και τις απειλές του: «Την δε βασιλέως φιλίαν μέγα μεν ηγούμαι μετ’ ευσεβείας, άνευ δε ταύτης ολεθρίαν αποκαλώ». (Αναφερόταν στον αυτοκράτορα Ουάλη, ο οποίος ταχθείς υπέρ των αιρετικών Αρειανών, ήθελε να καταβάλει πάσα αντίσταση). Τώρα που ο «βασιλεύς»-πρωθυπουργός και ο... πασοκοαντιβασιλεύς υιοθετούν και προωθούν ολέθρια μέτρα, σαφώς αντιχριστιανικά, προς τι η ευμένεια;

Ο άγιος Αμβρόσιος ο επίσκοπος Μεδιολάνων ήλεγξε δριμύτατα και απαγόρευσε στον Μέγα Θεοδόσιο την είσοδο στον ναό, λέγοντάς του ότι επιβάλλεται,όπως μιμήθηκε τον Δαυίδ στο έγκλημά του, να τον μιμηθεί και στην αυστηρή μετάνοια. Και ο αυτοκράτορας αναγκάστηκε, μετά της συνοδείας του, να αποχωρήσει συντετριμμένος και να υποβληθεί σε οκτάμηνο μετάνοια για την σφαγή των αθώων στον ιππόδρομο της Θεσσαλονίκης.

Ο στύλος και πρόμαχος της Ορθοδοξίας άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, όταν σχεδόν όλη η αντιπροσωπεία, που συνόδευε τον αυτοκράτορα Ιωάννη Η’ τον Παλαιολόγο, στην ψευτοσύνοδο Φερράρας-Φλορεντίας, φώναζε «στέργομεν, καλόν εστιν» η «ένωσις», αρνήθηκε να υπακούσει στις οργισμένες προτροπές του Ιωάννη. Επιτίμησε μάλιστα και τον θλιβερό λατινόφρονα Βησσαρίωνα, το παπικό «κοπέλι». Η υπερήφανη και αγέρωχη στάση του αγίου προκάλεσε τον σεβασμό του αυτοκράτορα, που τον διαβεβαίωσε ότι θα του εξασφαλίσει ανενόχλητη παλιννόστηση. (Και η επηρμένη και αταπείνωτη παπική οφρύς ομολόγησε το περίφημο «ουδέν εποιήσαμεν», θρίαμβος της Ορθοδοξίας και του Γένους μας. Φοβάμαι ότι αυτό το μεγαλοπρεπές «ουδέν» της παπικής αποτυχίας, κινδυνεύει σήμερα να διαγραφεί και να παραμείνει μόνο του το κακοφοβερόν «εποιήσαμεν»).

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ένα τελευταίο παράδειγμα, με υπέροχη παρρησία και ακατάβλητη τόλμη στηλίτευσε την αυτοκράτειρα Ευδοξία, για την ανέγερση, επί πορφυρού κίονος, ανδριάντα της, έξω από τον ναό της του Θεού Σοφίας. Αντηχεί εις τους αιώνας η ανδροκάρδιος φράση του: «Πάλιν Ηρωδιάς μαίνεται, πάλιν ταράσσεται, πάλιν ορχείται, πάλιν επί πίνακι την κεφαλήν του Ιωάννου ζητεί λαβείν». Για ένα άγαλμα έξωθι του ναού αντέδρασε έτσι ο άγιος, σήμερα που οι ποικιλώνυμοι εκκλησιομάχοι διασύρουν την πίστη, τους επαινούμε και τους υποδεχόμαστε μετά βαϊων και κλάδων. (Πόσοι από τους σημερινούς «άρχοντες» του λαού, ανταποκρίνονται στις... προδιαγραφές που θέτει ο άγιος Χρυσόστομος: «Τον γαρ άρχοντα παντός λαμπτήρος λαμπρότερον είναι δει και βίον έχειν ακηλίδωτον, ώστε πάντας προς εκείνον οράν και προς τον αυτού βίον τον οικείον χαρακτηρίζει». Ποιός από τους σημερινούς μνημονιακούς λακέδες έχει «βίον ακηλίδωτο» και αποτελεί παράδειγμα- «οικείον»- προς μίμηση; Η μόνη μας παρηγοριά και καταφυγή είναι οι ελάχιστοι Μητροπολίτες, οι γνωστοί ατρόμητοι και γενναιόκαρδοι, που αντιστέκονται στον επελαύνοντα αντιχριστιανισμό και αφελληνισμό).

Εν κατακλείδι και ως απόρροια όσων προηγήθηκαν θα αναφερθώ στις... ιεροαποδημίες κάποιων «αρχόντων» στο Άγιο Όρος. Κατά την Τουρκοκρατία ήταν αδιανόητο να γίνεται επίσημη υποδοχή του Οθωμανού Καϊμακάμη, τότε διοικητή, θα λέγαμε του Αγίου Όρους. Προσπαθούσαν οι Αγιορείτες Γέροντες με τα «άσπρα» και τα δοσίματα να εξημερώνουν το θηρίο, για να προστατεύσουν τις ιερές μονές από το διαγούμισμα και την λεηλασία. Στις μέρες μας στρώνουν χαλιά και υποδέχονται με κωδωνοκρουσίες ανθρώπους που καταργούν την Κυριακή ημέρα ή ετοιμάζονται να λογοκρίνουν και το Ευαγγέλιο ή διαφημίζουν την αθεϊα τους. (Ζήτησε ο Τσίπρας να μείνει επί δεκάλεπτο μόνος ενώπιον της εικόνος της Παναγίας. Όπως είπε και κελλιώτης Αγιορείτης μοναχός αστειευόμενος «την παρακαλούσε να τον βοηθήσει να καταστρέψει το Άγιο Όρος»). Οι άγιοι της Εκκλησίας μας έκλειναν πόρτες και κατακεραύνωναν τους θεομπαίχτες. Αυτό το παράδειγμα μας άφησαν.

Κι ας μην μας διαφεύγει το γεγονός ότι όλοι αυτοί δεν επισκέπτονται το Άγιο Όρος από ευλάβεια και πίστη. Στο θόλωμα των νερών αποσκοπούν, την αλίευση ψήφων αφελών επιζητούν. Τις σίγουρα αγαθοπροαίρετες και ευγενικές υποδοχές των Αγιορειτών τις χρησιμοποιούν για διαφήμιση της ψευτοευσέβειάς τους. Τέτοιες φιλίες και ξενίες αποβαίνουν ολέθριες, κατά τον Μέγα Βασίλειο, και το βιώνουμε καθημερινώς...

Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΑΓ. ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

Του π. Γεωργίου Μεταλληνού, κοσμήτορα της Θεολ. Σχολής του Παν. Αθηνών

Ο Κοσμάς ο Αιτωλός, μοναχός, υπήρξε διδάσκαλος και φωτιστής του Γένους, εθνομάρτυρας και άγιος της Εκκλησίας (Εορτή 24 Αυγούστου). Καμιά προσωπικότητα των χρόνων της δουλείας δεν έχει απασχολήσει τόσο πολύ την επιστήμη, τη λογοτεχνία και τη θεολογία, όσο ο Πατροκοσμάς, όπως επικράτησε να ονομάζεται από τα πλατιά λαϊκά στρώματα. Ανήκει στις φωτισμένες μορφές, που προετοίμασαν το Γένος για την παλιγγενεσία του. Η εμφάνιση του συνέπεσε με μια κρισιμότατη περίοδο της ιστορίας του δούλου Γένους. Τον 18ο αιώνα συντελείται η ανασυγκρότηση του ελληνισμού σε όλους τους τομείς. Μέσα στο προστατευτικό πλαίσιο της εθναρχούσας Εκκλησίας διατήρησε την ακεραιότητα του και μπόρεσε να επιβιώσει στους ιδιαίτερα δύσκολους 16ο και 17ο αιώνες.

Βιογραφικά

Γεννήθηκε το 1714 στο Μέγα Δένδρο (κατ' άλλους στον Ταξιάρχη), της επαρχίας Αποκούρου της Αιτωλίας. Το Μέγα Δένδρο δέχεται ως τόπο καταγωγής του ο πρώτος βιογράφος και σύγχρονος του Νικόδημος ο Αγιορείτης. Έμαθε τα πρώτα γράμματα στο ιεροδιδασκαλείο του Λύτσικα στη Σιγδίτσα της Παρνασσίδος και στη μονή Αγίας Παρασκευής στα Βραγγιανά των Αγράφων. Δίδαξε ως «υποδιδάσκαλος» στη Λομποτινά Ναυπακτίας και σε άλλα χωριά. Επιθυμώντας να λά6ει μιαν ανώτερη παιδεία πήγε στην Αθωνιάδα Σχολή (μονή Βατοπεδίου) γύρω στο 1750, όπου είχε δασκάλους τον Παν. Παλαμά, τον Ευγένιο Βούλγαρη και τον Νικ. Τζαρτζούλη.

Στο Άγιο Όρος επιδόθηκε στην άσκηση και τη μελέτη της Αγίας Γραφής και των εκκλησιαστικών Πατέρων. «Μελετώντας το άγιον και ιερόν Εύαγγέλιον -έλεγε στο κήρυγμα του-εύρον μέσα πολλά και διάφορα νοήματα, τα οποία είναι όλα μαργαριτάρια, διαμάντια, θησαυρός, πλούτος, χαρά, ευφροσύνη, ζωή αιώνιος». Μολονότι το περιεχόμενο της παιδείας του δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια, από το κήρυγμα του συνάγεται ότι είχε μια βαθιά εκκλησιαστική γνώση και μια επαρκή γενικότερη «θύραθεν» παιδεία. Γνώριζε καλά Ελληνικά, έμαθε ξένες γλώσσες («Εβραϊκά, Τουρκικά, Φράγκικα») και δείχνει κάποια άνεση στη χρήση και της αρχαίας ελληνικής γραμματείας. Άλλωστε, και μετά τη φοίτηση του στην Αθωνιάδα, ως μοναχός μπορούσε να συνεχίσει την κατάρτιση του «κατ' ιδίαν» («... έφθειρα την ζωήν μου είς την σπουδήν σαράντα πενήντα χρόνους... τα βάθη της σοφίας ήρεύνησα» -θα ομολογήσει). Το 1759 έγινε μοναχός στη μονή Φιλόθεου. Τότε άλλαξε το κοσμικό του όνομα Κώνστας με το μοναχικό Κοσμάς.

Στον χώρο της μετανοίας του φλεγόταν από τον πόθο να βοηθήσει το υπόδουλο Γένος, συμβάλλοντας στον κατά Θεόν φωτισμό του. «Άκούοντας και εγώ, αδελφοί μου -θα πει αργότερα-τούτον τον γλυκύτατον λόγον, όπου λέγει ο Χριστός μας, να φροντίζωμεν και δια τους αδελφούς μας, μ' έτρωγεν εκείνος ο λόγος μέσα είς την καρδίαν τόσους χρόνους, ωσάν το σκουλήκι, όπου τρώγει το ξύλον... Όθεν άφησα την Ιδικήν μου προκοπήν, το ιδικόν μου καλόν, και εβγήκα να περιπατώ από τόπον είς τόπον και διδάσκω τους αδελφούς μου». Και αλλού θα συμπληρώσει: «Επειδή το Γένος μας έπεσεν εις αμάθειαν, είπα: Ας χάση ο Χριστός εμένα, ένα πρόβατον, και ας κερδίση τα άλλα. Ίσως η ευσπλαγχνία του Θεού και η ευχή σας σώση και εμένα».

Στα τέλη του 1760, πιθανότατα, πήγε στην Κωνσταντινούπολη και έλαβε άδεια και ευλογία του οικουμενικού πατριάρχη Σωφρονίου Β', για να αρχίσει το ιεραποστολικό του έργο, το οποίο συνέχισε για μια περίπου εικοσαετία και το επισφράγισε με το μαρτύριο του.

Ο Κοσμάς πραγματοποίησε τέσσερεις ή κατ' άλλους τρεις περιοδείες, σε όλο τον ελλαδικό χώρο. Οι πορείες του δεν μπορούν να οριστούν με ακρίβεια. Διάφορες «ενθυμήσεις» εκκλησιαστικών βιβλίων, τοπικές παραδόσεις και οι επιστολές του βεβαιώνουν ότι περιόδευσε τα μέρη της Κωνσταντινούπολης, τη Θράκη, το Άγιο Όρος, τη Στερεά Ελλάδα, την Αχαΐα, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τα νησιά του Αιγαίου και Ιονίου, τμήμα της Σερβίας και τη Βόρειο Ήπειρο, όπου υπήρχε ελληνικό στοιχείο. Κήρυττε σε πόλεις και χωριά, σε ορεινές και απομονωμένες περιοχές, αψηφώντας μόχθο και κινδύνους. Παρά την ηπιότητα και πατρικότητα του κηρύγματος του, που έβρισκε μεγάλη λαϊκή ανταπόκριση, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις. Τους πλουσίους και κάθε είδους δυνατούς προκαλούσε ο λόγος του να δώσουν «το άδικον οπίσω»· πολλούς από τους κοτζαμπάσηδες ο λόγος του για δικαιοσύνη- τους Ενετούς και το επτανησιακό αρχοντολόι η ρωμαίικη παράδοση, που αυτός εκπροσωπούσε· και τέλος τους Εβραίους η μεταφορά, με ενέργειες του, του παζαριού από την Κυριακή στο Σάββατο και οι λαϊκές αντιεβραϊκές παραδόσεις, που χρησιμοποιούσε.

Η επιβουλή των Εβραίων εναντίον του έγινε ο μεγαλύτερος κίνδυνος του: «Να τον παρακαλέσετε (τον Χριστό) -έλεγε-να με φυλάγη από τις παγίδες του Διαβόλου και μάλιστα των Εβραίων, όπου εξοδιάζουν χιλιάδες πουγγιά δια να με θανατώσουν». Στις 2 Μαρτίου 1779 έγραφε στον λόγιο αδελφό του Χρύσανθο: «Δέκα χιλιάδες Χριστιανοί με άγαπώσι και ένας με μισεί. Χίλιοι Τούρκοι με άγαπώσι και ένας όχι τόσον. Χιλιάδες Εβραίοι θέλουν τον θάνατον μου και ένας όχι». Οι Εβραίοι τον συκοφάντησαν ότι δήθεν ήταν όργανο της Ρωσίας και υποκινούσε επανάσταση. Ενώ κήρυσσε στο χωριό Κολικόντασι του Βερατίου, συνελήφθη με εντολή του Κουρτ πασά, στις 23 Αυγούστου 1779, και την επομένη κρεμάστηκε από δέντρο στις όχθες του ποταμού Άψος, χωρίς καμιά δίκη και καταδικαστική απόφαση. Το σώμα του γυμνώθηκε και ρίχτηκε οτον ποταμό, απ' όπου το ανέσυρε ύστερα από τρεις μέρες ο εφημέριος του χωριού και το έθαψε στον ναό του.

Η δράση

Ο Κοσμάς επέλεξε τον αποστολικό τρόπο δράσης, υπακούοντας σε εντολές και ευρύτερο σχέδιο του οικουμενικού πατριαρχείου. Η έναρξη ιεραποστολικής δράσης σχεδόν ταυτόχρονα με τον Κοσμά και από τον λόγιο ιεροκήρυκα του πατριαρχείου Δωρόθεο Βουλησμά ενισχύει αυτή την εκδοχή. Οι περιοδείες του Πατροκοσμά αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της λαϊκής ενότητας μέσα στην εκκλησιαστική παράδοση, που ήταν και εθνική. Πρωταρχικός στόχος του ήταν η ανάσχεση των εξισλαμισμών, που είχαν πυκνωθεί τον 18ο αιώνα. Το κήρυγμα του Πατροκοσμά μπόρεσε να βρει απήχηση και συνεπώς να έχει και διάρκεια, γιατί ο Κοσμάς μπορούσε να μιλεί με τρόπο κατανοητό στον λαό, αντίθετα με άλλους λογίους ιεροκήρυκες της εποχής του. Ο λόγος του φανερώνει το λαϊκό φρόνημα του. Χρησιμοποίησε τον γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας των λαϊκών στρωμάτων, για να μπορεί να βρει απήχηση ο λόγος του.

Διάνθιζε το κήρυγμα του με ελεύθερη απόδοση αγιογραφικών και πατερικών χωρίων, με τα οποία ο λαός ήταν εξοικειωμένος στη λειτουργική ζωή του. Ο «δημοτικισμός» όμως του Πατροκοσμά δεν ήταν τεχνητός, αλλά φυσικός και αβίαστος. Δεν επεδίωκε, άλλωστε, τον εντυπωσιασμό του λαού, αλλά την πνευματική προκοπή του. Στην απλουστευμένη μορφή του λόγου του σώζεται ατόφιος ο ελληνικός γλωσσικός πλούτος, μέσα σε μια φυσική και ανεπιτήδευτη ρητορικότητα, που παρουσιάζει σε πολλά σημεία σπάνια λογοτεχνική δύναμη. Ο Πατροκοσμάς δεν κατέχεται από κάποιο γλωσσικό μονισμό. Γνωρίζει την ελληνική γλώσσα σ' όλη τη διαχρονία της. Γι' αυτό χρησιμοποιεί με άνεση διάφορες γλωσσικές μορφές, ανάλογα με τις περιστάσεις. Αρκεί να παραβάλει κανείς τη γλώσσα του κηρύγματος του με εκείνη της αλληλογραφίας του.

Η αγάπη του Κοσμά για τον λαό φανερώνεται συχνά στο κήρυγμα του. «Χρέος έχουν εκείνοι, όπου σπουδάζουν -σημειώνει-να μη τρέχουν εις αρχοντικά και αυλάς μεγάλων και να ματαιώνωσι (να χαραμίζουν) τη σπουδή τους, δια να αποκτήσουν πλούτον και αξίωμα, αλλά να διδάσκωσι μάλιστα τον κοινόν λαόν, όπου ζώσι με πολλήν απαιδευσίαν και βαρβαρότητα». Πρότυπα του σε αυτό το πλησίασμα του λαού, που επιχείρησε, είχε ασφαλώς τον Φραγκίσκο Σκούφο (1644-1697), τον Ηλία Μηνιάτη (1669-1714) και τον Βικέντιο Δαμοδό (1700-1752). Την ίδια δε παράδοση θα ακολουθήσει και ο νεώτερος του Κοσμά Νικηφόρος Θεοτόκης (1730-1800).

Το κήρυγμα του Πατροκοσμά και η διδασκαλία του αποτυπώθηκαν στις περίφημες Διδαχές του, ο οποίες δείχνουν την πατερικότητα και παραδοσιακότητά τους. Στον λιτό και ανεπιτήδευτο λόγο του ανακεφαλαιώνεται όλη η πατερική παράδοση. Το φιλολογικό πρόβλημα των Διδαχών εξέτασε εκτεταμένα ο Ι. Μενούνος στη διατριβή του. Ο λόγος του Πατροκοσμά δεν έχει μεγάλη ποικιλία. Είναι μια βασική διδασκαλία, που ο «σκελετός» της παρέμενε βασικά ο ίδιος, με ανάλογες προσαρμογές κατά τις περιστάσεις. Το θεολογικό του σχήμα είναι: δημιουργία από τον Θεό -πτώση- σωτηρία εν Χριστώ -μέθοδος οικειώσεως της εν Χριστώ σωτηρίας (λυτρωτικά μέσα της Εκκλησίας: άσκηση -μυστήρια). Ο Ι. Μενούνος διακρίνει πέντε τύπους Διδαχών (συνολικά 26 κείμενα) του Κοσμά, των τελευταίων ετών της δράσης του. Κανένα αυτόγραφο του δεν σώζεται. Τα κηρύγματα του καταγράφονταν από ακροατές του.

Ο Κοσμάς ακολουθούσε συγκεκριμένη πορεία στο κήρυγμα του. Σε κάθε τόπο έκανε μια πρώτη ομιλία το βράδυ, γιατί η μετακίνηση του γινόταν στη διάρκεια της ημέρας. Το πρωί έκανε μια δεύτερη ομιλία. Στην πρώτη μιλούσε για τη δημιουργία και την πτώση, στη δεύτερη για τη σωτηρία. Το δεύτερο βράδυ έκανε τρίτη ομιλία με θέμα την ανάσταση και την εξάπλωση της πίστης, μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία.

Η ευρύτερη θεματική των ομιλιών του είχε στόχο την ανταπόκριση στις άμεσες ανάγκες και στους προβληματισμούς του Γένους. Θα μπορούσαν να διακριθούν εδώ τρεις άξονες:

α) Η ορθόδοξη πίστη και παράδοση

Απέβλεπε στην αναζωπύρηση του πατερικού φρονήματος, για την επανεύρεση των υπαρκτικών θεμελίων του Γένους. ΓΓ αυτό έκανε συνεχώς έκκληση στην ορθόδοξη συνείδηση του λαού: «Έμαθα -έλεγε-πώς με την χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χρίστου και Θεού δεν είσθενε Έλληνες (δηλ. ειδωλολάτρες), δεν είσθενε ασεβείς αιρετικοί άθεοι, αλλ' είσθενε ευσεβείς ορθόδοξοι Χριστιανοί, πιστεύετε και είσθενε βαπτισμένοι εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και είσθενε τέκνα και θυγατέρες του Χριστού μας...». Η δική του (δια)φωτιστική προσπάθεια διαφοροποιούνταν ριζικά από εκείνη των δυτικόφρονων Διαφωτιστών της εποχής και επεδίωκε να προφυλάξει τον λαό από τη σύγχυση των διαφόρων προπαγανδών, που άρδευαν κατακλυσμικά τη συνείδηση του: «Όλες οι πίστες -ήταν το κήρυγμα του Πατροκοσμά-είναι ψεύτικες, κάλπικες, όλες του Διαβόλου.

Τούτο εκατάλαβα αληθινόν, θείον, ούράνιον, σωστόν, τέλειον και δια λόγου μου και δια λόγου σας, πως μόνη η πίστις των ευσεβών και ορθοδόξων Χριστιανών είναι καλή και αγία...». Το κήρυγμα του, τριαδοκεντρικό οπωσδήποτε, εστιάζεται συχνά στο πρόσωπο του Χριστού, αφού το «κινδυνευόμενον και προκείμενον» ήταν η χριστιανική (ορθόδοξη) υπόσταση του Έθνους. Ο Χριστός είναι για τον Κοσμά «ό γλυκύτατος αύθέντης και δεσπότης». Χρυσοστομικές εξάρσεις στον λόγο του είναι συχνές: «Άνίσως, αδελφοί μου, και ήταν δυνατόν να ανεβώ εις τον ούρανόν, να φωνάξω μίαν φωνήν μεγάλην, να κηρύξω εις δλον τον κόσμον πώς μόνος ό Χριστός μου είναι Υιός και Λόγος του Θεού και Θεός αληθινός και ζωή των απάντων, ήθελα να το κάμω».

Το κήρυγμα του δεν ήταν άχρωμη ηθικολογία, αλλά θεολογία, πατερικό στην ουσία του και δογματικό παρά την απλότητα του. Προέβαλλε το ορθοδοξοπατερικό ήθος μέσα από τον ρεαλισμό της εν Χριστώ σωτηρίας. Ζητούσε καθαρότητα της καρδιάς, για να μπορεί να βλαστήσει ο Θείος σπόρος (πρβλ. Λουκ, η' 5 κ.εξ.) και μετοχή στα μυστήρια της Εκκλησίας. Γι' αυτό έστηνε έναν ξύλινο σταυρό (πολλοί από αυτούς έχουν σωθεί) και δίδασκε στη σκιά του, καλώντας τον λαό στα μυστήρια (ευχέλαιο, εξομολόγηση, Θεία Ευχαριστία). Από την ορθόδοξη παράδοση προχωρούσε στο ορθόδοξο ήθος, προβάλλοντας την τριάδα των αρετών: ταπείνωση, συγχωρητικότητα, αγάπη, ως θεμέλιο της εκκλησιαστικής κοινωνικότητας. Ζητούσε από τον Θεό να «φύτευση και να ρίζωση εις την καρδίαν (των ακροατών του) την εϊρήνην, την άγάπην, την όμόνοιαν, την πραότητα, την θερμήν πίστιν, την όρθήν έξομολόγησιν». Οικοδομούσε, έτσι, τον σύνδεσμο ατομικότητας και κοινωνικότητας μέσα στο εκκλησιαστικό σώμα.

β) Η γνήσια παιδεία

Ο Πατροκοσμάς υπήρξε απόστολος όχι μόνο της Ορθόδοξης πίστης, αλλά και της ελληνικής παιδείας. Σ' αυτό το σημείο δεν έλειψαν οι αντιφατικές κρίσεις και ιδεολογικές ακόμη χρήσεις των λόγων του. Την παιδεία συνδύαζε με τον φωτισμό του ανθρώπου και γι' αυτό θεωρούσε αμάρτημα την αδιαφορία απέναντι της: «Άμαρτάνετε πολύ να τα αφήνετε (=τα παιδιά) αγράμματα και τυφλά, και μη μόνον φροντίζετε να τους αφήσετε πλούτη καί υποστατικά, και μετά τον θάνατο σας να τα τρων και να τα πίνουν και να σας όπισολογοϋν (κατηγορούν; δυσφημούν;). Καλύτερα να τα αφήσετε φτωχά και γραμματισμένα, παρά πλούσια και αγράμματα». Η παιδεία όμως, που αυτός συνιστά, είναι η παιδεία του Γένους, ελληνική. Δεν τον κινεί κάποιος εθνικιστικός σωβινισμός στο αίτημα αυτό, αλλά η ιστορία του Γένους. Μιλεί για την παιδεία των Πατέρων, η οποία ως γνήσια ζήτηση της αλήθειας (φιλοσοφία) ανοίγει τον δρόμο προς το Ευαγγέλιο, τον λόγο της σωτηρίας. «Ή Εκκλησία μας -λέγει-είναι εις την έλληνικήν. Και αν δεν σπουδάσης τα Ελληνικά, δεν ημπορείς να καταλάβης εκείνα πού ομολογεί η Εκκλησία μας». Για να περιορίσει και να εξαφανίσει από τους Έλληνες τη χρήση του βλάχικου ή αρβανίτικου γλωσσικού ιδιώματος, θα φθάσει σε σημείο να δηλώσει: «Όποιος χριστιανός, άνδρας ή γυναίκα, υπόσχεται μέσα είς το σπίτι του να μη κουβεντιάζη Αρβανίτικα, ας σηκωθή επάνω να μου είπη και να πάρω όλα του τα αμαρτήματα εις τον λαιμόν μου από τον καιρόν όπου εγεννήθηκε, έως τώρα, και να βάλω όλους τους χριστιανούς να τον συγχωρέσουν...».

Η παιδεία που διέδιδε ο Πατροκοσμάς απέβλεπε στην αναγέννηση του Έθνους. Όπως έγραφε στους Παργίους, το ελληνικό σχολείο που θα ίδρυαν, έπρεπε να συντελέσει «εις την διαφύλαξιν της πίστεως και ελευθερίαν της πατρίδος». Ήταν μια παιδεία που ανταποκρινόταν στις άμεσες ανάγκες του δούλου Γένους και διαφοροποιούνταν ριζικά από εκείνη των δυτικοπλήκτων και τα «άθεα γράμματα» μερικών Διαφωτιστών. Το αυθεντικό πατερικό φρόνημα του αποτυπώνουν τα λόγια του: «Αι πολλαί Εκκλησίαι ούτε διατηρούν, ούτε ενισχύουν την πίστιν μας, όσον και όπως πρέπει, εάν οι εις Θεόν πιστεύοντες δεν είναι φωτισμένοι υπό των παλαιών και νέων Γραφών. Η πίστις μας δεν εστερεώθη από αμαθείς Αγίους, αλλά από σοφούς και πεπαιδευμένους, οίτινες και τας αγίας Γραφάς ακριβώς μας εξήγησαν και δια θεοπνεύστων λόγων αρκούντως μας εφώτισαν...». Πάνω σε παρόμοιες θέσεις του Πατροκοσμά, φαίνεται, στηρίχθηκε η άποψη ότι γκρέμισε στη Χειμάρρα εκκλησίες, για να γίνουν σχολεία. Δεν είναι όμως απίθανο, ερειπωμένες και εγκαταλελειμμένες εκκλησίες να όριζε να τις μετατρέψουν σε σχολεία. Το σχολείο όμως του Κοσμά ήταν προέκταση της Εκκλησίας: «Από το σχολείο μανθάνομεν, το κατά δύναμιν, τί είναι Θεός, τί είναι ή Αγία Τριάς, τί είναι άγγελοι, τί είναι αρχάγγελοι, τί είναι δαίμονες, τί είναι παράδεισος, τί είναι κόλασις, τί είναι αμαρτία, αρετή.

Από το σχολείον μανθάνομεν τι είναι Αγία Κοινωνία, τι είναι Βάπτισμα, τι είναι το άγιον Εύχέλαιον, ο τίμιος γάμος, τι είναι ψυχή, τι είναι κορμί, τα πάντα από το σχολείον τα μανθάνομεν». Έβλεπε, συνεπώς, το σχολείο ως ναό της αληθινής γνώσης και θεοκεντρικής παιδείας. Ο διαφωτισμός του Πατροκοσμά ήταν ορθοδοξοκεντρικός. Το παιδευτικό του πρότυπο ήταν ο Θεάνθρωπος, όχι ο κατά κόσμον σοφός, αλλ' ο θεούμενος. Πλήρης η ταύτιση του με τους συγχρόνους του Κολυβάδες. Ως φωτιστής του Γένους δεν μπορεί να τοποθετηθεί δίπλα στους δυτικόφρονες, αλλά δίπλα στον Βούλγαρι και τον Νικόδημο τον Αγιορείτη. Ο ζήλος του για την παιδεία των ομοεθνών του φαίνεται από τα ίδια τα έργα του. Στον αδελφό του Χρύσανθο έγραφε (1779) ότι ίδρυσε 10 ελληνικά σχολεία και 200 για τα κοινά γράμματα (δημοτικά), στις 30 επαρχίες που είχε επισκεφθεί.

γ) Ορθόδοξη κοινωνικότητα

Ο Πατροκοσμάς απέβλεπε με το κήρυγμα του να σώσει και τα υπαρκτικά θεμέλια του Γένους στις διαστάσεις της ρωμαίικης κοινωνικότητας. Αποσκοπούσε όχι μόνο στην αναγέννηση του ανθρώπινου προσώπου, αλλά και σύνολης της κοινωνίας. Την κοινωνικότητα έβλεπε ως οριζόντια θρησκευτικότητα. Κήρυττε ισότητα και αδελφότητα όλων των ανθρώπων («από ένα άνδρα και μίαν γυναίκα εγεννήθημεν και όλοι είμεθα αδελφοί»). Δεν παρέλειπε όμως να συμπληρώνει: «Όλοι είμεθα αδελφοί, μόνον η πίστις μας χωρίζει», δείχνοντας την πατερική και εδώ θεμελίωση του. Η υπερφυλετική παναδελφοσύνη των ανθρώπων απέρρεε από τη ρωμαίικη οικουμενικότητα του φρονήματος του, που θεμελιωνόταν όχι στο όμαιμο, αλλά στο ομόπιστο, στο ομόδοξο. Παράλληλα όμως κήρυττε την ισότητα ανδρών και γυναικών και την ιερότητα του γάμου, μέσα όμως στη λειτουργική ιδιαιτερότητα των φύλων και της αποστολής τους στο κοινωνικό σώμα (ήθελε τον άνδρα «ωσάν βασιλέα» στην οικογένεια και την γυναίκα «ωσάν βεζίρη»). Συνιστούσε την πρακτική δικαιοσύνη, την αποφυγή «της αρπαγής και αδικίας» και να δίνεται «το άδικον οπίσω», σ' όποιον και αν είχε γίνει η αδικία («... όσοι αδικήσατε Χριστιανούς, ή Εβραίους, ή Τούρκους»).

Ιδιαίτερα εντυπωσιάζει το γεγονός ότι ο Πατροκοσμάς έδειχνε σημαντικό ενδιαφέρον για τη συλλογική -κοινωνική συμπεριφορά και οργάνωση, για κοινή-κοινοτική ύπαρξη και σύμπραξη: «Άμή τί είναι ή πλερωμή μου; Να καθίστετε από πέντε-δέκα να συνομιλήσετε αυτά τα θεϊα νοήματα, να τα βάλετε μέσα είς την καρδίαν σας, δια να σας προξενήσουν την ζωήν την αίώνιον». Σε κάθε τόπο, που επισκεπτόταν, συνιστούσε στη συσσωμάτωση σε αδελφότητα, για τη συλλογική δραστηριοποίηση της κοινωνικής ομάδας, στα όρια όμως μιας κοινής και εθνωφελούς στοχοθεσίας. Όριζε εκλογή των υπευθύνων με βάση δημοκρατική («με τη γνώμη όλων των χριστιανών»). Σύμφωνα με μαρτυρία του προβλεπτή της Λευκάδας, που είχε πάρει από τον κατάσκοπο του αγίου, άρχοντα Μαμωνά, ο Πατροκοσμάς απέτρεπε τους κατοίκους της Πρέβεζας να εκκλησιάζονται στις ενορίες εκείνες που δεν είχαν συσσωματωθεί σε αδελφότητα. Είναι φανερό ότι το κοινοβιακό πρότυπο του Αγιορείτη μοναχού Πατροκοσμά μεταφυτευόταν στις κοσμικές ενορίες και κοινότητες.

Την κοινωνική ενότητα στήριζε στον αλληλοσεβασμό «αρχόντων και αρχομένων». Προέτρεπε τους πιστούς να τιμούν τους ιερείς παραπάνω από τους βασιλείς και τους αγγέλους, αλλά και τους προεστούς και τους γεροντότερους, χωρίς «να καταφρονούν κανένα... ότι ο Θεός όμοια μας έχει όλους». Τις ρωμαίικες-ορθόδοξες ρίζες της κοινωνικής του θεωρίας αποκαλύπτει η θέση του για τους προεστούς: «Ό,τι χρεία τύχη της χώρας, τους προεστούς γυρεύουν και σεις κοιμάσθε ξέγνοιαστοι...». Στη συνάφεια αυτή έχει σημασία η τοποθέτηση του Πατροκοσμά απέναντι στον κατακτητή. Συνιστά στον λαό νομιμοφροσύνη, αλλ' όχι δουλικότητα: «Περιπατώ -γράφει σε κάποιον κατή-και διδάσκω τους Χριστιανούς να φυλάγουσι τας εντολάς του Θεού και να πείθωνται (υπακούουν) εις τας κατά Θεόν βασιλικάς προσταγάς» (Πράξ. ε' 29). Συνιστούσε υπακοή σε όσα «δεν αντιστέκονται στο Ευαγγέλιο».

Στη θέση του απέναντι στους Τούρκους μένει πιστός στη χαραγμένη ήδη από τον πατριάρχη Γεννάδιο Β' τον Σχολάριο τακτική. Βραχυπρόθεσμη συνεργασία και κατευνασμός του «θηρίου» και πρόκριση του Τούρκου, ως λιγότερο επικίνδυνου για την «ψυχή», από τον Φράγκο: «Και διατί δεν έφερεν ο Θεός άλλον βασιλέα, που ήταν τόσα ρηγάτα εδώ κοντά να τους το δώση, μόνον ήφερε τον Τούρκον μέσαθε από την Κόκκινην Μηλιά και του το έχάρισεν; Ήξερεν ο Θεός, πως τα άλλα ρηγάτα μας βλάπτουν εις την πίστιν, και ο Τούρκος δεν μας βλάπτει. Άσπρα (χρήματα) δώσ' του καί καβαλλίκευσέ τον από το κεφάλι...». Έδινε έτσι μιαν απάντηση στους δυτικόφρονες ενωτικούς. Δεν δίσταζε όμως, όταν έπρεπε, να αποκαλύπτει τους εχθρούς της πίστεως και του Γένους: «Ό αντίχριστος ο ένας είναι ο Πάπας και ο έτερος είναι αυτός, που είναι εις το κεφάλι μας. Χωρίς να είπω το όνομα του, το καταλαβαίνετε...».

Ο οραματισμός

Η μεγαλόπνοη δράση του Πατροκοσμά δέχθηκε πολλές ερμηνείες, αναζητήθηκαν διάφορες σκοπιμότητες και επισημάνθηκαν ανάλογοι στόχοι. Θεωρήθηκε «εθνικιστής», «κοινωνικός επαναστάτης», «δημοτικιστής» κ.ά. Οι τοποθετήσεις όμως αυτές μάλλον τον αδικούν, διότι είναι ευδιάκριτη η πατερικότητά του. Ο άγιος Κοσμάς ανήκε ολόκληρος στην ορθόδοξη πατερική παράδοση, είχε ευρύ πατερικό πνεύμα και οι στόχοι και τα μέσα του καθορίζονταν από τη ζωή και πράξη της Εκκλησίας. Απέβλεπε στον αναβαπτισμό του Έθνους στην πατερική παράδοση, όπως αυτή σώζεται στην πραγματικότητα της Εκκλησίας. Οραματιζόταν μια ελληνική κοινωνία «κατοικία του Θεού, κατοικία των αγγέλων». Τίποτε λιγότερο, δηλαδή, ή περισσότερο από ό,τι ο ιερός Χρυσόστομος, όταν έλεγε: «γήν ούρανόν ποιήσωμεν». Το κήρυγμα του, προϋποθέτοντας την ακαταστασία των καιρών, οδηγούσε σε μια χριστοκεντρική κοινωνία, σε μια αταξική αδελφοποιία, μέσα στην ελευθερία και τη δικαιοσύνη: «Να ζήσουν (οι άνθρωποι) -έλεγε-και εδώ καλά, ειρηνικά και αγαπημένα, και μετά να πηγαίνουν εις τον παράδεισον να χαίρωνται πάντοτε». Έξω από κάθε ουτοπία, κινούνταν στον πνευματοκρατικό ρεαλισμό της Ορθοδοξίας, στα όρια του -υπαρκτού Χριστιανισμού», όπως σώζεται στη μοναστική αδελφότητα-ενορία. Αδιανόητη ήταν γι' αυτόν μια Ελλάδα χωρίς Χριστό, χωρίς Ορθοδοξία. Η φιλοπατρία του διεπόταν από τη διπολικότητα πρόσκαιρου - αιωνίου, με έμφαση βέβαια στο δεύτερο:

α) «Ή πατρίδα μου η ψεύτικη, η γήινη και ματαία, είναι από του Αγίου Άρτης και από την έπαρχίαν Άπόκουρον». Αλλά συμπλήρωνε:

β) «Ήμεϊς, Χριστιανοί μου, δεν έχομεν εδώ πατρίδα (Εβρ. ιγ' 14). Δια τούτο και ό Θεός μας έβαλε τον νουν εις το επάνω μέρος, δια να στοχαζώμασθε πάντοτε την ούράνιον βασιλείαν, την αληθινήν πατρίδα μας».

Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο πρέπει να ιδωθεί και η εθνική του προσδοκία, η οποία δεν πρέπει να χωριστεί από τη ρωμαίικη οικουμενικότητα, που, όπως στους Κολυβάδες, σωζόταν και στον Πατροκοσμά. Μιλούσε για το ρωμαίικο («αυτό μια μέρα θα γίνη ρωμαίικο»). Η ανάσταση του Γένους προσανατολιζόταν στην Πόλη και την Ελληνορθόδοξη αυτοκρατορία της Ρωμανίας. Αυτή την αποκατάσταση του Γένους υπαινίσσονταν και οι σπουδαίες προφητείες του. Με υπονοούμενα και συμβολικές φράσεις, εξάλλου, προσπαθούσε να εμπνεύσει στις ψυχές των υποδούλων τον πόθο της παλιγγενεσίας και να συντηρήσει την ελπίδα για την έλευση του «ποθούμενου». Και ως μόνο μέσο γι' αυτή την ενδυνάμωση της συλλογικής συνείδησης θεωρούσε την εμμονή στην πίστη: «Το κορμί σας ας το καύσουν, ας το τηγανίσουν· τα πράγματα σας ας τα πάρουν, μη σας μέλλει. Δώσατε τα. Δεν είναι δικά σας. Ψυχή και Χριστός σας χρειάζονται. Αυτά τα δύο όλος ο κόσμος να πέση δεν ημπορεί να σας τα πάρη, εκτός και τα δώσετε με το θέλημα σας. Αυτά τα δύο να τα φυλάττετε, να μη τα χάσετε». Μετά τις αποτυχίες των ρωσοτουρκικών συγκρούσεων (1774 κ.ε.) πρέπει να συνειδητοποίησε ο Κοσμάς την ανάγκη της εσωτερικής σποράς μέσα στη λαϊκή ψυχή, ώστε να βρει μόνη της τον δρόμο της ελευθερίας, με την αναζωπύρηση της αυτοσυνειδησίας της.

Η απήχηση

Το κήρυγμα του Πατροκοσμά είχε τεράστια απήχηση στον λαό. Σε κάθε τόπο, που επισκεπτόταν, προκαλούσε σεισμό στις συνειδήσεις, συνοδευόμενο από μετάνοια. Εχθροί συμφιλιώνονταν, κλέπτες επέστρεφαν τα κλοπιμαία, ληστές μεταβάλλονταν, πλούσιες γυναίκες πρόσφεραν τα χρυσάφια τους για έργα φιλανθρωπίας κ.λπ. Κατά τον βιογράφο του Νικόδημο μοίρασε συνολικά «υπέρ τα πεντακόσιας χιλιάδας σταυρούδια». Τις ομιλίες του παρακολουθούσαν χιλιάδες (τουλάχιστον 6.000 ήταν οι ακροατές του στο χωριό Μαύρο Μανδήλι κοντά στην Πρέβεζα κατά τον κατάσκοπο του Μαμωνά). Ακόμη και σήμερα όλη η βορειοδυτική Ελλάδα διατηρεί τη μνήμη της παρουσίας του. Σε πολλά μέρη της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, των Αγράφων και της Στερεάς άρχιζε η επανάσταση με το δίστιχο: «Βοήθα μας, άγιε Γιώργη, και συ άγιε Κοσμά / να πάρουμε την Πόλη και την Αγιά-Σοφιά». Ιδιαίτερη εκτίμηση έτρεφε για τον άγιο ο διαβόητος Αλή πασάς των Ιωαννίνων, του οποίου το μέλλον είχε προφητεύσει ο Κοσμάς. Γι' αυτό και ανήγειρε μεγαλοπρεπή ναό στον τόπο της ταφής του αγίου. Διέταξε ακόμη να κατασκευάσουν αργυρά θήκη για την κάρα του, την οποία πολλές φορές έφερε στα Γιάννινα, για να την προσκυνήσει. Όταν κάποιοι τον χλεύασαν για την πράξη του αυτή, απάντησε με οργή: «Φέρετε μου ένα μουσουλμάνο σαν κι αυτόν τον Χριστιανό και να του φιλήσω και τα πόδια».

Ο Πατροκοσμάς είχε και το χάρισμα της θαυματουργίας, ευρύτατα γνωστό στον λαό, που είχε, έτσι, τη βεβαίωση του αγιοπνευματικού φωτισμού του. Δείγματα της αγιότητας του ήταν και οι προφητείες του, πολλές από τις οποίες βρήκαν την πραγμάτωση τους. Έλεγε λ.χ. «το ποθούμενο θα γίνη στην τρίτη γενεά. Θα τδ δουν τα εγγόνια σας». Πράγματι, η γενεά του 1821 ήταν η τρίτη από την εποχή του Κοσμά. «Πότε θαρθή το ποθούμενο;» -τον ρώτησαν στα Τσαραπλανά της Ηπείρου. «Όταν ενωθούν αυτά», απάντησε, δείχνοντας δύο μικρά δένδρα, τα οποία πράγματι μεγάλωσαν και ενώθηκαν το 1912. Ο λαός τον τιμούσε γι' αυτό ως άγιο ήδη πριν από το μαρτύριο του, μετά το οποίο του αποδίδονταν τιμές μάρτυρα της πίστεως. Αυτή την πράξη έλαβε υπ' όψιν το οικουμενικό πατριαρχείο, το οποίο με πράξη του τον κατέταξε μεταξύ των αγίων της Εκκλησίας, στις 20 Απριλίου 1961, υπογραμμίζοντας, ότι «άπασαν την πατρώαν γήν διέδραμε, κηρύττων ιεραποστολικώς τον λόγον του θεού, σχολεία πολλαχοϋ ιδρύων, ασθενούντας θεραπεύων, την άγίαν αυτού έκκλησίαν κρατύνων, τύπον δ' εαυτόν ταπεινώσεως, αύταπαρνήσεως, αρετής και εγκράτειας άναδείξας, έως ου και τον μαρτυρικόν ύπέμεινε θάνατον». Η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου, μέρα του μαρτυρίου του.

Ο άγιος Κοσμάς ονομάστηκε «ο μεγαλύτερος μετά την άλωση Έλληνας» και πατέρας του νεοελληνικού Έθνους. Ίσως θα πρέπει να προστεθεί ότι υπήρξε πρότυπο νεοελληνικού ήθους και αναστηλωτής του αυθεντικού ελληνορθόδοξου ιδεώδους.

cosmas