Γέροντας Εφραίμ: Ήρθαμε
από το Άγιο Όρος, που είναι ένα μέρος λιτότητας, σιωπής, προσευχής,
πνευματικού σωφρονισμού και της εσωτερικής ζωής. Η Παναγία είναι η
Προστάτιδα και Έφορος (Ηγουμένη) του Αγίου Όρους, και ως εκ τούτου όλα
τα μοναστήρια είναι της Θεοτόκου και το Άγιον Όρος ονομάζεται και το
περιβόλι της Παναγίας.
Η Μονή Βατοπαιδίου –η Μονή της μετανοίας
μας, όπως λένε στο Άγιον Όρος,– είναι το μοναδικό μοναστήρι στον κόσμο,
το οποίο κοσμείται με επτά θαυματουργές εικόνες της Θεοτόκου, και με
την Τίμια Ζώνη της Παναγίας. Και ο πατέρας μας, ο γέροντας Ιωσήφ του
Βατοπαιδίου, συνήθιζε να μας λέει συχνά: «Πού αλλού θα ήθελε η Παναγία
να αφήσει την Αγία Ζώνη της;» Οι παρθένες στην Παλαιά Διαθήκη ύφαιναν
τις ζώνες με τα χέρια τους. Και όταν ερχόταν η μέρα του επίσημου γάμου
τους, η κόρη έδινε αυτή τη ζώνη στο σύζυγο της ως σύμβολο της παρθενίας
των. Και αυτήν τη Ζώνη, την οποία πολλοί από εσάς έχετε προσκυνήσει, η
Παναγία ύφανε με τα χέρια της από μαλλί καμήλας. Και με χρυσές κλωστές
τη κέντησε η αυτοκράτειρα Ζωή, η σύζυγος του Βυζαντινού αυτοκράτορα
Λέοντος του Σοφού. Όταν ήταν βαριά άρρωστη, ονειρεύτηκε τη Θεοτόκο. Και η
Παναγία είπε ότι η βασίλισσα θα πρέπει να πείσει τον Πατριάρχη να
βγάλει την Αγία Ζώνη από την κιβωτό όπου εφυλάσσετο από τον αυτοκράτορα
και τον Πατριάρχη από τον 4ο αιώνα. Όταν έβαλαν τη Ζώνη πάνω στην
άρρωστη αυτοκράτειρα, αυτή θεραπεύτηκε. Και σε ένδειξη ευγνωμοσύνης και
ζώντας ενάρετη ζωή, η βασίλισσα διακόσμησε τη Ζώνη με χρυσή κλωστή.
Παρεμπιπτώντος, οι επιστήμονες λένε ότι αυτό το γεγονός είναι της Θείας
Πρόνοιας, γιατί διαφορετικά η ζώνη δεν θα είχε διατηρηθεί μέχρι σήμερα.
Το ιερό αυτό αντικείμενο, που είναι το
μεγαλύτερο κειμήλιο της Μονής μας, έχουμε φέρει σε εσάς. Επειδή
πιστεύουμε ότι η παρουσία του μπορεί να φέρει μεγάλη ευλογία,
ανακούφιση, Θεία χάρη, προστασία και δύναμη. Φιλώντας με σεβασμό την
Αγία Ζώνη, έχουμε την αίσθηση ότι η ίδια η Παναγία είναι μεταξύ μας. Γι’
αυτό προσεύχομαι ταπεινά να μην ξεχάσετε ποτέ την παρουσία της Τιμίας
Ζώνης στον τόπο σας. Προσεύχομαι η χάρη της Θεοτόκου να γεμίσει τις
καρδιές σας και να κατανοήσετε το μεγαλείο του να είμαστε Ορθόδοξοι
Χριστιανοί, να είμαστε όλοι μέλη της Εκκλησίας, και όπως είπε ο Κύριος,
να καταλάβουμε όλοι μας ότι είμαστε παιδιά του Θεού.
Ερώτηση: Πατέρα, είχαμε
την τύχη να προσκυνήσουμε την Τίμια Ζώνη της Παναγιάς. Η γυάλινη
επιφάνεια, η οποία κρύβει τη Ζώνη, είναι διακοσμημένη με πέτρες, που
είναι τοποθετιμένες ασύμμετρα. Ποιος είναι ο συμβολισμός αυτής της
διακόσμησης;
Γέροντας Εφραίμ: Δεν
υπάρχει συμβολισμός. Εμείς έτσι παραλάβαμε την λειψανοθήκη, δεν
αφαιρούμε αυτές τις πέτρες, γιατί όλες τους έχουν ήδη αγιαστεί.
Ερώτηση: Ποιός είναι ο σωστός τρόπος να
φοράει κανείς τη ζώνη που μας δώσατε; Μπορεί αυτή να πλυθεί; Γέροντας
Εφραίμ: Όπως φοράτε μια συνηθισμένη ζώνη, να φοράτε κι αυτή. Ναι,
μπορείτε να την πλύνετε. Αλλά το πρώτο νερό μην το ρίξετε στην
αποχέτευση, αλλά ρίξτε το, για παράδειγμα, στα λουλούδια που δεν
καταπατείται το έδαφος, γιατί η ζώνη εξακολουθεί να είναι αγιασμένη.
Ερώτηση: Πατέρα, μπορεί κάποια να προσκυνήσει τη Ζώνη όταν είναι ακάθαρτη;
Γέροντας Εφραίμ: Αν
εννοείτε τις περίοδους που έχουν οι γυναίκες, εδώ, δυστυχώς, στη Ρωσία
γίνεται ένα μεγάλο λάθος που οι γυναίκες δεν πάνε να προσκυνήσουν τις
εικόνες, και κάποιες δεν πάνε και στην εκκλησία. Αυτό είναι ένα λάθος.
Αφού υπάρχει αυτή η φυσική αιμόρροια, δεν μπορείτε μόνο να κοινωνήσετε,
ο,τιδήποτε άλλο μπορεί να γίνει. Εφ΄όσον μια γυναίκα περνάει ένα φυσικό
φαινόμενο της γυναικείας φύσης, αυτό δε σημαίνει ότι δεν είναι τίμια και
καθαρή. Δεν πρέπει να λογίζεται ακάθαρτη. Έτσι δεν είναι;
Ερώτηση: Εάν ένα πρόσωπο φτάνει στην Τίμια Ζώνη της Παναγιάς εκτός σειράς, και πάλι παίρνει τη Χάρη;
Γέροντας Εφραίμ: Την παίρνει (γελάει).
Ερώτηση: Πατέρα,
διάβασα στο διαδίκτιο ότι την Τίμια Ζώνη της Παναγίας τη ζήτησαν
διάφορες χώρες, αλλά τους δώσατε αρνητική απάντηση. Γιατί αυτή η χάρη
δόθηκε σ’εμάς τους αμαρτωλούς;
Γέροντας Εφραίμ: Αν δεν
κάνω λάθος, επί έξι χρόνια μας παρακαλούσαν να φέρουμε τη Ζώνη. Μας
επισκέφθηκαν διάφοροι άνθρωποι, γνωστοί και άγνωστοι, υπουργοί και
επίσκοποι. Ακόμη και ο Αγιότατος Πατριάρχης σας αφού έγραψε ένα γράμμα
στη μονή μας με το αίτημα να φέρουμε τη Ζώνη, για να είναι σίγουρος για
την επιτυχία του, έγραψε και μια επιστολή στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Και πράγματι, αυτοί οι δύο παράγοντες κατά κάποιον τρόπο μας υποχρέωσαν.
Πέραν από αυτά, όμως, και εμείς το θέλαμε πολύ.
Ερώτηση: Μήπως σχεδιάζετε και άλλες επισκέψεις στη Ρωσία με άλλα ιερά κειμήλια της Μονής Βατοπαιδίου;
Γέροντας Εφραίμ: Για την ώρα μόνο με την Αγία Ζώνη, και στη συνέχεια θα δούμε. Όλα εν ευθέτω χρόνω.
Ερώτηση: Γιατί αυτή τη Ζώνη της Παναγίας δεν τη φέρατε στο Όμσκ ή στο Νοβοσιμπίρσκ;
Γέροντας Εφραίμ: Κάποτε
ρωτήσαν το γέροντα Παΐσιο τον Αγιορείτη: «Πατέρα, ήσασταν στη χιλιοστή
επέτειο του Αγίου Όρους το 1963;» – «Όχι, δυστυχώς, αλλά την επόμενη
φορά θα πάω». Και όταν η Τιμία Ζώνη σε 200 χρόνια θα έρθει και πάλι στη
Ρωσία, θα ταξιδέψει κι σε άλλες πόλεις.
Ερώτηση: Πόσο μακριά είναι η Μονή σας από το μοναστήρι του Αγίου Παντελεήμονα; Και ποιες είναι οι σχέσεις σας με τους καλογήρους του;
Γέροντας Εφραίμ: Όχι
πολύ μακριά. Και οι σχέσεις μας είναι καλές. Ξέρετε, στο Άγιον Όρος η
κάθε Ιερά Μονή έχει αυτοδιοίκηση, είναι σαν ένα ξεχωριστό κράτος. Ένας
άνθρωπος από την Ευρωπαϊκή Ένωση έλεγε ότι ήταν μεγάλη έκπληξη γι’αυτόν
πως είναι δυνατόν να ζήσουν μαζί για δέκα αιώνες, ενώ αυτοί στην Ένωση
συνεχώς μαλώνουν. Του είπα ότι είστε συνεργάτες για χάρη του μαμμωνά,
δηλαδή, για χάρη του χρυσού, ενώ εμείς – για χάρη του Χριστού.
Ερώτηση: Πώς μπορούμε
να πολεμάμε τις σκέψεις την ώρα της προσευχής; Όλοι οι μοναχοί του Αγίου
Όρους κατέχουν την εσωτερική προσευχή της καρδιάς ή μόνο μερικοί;
Γέροντας Εφραίμ:
Πρώτον, όταν διάφορες σκέψεις μας έρχονται κατά τη διάρκεια της
προσευχής, θα πρέπει απλά να τις αγνοούμε, να μην τις δίνουμε καμία
προσοχή. Ναι, υπάρχουν μοναχοί που έχουν βρει την προσευχή της καρδιάς
και δεν είναι καθόλου λίγοι. Όλοι οι μοναχοί προσπαθούν να το επιτύχουν.
Ερώτηση: Στο μοναστήρι σας προσεύχονται για τις βαριές αμαρτίες των γυναικών;
Γέροντας Εφραίμ: Οι
μοναχοί προσεύχονται για όλους τους ανθρώπους. Και είναι μυστήριο το πώς
το κάνουν. Μια μέρα μας επισκέφτηκε ένας μοναχός με καλή πνευματική ζωή
και διηγήθηκε πως όλη τη νύχτα προσευχόταν για τις έγκυες γυναίκες, για
τις οποίες η διαδικασία του τοκετού μπορεί να είναι δύσκολη. Θέλω να πω
ότι όταν η καρδιά ενός μοναχού γίνεται η καρδιά του Χριστού, αυτός
αρχίζει να προσεύχεται για όλους τους ανθρώπους, ακόμα και για μερικές
από αυτές τις ομάδες. Ο γέρων Παΐσιος μερικές φορές έλεγε: «Αν κάποια
στιγμή εκμυστηρευτώ όλα αυτά που βιώνω, θα με θεωρήσουν τρελό». Μερικές
φορές, λέει, προσεύχεται για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα για τα
παντρεμένα ζευγάρια που έχουν κίνδυνο του διαζυγίου -παρεμπιπτόντως, το
διαζύγιο είναι στη μόδα τώρα. Και έτσι εν Πνεύματι Αγίω ο Γέροντας
πήγαινε αόρατα στα σπίτια τους για να τους κατευνάσει. Λέει ότι
επισκεφτόταν και την Αυστραλία, και την Κύπρο, και την Αθήνα, και τη
Ρωσία. Ο άνθρωπος του Θεού έχει πολύ μεγάλες δυνάμεις και δυνατότητες.
Ερώτηση: Πατέρα Εφραίμ,
έχετε ποτέ τραγουδήσει στη χορωδία; Ποιες οδηγίες θα μπορούσατε να
δώσετε στους ρώσους ψάλτες; Ποια είναι η γνώμη σας για τους ρωσικούς
θρησκευτικούς ύμνους;
Γέροντας Εφραίμ: Εγώ
πάντα αγαπούσα να ψέλνω. Και τώρα συνεχίζω να ψέλνω. Πρέπει να ψέλνουμε
προσεκτικά και ταπεινά, με αγάπη. Υπάρχει ένας ψάλτης στην Αθήνα, που
όταν ψάλλει κάτι στη συνέχεια εξετάζει αν άρεσε στους άλλους. Ο Θεός δεν
θέλει τέτοιους ψαλμούς. Είναι απαραίτητο να υπάρχει φόβος Θεού και
ταπεινοφροσύνη.
Ερώτηση: Πατέρα Εφραίμ,
είχα κάνει κάποιες αμαρτίες, τις οποίες ομολόγησα πριν από πολλά
χρόνια. Τώρα δεν κάνω αυτές τις αμαρτίες, αλλά πολύ με βασανίζει η
συνείδησή μου. Τι συμβουλή θα μπορούσατε να μου δώσετε;
Γέροντας Εφραίμ: Δεν
έχει σημασία πόσες αμαρτίες κάνουμε, η χάρη του Θεού είναι πάντα
μεγαλύτερη. Εφόσον εξομολογηθήκατε κάποτε αυτές τις αμαρτίες, δεν πρέπει
να ανησυχείτε. Η εξομολογημένη αμαρτία από τη θεολογική άποψη είναι ως
μη γενομένη. Και μην ξεχνάτε ότι κάποιοι μεγάλοι αμαρτωλοί είναι τώρα
ζωγραφισμένοι στις εικόνες, και εμείς ασπαζόμαστε την εικόνα τους. Το
έλεος του Θεού είναι πολύ μεγάλο.
Ερώτηση: Τι θα συμβουλεύατε ένα πρόσωπο σε πνευματική παρακμή που επιθυμεί τη σωτηρία;
Γέροντας Εφραίμ: Είναι
σημαντικό να έχει ένα σταθερό πρόγραμμα και επιμονή. Και όταν δεν
υπάρχει διάθεση θα πρέπει να αναγκάζει τον εαυτό του, να συμμορφώνεται
με τον κανόνα του.
Ερώτηση: Πώς να επανακτήσει κανείς την πίστη που έχασε;
Γέροντας Εφραίμ:
Προσευχηθείτε, προσευχηθείτε. «Αιτείτε και δοθήσεται υμίν, ζητείτε και
ευρήσετε, κρούετε και ανοιγήσεται υμίν». Επειδή η αληθινή πίστη στο Θεό
είναι δώρο του Θεού κι έρχεται από ψηλά.
Ερώτηση: Πατέρα Εφραίμ, πώς μπορούμε να καταπολεμήσουμε την ευερεθιστότητα και δυσαρέσκεια; Σε ποιον να προσευχόμαστε;
Γέροντας Εφραίμ: Σε
όποιον θέλετε: στον Χριστό, στην Παναγία, στους Αγίους. Όπου σας έλκει η
καρδιά σας. Ευερεθιστότητα και θυμός είναι από τα μεγάλα πάθη, τα
οποία, δυστυχώς, έχουμε όλοι μας. Και πρέπει να επιμένουμε πολύ στις
παρακλήσεις και στις προσευχές μας για να μας δώσει ο Θεός την
ταπείνωση. Όταν ο άνθρωπος θυμώνει, ακόμη και το πρόσωπο του κοκκινίζει
και αρχίζει και μοιάζει με δαίμονα.
Ερώτηση: Αγαπητέ
πατέρα, πώς μπορεί ένα πρόσωπο που ζει στον κόσμο να ζει με τη θεία
χάρη; Θα μπορούσε να υπάρχει ησυχία, σιωπή εκτός μοναστικής ζωής;
Γέροντας Εφραίμ: Μπορεί
να ζήσει με τη χάρη του Θεού ένας άνθρωπος που ζει στον κόσμο, αν αυτός
δείχνει υπευθυνότητα για την οικογένειά του, τη συζυγική του σχέση, αν
ακολουθεί τους κανόνες της Εκκλησίας, εκφράζει συμπάθεια και αγάπη προς
τον πλησίον του. Αν όλα αυτά γίνονται, έτσι δεν απέχετε μακράν από τη
βασιλεία του Θεού.
Όσο για τη σιωπή, την ησυχία… Αυτό δεν
εξαρτάται μόνο από την εσωτερική μας κατάσταση. Μερικοί χωρίζουν τους
αγίους σε νηπτικούς αγίους και σε ιεραποστόλους αγίους. Αυτό είναι ένα
μεγάλο λάθος. Κάθε άγιος πατέρας κήρυξε στους ανθρώπους ανεξάρτητα από
το αν έζησε στον κόσμο η στην έρημο. Όλοι οι άγιοι Πατέρες ήταν
νηπτικοί.
Ερώτηση: Πείτε μου,
πατέρα, ποια είναι η σωστή προετοιμασία για τη Θεία Κοινωνία; Εμείς
έχουμε την παράδοση που ο κόσμος πρέπει να νηστεύει για τρεις ημέρες.
Αλλά οι ιερείς δε νηστεύουν πριν την Κοινωνία. Σε τι οφείλεται αυτή η
διαφορά;
Γέροντας Εφραίμ: Δεν
ξέρω, στη Ρωσία μερικοί ιερείς λένε ότι πρέπει να νηστεύει κανείς για
τρεις ημέρες, κάποιοι λένε πέντε. Σε γενικές γραμμές, δεν υπάρχει
υποχρεωτική νηστεία πριν από τη Θεία Κοινωνία. Απόδειξη αυτού είναι ότι
οι ιερείς δεν νηστεύουν υποχρεωτικά. Εφ΄ όσον τηρούμε κάποιες
συγκεκριμένες νηστείες – τις τέσσερις πολυήμερες περιόδους νηστείας, την
Τετάρτη και την Παρασκευή, νομίζω ότι αυτό είναι αρκετό.
Αν κάποιος θέλει να νηστέψει πριν από τη
Κοινωνία ακόμα και για μια εβδομάδα για την ευσέβεια και για ασκητικούς
λόγους, ας το κάνει, δεν συνηθίζεται όμως. Αλλά θα πρέπει οπωσδήποτε να
το νομιμοποιήσουν οι πνευματικοί πατέρες – να πάρει δηλαδή ευλογία γι’
αυτό. Μερικές φορές λένε ότι οι Χριστιανοί θα πρέπει να κοινωνούν μόνο
μια φορά κάθε δύο η τρεις μήνες. Ούτε αυτό συνηθίζεται. Όταν ο
Χριστιανός δεν έχει θανάσιμα αμαρτήματα, δικαιούται να συμμετέχει στην
Θεία Κοινωνία πιο συχνά.
Ερώτηση: Αγαπητέ πατέρα
Εφραίμ! Ο σκοπός του Χριστιανού είναι η σωτηρία της ψυχής του. Είναι
χρήσιμο να σκεφτόμαστε και να φροντίζουμε για τη σωτηρία της ψυχής των
συνανθρώπων μας; Τι θα συμβουλεύατε;
Γέροντας Εφραίμ: Όταν
κάποιος αρχίζει να μετανοεί και κάνει τον αγώνα του στην πνευματική ζωή,
φωτίζεται ο νους και η καρδιά του. Στη συνέχεια, η καρδιά του
πλημμυρίζει από αγάπη και αρχίζει να νοιάζεται για τους άλλους και τα
συναισθήματά τους. Και ενώ μπορεί να θλίβεται για όλους, την ίδια στιγμή
μπορεί να νιώθει συνεχώς την πνευματική χαρά. Επειδή η χαρά – δεν είναι
μια ψυχολογική κατάσταση, αλλά πνευματική. Είναι καρπός του Αγίου
Πνεύματος, όπως ο Απόστολος Παύλος ο ίδιος ομολόγησε ότι οι καρποί του
Πνεύματος είναι αγάπη, χαρά, εγκράτεια, υπομονή, και ούτω καθεξής.
Έτσι οι άνθρωποι που δεν ζουν στην
Εκκλησία δεν έχουν αυτό που θα έπρεπε να έχουν. Είναι σαν τους ζωντανούς
νεκρούς. Ο Χριστός είπε: «Εγώ είμαι η οδός, η αλήθεια και η ζωή». Και η
αλήθεια πάλι δεν είναι μια ιδεολογία. Η αλήθεια είναι Πρόσωπο. Ο
Χριστός λέει: «Εγώ ειμί η αλήθεια». Ως εκ τούτου, στον Πιλάτο, ο οποίος
τον ρώτησε τι είναι η αλήθεια, ο Χριστός δεν έδωσε απάντηση. Ξέρετε τι
λένε οι Πατέρες;
Αν ο Πιλάτος ρωτούσε σωστά: «Ποιός είναι η αλήθεια;», τότε ο Ιησούς θα του απαντούσε.
Για όλους αυτούς τους ανθρώπους «τους
ζωντανούς νεκρούς», τους εκτός της Εκκλησίας ο πνευματικός άνθρωπος
προσεύχεται για να έλθουν «εις επίγνωσιν αληθείας» και να σωθούν.
Ερώτηση: Πατέρα μου, σε ποιόν πρέπει να προσεύχονται για να παντρευτούν; Μήπως βοηθάει αυτή η Ζώνη της Παναγίας στην προσευχή;
Γέροντας Εφραίμ: Η
Παναγία σε όλα βοηθάει. Δεν είναι κακό, εάν μία νεαρή κοπέλα ζητά από
την Θεοτόκο να της στείλει έναν καλό νεαρό, ή αν ο νεαρός προσεύχεται
στο Θεό να του στείλει ένα καλό κορίτσι.
Ερώτηση: Μερικοί γέροντες δεν συμβουλεύουν να παντρευτεί κανείς τον τελευταίο καιρό.
Γέροντας Εφραίμ: Αυτές είναι ανοησίες. Ο Χριστός δεν είπε ότι δεν πρέπει να γίνονται οι γάμοι.
Ερώτηση: Πατέρα, σήμερα
η Ρωσία βρίσκεται σε δημογραφική κρίση. Και η άμεση καθώς και η
συμβολική σωτηρία της δικής μας χώρας είναι σε πολυμελείς οικογένειες.
Οι πολύτεκνες οικογένειες, όμως, βρίσκονται στο όριο της επιβίωσης. Ενώ η
αρωγή του κράτους μας είναι μόνο στα λόγια, αντί να βοηθάει με έργα. Τι
συμβουλή μπορείτε να τους δώσετε;
Γέροντας Εφραίμ:
Αρχικά, θα ήθελα να πω ότι οι πολύτεκνες οικογένειες στη Ρωσία πρέπει να
εξετάζουν τα παραδείγματα άλλων οικογενειών. Για παράδειγμα, εμείς
ήμασταν επτά παιδιά. Οι γονείς μας ήταν φτωχοί άνθρωποι. Αλλά όλοι
αποκατασταθήκαμε. Και πόσοι άλλοι τέτοιοι άνθρωποι υπάρχουν. Δεν πρέπει
να επιθυμείτε να έχετε πολλά παιδιά μόνο εάν υπάρχει κάποια υποστήριξη
από το κράτος. Αν αυτό βοηθάει, είναι πολύ καλό. Αλλά μην ξεχνάτε ότι
και τα πουλιά ούτε σπέρνουν, ούτε θερίζουν, αλλά Ουράνιος Πατέρας μας τα
τροφοδοτεί και αυτά.
θα σας δώσω ένα συγκινητικό παράδειγμα.
Σε μία περιοχή της Βόρειας Ελλάδας έτυχε μια μεγάλη πολύτεκνη οικογένεια
να μην έχει ούτε χρήματα, ούτε καν ψωμί. Ο πατέρας ήθελε να πάρει
κάποιο δάνειο, αλλά η άλλη πλευρά δεν είχε κανένα συμφέρον να βοηθήσει.
Το σπίτι τους εβρίσκετο έξω από το χωριό, περίπου 300 μέτρα από την
εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Και κάθε βράδυ αυτοί πήγαιναν και άναβαν
μια λαμπάδα στον άγιο. Και όταν έφτασαν στο τέλος όλα τα χρήματά τους, ο
πατέρας πήγε στον Άγιο Γεώργιο και του είπε: «Δεν μπορώ άλλο. Βοήθησέ
με». Και μετά εμφανήστηκε στο όνειρο του ο καβαλάρης Άγιος Γεώργιος και
του λέει: «Θα πάτε αύριο στην εκκλησία, και κοντά στην πόρτα είναι μια
μεγάλη πέτρα, θα μετακινήσετε την πέτρα και θα βρείτε κάτω από αυτήν
τρεις χρυσές λίρες». Η οικογένεια πήγε στην εκκλησία, και πραγματικά
βρήκε κάτω από την πέτρα τρία νομίσματα. Έτσι η πίστη τους τους έσωσε.
Μην ξεχνάτε ότι το κλειδί όλων των
μυστηρίων της Εκκλησίας είναι η πίστη. Και ο Θεός σε κάθε θαυματουργική
παρέμβασή του αναφέρεται στην πίστη. Σε μια γυναίκα είπε: «Μεγάλη είναι η
πίστη σου: ας γίνει αυτό που θέλεις», σε μια άλλη είπε: «Η πίστη σου σε
έσωσε», στον τρίτο δήλωσε: «Έζησα στο Ισραήλ, τόση πίστη δεν είδα».
Πιστεύετε ακράδαντα, σταθερά, και ο Θεός θα λύσει όλα τα προβλήματά σας.
Ερώτηση: Ένα παιδί που
συνελήφθη κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας είναι μόνιμα άρρωστο. Η
μαμά του στεναχωριέται πολύ. Τι πρέπει να κάνει;
Γέροντας Εφραίμ: Ας έχει πίστη στο Θεό που είναι ο Πατέρας όλων μας και συγχωρεί τα λάθη μας.
Ερώτηση: Πώς μπορώ να
βοηθήσω το γιο μου; Λόγω της υπερηφάνειάς του δεν έρχεται στην εκκλησία,
αν και έχει ήδη λάβει πολλή νουθεσία από τον Κύριο. Είναι διαζευγμένος.
Κι έχει κοινωνήσει μόνο μία φορά.
Γέροντας Εφραίμ: Προσευχηθείτε γι’αυτόν. Αλλά μην του το πείτε, επειδή θα σας βρίζει άσχημα. Και ο καιρός του θα έρθει.
Ερώτηση: Πατέρα, η κόρη
μου παντρεύτηκε στην εκκλησία, αλλά δεν κατέγραψε το γάμο της στο
ληξιαρχείο. Μετά ο σύζυγος την εγκατέλειψε και παντρεύτηκε μια άλλη με
πολιτικό γάμο. Και τώρα η κόρη μου προσεύχεται για να επιστρέψει. Τι να
κάνω;
Γέροντας Εφραίμ: Θα
πρέπει να έχετε υπομονή. Δεν ξέρω, στη Ρωσία πολύ εύκολα παίρνουν
διαζύγιο, υπερβολικά εύκολα. Πολλοί προσκυνητές έρχονται σε μας. Τα δύο
τρίτα από αυτούς είναι ήδη στο δεύτερο, ή στο τρίτο, ή στο τέταρτο, ή
ακόμα και στο πέμπτο γάμο τους. Ξέρετε γιατί; Επειδή συχνά έχουν κάνει
μόνο ένα πολιτικό γάμο, δεν στεφανώθηκαν, και η χάρη του Θεού δεν
έρχεται να τους βοηθήσει στην οικογενειακή τους ζωή. Ως εκ τούτου, όσοι
δεν είναι παντρεμένοι στην εκκλησία, θα πρέπει σίγουρα να στεφανωθούν,
ακόμα και αν είναι ήδη κάποιας μεγαλύτερης ηλικίας. Όλοι. Και το
συντομότερο δυνατό.
Ερώτηση: Αγαπητέ
πατέρα, ποιος είναι ο σωστός τρόπος να συνηθίσουμε τα παιδιά να
πηγαίνουν στις Ακολουθίες, έτσι ώστε μεγαλώνοντας να μη μας κατηγορήσουν
για καταπίεση;
Γέροντας Εφραίμ: Τα
παιδιά να τα παίρνετε μαζί σας στο ναό, αλλά όχι για όλες τις
Ακολουθίες. Εάν η Ακολουθία κρατάει πέντε ώρες, το παιδί θα φύγει
τρέχοντας από το ναό. Τα παιδιά δεν μπορούν να παραμείνουν τόσο πολύ στα
πόδια τους. Πίεση και καταναγκασμός σε αυτό το πράγμα δεν θα
λειτουργήσουν. Ως εκ τούτου, λένε ότι η υψηλότερη αρετή είναι αυτή της
διάκρισης. Το καλό, λένε, δεν είναι καλό, αν δε γίνεται και με έναν καλό
τρόπο.
Ερώτηση: Πώς θα πρέπει να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας: να τα τιμωρούμε με χειροδικία ή όχι; Η μόνο με το καλό και χωρίς καταναγκασμούς;
Γέροντας Εφραίμ: Θα
πρέπει να είστε επιεικείς με τα παιδιά. Η πίεση, η υπερβολική
αυστηρότητα ποτέ δεν είχε αποτέλεσμα. Και ξέρετε τι βοηθάει; Η
παραδειγματική ζωή. Και πάνω απ όλα, η προσευχή. Μην λέτε στα παιδιά
πολλά για το Θεό, αλλά να μιλάτε πολύ με το Θεό για τα παιδιά σας.
Ερώτηση: Πώς μπορεί μια γυναίκα να αναθρέψει τα παιδιά της στην Ορθόδοξη πίστη, αν ο σύζυγος είναι άπιστος και κατά της Ορθοδοξίας;
Γέροντας Εφραίμ: Κρυφά.
Να τα διδάσκετε κρυφά από τον πατέρα τους, έτσι ώστε να μην
καταλαβαίνει τι συμβαίνει. Και πάλι, αυτό για να μην δημιουργούνται
διαμάχες στην οικογένεια.
Ερώτηση: Πατέρα, τι να κάνει κανείς όταν τα παιδιά του μπουν σε μία αίρεση;
Γέροντας Εφραίμ: Αν
γίνει κάτι τέτοιο, πρέπει να προσευχόμαστε. Στην ίδια μοίρα είναι και οι
Μάρτυρες του Ιεχωβά, οι ίδιοι ανόητοι άνθρωποι. Προσευχηθείτε. Είναι
μία από τις πιο προκλητικές και δύσκολες δοκιμασίες, όταν αυτό συμβεί
στα παιδιά μας και πιαστούν στα δίκτυα μιας αίρεσης.
Ερώτηση: Πατέρα, γιατί τα σύγχρονα παιδιά είναι τόσο σκληρά και απομακρύνονται από τους γονείς τους;
Γέροντας Εφραίμ:
Δυστυχώς, λόγω των πολλών αμαρτιών του κόσμου η ανθρώπινη φύση
γενικότερα έχει αποδυναμωθεί πάρα πολύ. Οι γονείς δεν είναι πάντα
σωστοί. Και οι ίδιοι από τις πολλές αμαρτίες δεν έχουν την εσωτερική
ειρήνη. Και γεννάνε παιδιά που και αυτά δεν έχουν ειρήνη, θα συμβούλευα
σε όλες τις μητέρες κάθε πρωί να δίνουν στα παιδιά τους, και στα μεγάλα
και στα μικρά, από ένα κουταλάκι του γλυκού αγιασμό. Αυτό βοηθάει
πραγματικά.
Ερώτηση: Για μια
ανύπαντρη μητέρα ενός αγοριού ποιός είναι ο σωστός τρόπος να μεγαλώνει
το παιδί αυτό χωρίς πατέρα; Τι είναι το πιο σημαντικό;
Γέροντας Εφραίμ:
Πιστεύω πως θα πρέπει να δίνει στο παιδί αγάπη. Η αγάπη τα καλύπτει όλα.
Και επίσης είναι απαραίτητο η μητέρα να προσεύχεται πολύ για το παιδί,
γιατί η χάρη του Θεού θα τα αναπληρώσει όλα.
Ερώτηση: Πείτε μας,
Πατέρα, πώς πρέπει να παρακαλάει τον Θεό ένα νεαρό άτομο που θέλει να
ολοκληρώσει τα ταλέντα και τις ικανότητές του, αλλά έχει οικονομικές
δυσκολίες;
Γέροντας Εφραίμ: Ο Θεός
θα βοηθήσει στον ανθρώπο να ολοκληρώσει τα ταλέντα του ακόμη και εν
απουσία των οικονομικών πόρων. Μερικές φορές κι εγώ, επίσης, κάθομαι και
συλλλογίζομαι το εξής. Ο ένας καθαρίζει τους δρόμους και είναι
ευτυχισμένος. Ο άλλος είναι ξυλουργός και είναι επίσης ικανοποιημένος. Ο
τρίτος είναι υδραυλικός, ο τέταρτος – επιχειρηματίας, ο πέμπτος είναι
πρόεδρος, ενώ ένας άλλος είναι κάποιος κυβερνήτης. Νομίζω ότι είναι ένα
μεγάλο μυστήριο το πώς ο Θεός διανέμει όλους τους ανθρώπους σε διάφορες
θέσεις και τις μοιράζει εν ειρήνη.
Ερώτηση: Πείτε μου, στην Ελλάδα η Ορθοδοξία είναι η επίσημη θρησκεία του κράτους; Και σε τι φαίνεται αυτό;
Γέροντας Εφραίμ: Ναι, είναι η επίσημη θρησκεία μας. Τα 98% του πληθυσμού είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι.
Ερώτηση: Πατέρα, πώς εξηγείτε τα δεινά της ελληνικής οικονομίας και την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται πλέον η χώρα σας;
Γέροντας Εφραίμ: Η
αιτία της κρίσης είναι το γεγονός που εμείς, οι Έλληνες, δυστυχώς,
αμελήσαμε το θησαυρό που κατέχουμε – την Ορθοδοξία. Και οι Έλληνες,
δυστυχώς, επίσης επηρεάστηκαν από το πνεύμα της Ευρώπης. Οι άνθρωποι
απομακρύνθηκαν από την Ορθόδοξη Παράδοση. Όμως κι αυτή η δοκιμασία είναι
θέλημα Θεού. Φέτος μερικοί άνθρωποι πήραν δάνεια ακόμα και για να πάνε
διακοπές. Εγώ ποτέ δεν έχω πάει διακοπές. Και τι έχασα; Δεν νομίζω ότι
έχασα κάτι.
Ερώτηση: Ποια είναι η στάση σας σχετικά με τον Οικουμενισμό; Ποια είναι η γνώμη σας για την ενιαία ηλεκτρονική ταυτότητα;
Γέροντας Εφραίμ: Ο
οικουμενισμός είναι ένα ρεύμα το οποίο θέλει όλες τις λεγόμενες
χριστιανικές θρησκίες να συγκλίνουν σε κάτι. Δεν είμαστε εναντίον του
διαλόγου σε γενικές γραμμές, αλλά αυτές οι συνομιλίες θα πρέπει να
λαμβάνουν χώρα πάνω σε σωστή βάση. Πρέπει να ξέρουμε πριν πάμε σε αυτές
τις συναντήσεις ότι εμείς ως Ορθόδοξοι ανήκουμε στην Μία, Αγία, Καθολική
και Αποστολική Εκκλησία.
Όσο για την ηλεκτρονική ταυτότητα εμείς
είμαστε εναντίον της χρήσης της, δεν χρειάζεται να απαντήσουμε θεολογικά
για το θέμα αυτό, αν θα είναι η σφραγίδα του Αντίχριστου, που θα είναι
στο χέρι και στο μέτωπο, αλλά για το λόγο ότι υποβιβάζεται η ανθρώπινη
προσωπικότητα. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση, η οποία έχει εκλεγεί στην
Αγγλία, στην προεκλογική εκστρατεία της είχε πει ότι δεν θα αποδεχτούν
την κάρτα του πολίτη. Φυσικά, όχι για θρησκευτικούς λόγους. Τέτοιου
είδους συμφέροντα δεν υπάρχουν σε αυτούς. Αλλά επειδή πρόκειται να
καταπατηθεί άμεσα η ελευθερία του ατόμου. Νομίζω πως αυτά τα διαβατήρια
που υπάρχουν σήμερα μπορείτε να τα πάρετε ελεύθερα. Μην δημιουργείτε
πειρασμό εκ του μη όντος, όπως λένε.
Ερώτηση: Ποια η γνώμη σας για την παγκοσμιοποίηση;
Γέροντας Εφραίμ: Αν
εννοούμε τις διαδικασίες ενοποίησης όλων των χωρών και πολιτισμών σε
ένα, απλά δεν θα πετύχει. Εμείς ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί δεν δεχόμαστε
κάτι τέτοιο, φυσικά. Εμείς δε θέλουμε τους παγκοσμιοποιημένους
ανθρώπους, θέλουμε τους παγκοσμίους, δηλαδή τους οικουμενικούς
ανθρώπους. Και οι οικουμενικοί άνθρωποι είναι οι άγιοι που με τις
προσευχές τους αγκαλιάζουν όλο τον κόσμο.
Ερώτηση: Στη χώρα μας,
σύντομα θα γίνουν προεδρικές εκλογές. Ποια είναι η στάση ενός Ορθόδοξου
ως προς τις εκλογές, εφ΄ όσον δεν υπάρχει εμπιστοσύνη σε κανέναν; Είναι
σωστό να απόσχεις;
Γέροντας Εφραίμ: Θα
πρέπει να καθοδηγείστε από το ακόλουθο σύνθημα όσον αφορά τους
πολιτικούς: «το μη χείρον βέλτιστον». Μην περιμένετε τις ιδανικές
συνθήκες. Σαν χώρα είστε σε μια πολύ καλύτερη κατάσταση από ότι εμείς
στην Ελλάδα. Εκεί στους υπουργούς, πρωθυπουργούς και προέδρους πετάνε
αυγά, γιαούρτια και τα λοιπά. Εδώ, τουλάχιστον, δεν φτάσατε ως εκεί
ακόμη. Δεν ξέρω πώς θα είναι στο μέλλον.
Ερώτηση: Πιστεύετε στην αναγέννηση της μοναρχίας στη Ρωσία;
Γέροντας Εφραίμ: Δεν νομίζω ότι είναι δυνατό να αποκατασταθεί η μοναρχία στη Ρωσία. Όλα αυτά, πιθανώς, ανήκουν στο παρελθόν.
Ερώτηση: Ο Θεός να σας
ευλογήσει, πατέρα Εφραίμ και όλους τους μοναχούς της Μονής σας για το
μεγάλο δώρο που κάνατε στη Ρωσία. Τώρα το ερώτημα είναι αν η Ρωσία θα
συνεχίζει να υπάρχει.
Γέροντας Εφραίμ:
Βλέποντας τις τεράστιες ουρές για την προσκύνηση της Τιμίας Ζώνης της
Βασίλισσας των Ουρανών, με δάκρυα στα μάτια πιστεύω ότι η Ρωσία θα
συνεχίζει να υπάρχει. Ο Θεός να σας βοηθά και να σας σώζει.
Μην ανησυχείτε, η Ρωσία δεν θα
καταρρεύσει. Αντίθετα, θα ενισχυθεί και θα διαδραματίσει έναν κύριο ρόλο
για τη σωτηρία της Ορθοδοξίας στον κόσμο.
Πηγή: Περιοδικό Ορντέν, 2012, (ελληνική έκδοση), σσ. 63-67.
