“ΟΥΚ ΕΝΙ… ΕΛΛΗΝ”;

Παγκοσμιοποίηση, Ἐκκλησία καὶ Ἐθνικὴ Αὐτοσυνειδησία

“ΟΥΚ ΕΝΙ… ΕΛΛΗΝ”; (1)

Μὲ ἀφορμὴ Ἀνακοίνωση τῆς Ἀκαδημίας Θεολογικῶν Σπουδῶν Βόλου

Δάφνη Βαρβιτσιώτη, Ἱστορικός

Σὲ γενικὲς γραμμές, ἡ παγκοσμιοποίηση παρουσιάζει δύο ἐκ διαμέτρου ἀντίθετες δράσεις:

Ἀπὸ τὴν μιά, εὐνοεῖ τὴν διατήρηση –ἢ καὶ τὴν δημιουργία– πολυεθνικῶν-πολυφυλετικῶν κρατικῶν ὀντοτήτων, ἐφ’ ὅσον οἱ πληθυσμοί τους –ὡς ἐκ τῆς ψυχοσυνθέσεώς τους καὶ τῆς πολιτιστικῆς-θρησκευτικῆς παραδόσεώς τους– εὔκολα χειραγωγοῦνται, ὑπακούουν καὶ ὑποτάσσονται σὲ ἀπολυταρχικὰ ἢ/καὶ θεοκρατικὰ καθεστῶτα· καὶ ὑπὸ τὸν ὅρο ὅτι, τὰ καθεστῶτα αὐτὰ ἐξυπηρετοῦν τὰ συμφέροντα καὶ τὰ σχέδια τῶν παγκοσμιοποιητῶν.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἀπεργάζεται, μὲ κάθε δυνατὸ τρόπο, τὴν διάλυση τῶν ἐθνικῶν κρατῶν καὶ τὴν ἐξάλειψη τῆς ἐθνικῆς αὐτοσυνειδησίας καὶ τῆς πολιτιστικῆς ἰδιαιτερότητός τους, ἐφ’ ὅσον αὐτὰ –ἐμφορούμενα ἀπὸ δυτικογενεῖς θεμελιώδεις ἀρχὲς καὶ προσκολλημένα στὶς δημοκρατικὲς ἐλευθερίες, τὴν ἀνεξαρτησία καὶ τὴν ἐθνικὴ κυριαρχία τους– δὲν ὑποτάσσονται στὶς βουλὲς τῶν παγκοσμιοποιητῶν.

Ὁ Ἐχθρὸς τῶν Παγκοσμιοποιητῶν: Τὸ γεγονὸς ὅτι, οἱ παγκοσμιοποιητὲς ἀνέχονται μόνον ὅσους ὑποτάσσονται στὴν δύναμη τῆς ἐξουσίας, κοσμικῆς-πολιτικῆς ἤ/καὶ ψυχοπνευματικῆς, ἀποδεικνύει ὅτι –ὡς ἐκπρόσωποι τῆς πεπτωκυΐας φύσεως τοῦ ἀνθρώπου, στὴν ἔσχατη ἐκδοχή της– διακατέχονται ἀπὸ ἐξουσιαστικότητα καὶ ὁλοκληρωτισμό. Κατὰ συνέπεια, ἀπεχθάνονται, τόσο ὅσους ἐμφοροῦνται ἀπὸ δίψα γιὰ ἐλευθερία, ὅσο καὶ κάθε ψυχοπνευματικὴ παράδοση ποὺ θέλει τὸν ἄνθρωπο ἐλεύθερο, ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά.

Ἀλλά, ὁ μόνος πολιτισμὸς πού, στὴν γνήσια ἐκδοχή του, ἐγγενῶς καὶ διαχρονικῶς ἐμπεριέχει, διαμορφώνει, καλλιεργεῖ –καὶ μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, τελειοποιεῖ– τὴν ἐλευθέρα βούληση, εἶναι ὁ εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός.

Καί, παρὰ τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ ἔχει ὑποστεῖ κατὰ τὴν μακραίωνη ἱστορικὴ πορεία του λόγῳ τῶν ζυμώσεων –τῶν ὀφειλομένων στὴν πεπτωκυΐα φύση ὅσων τὸν εἶχαν ὡς βίωμά τους, ἀλλὰ καὶ στὴν πεπτωκυΐα φύση τῶν πληθυσμῶν ποὺ τὸν ἐνστερνίσθηκαν–, ὁ εὐρωπαϊκὸς πολιτισμὸς διατηρεῖ ἀκόμα καὶ σήμερα (εἰδικὰ στὴν Ὀρθοδοξία) τὴν διαχρονικὴ ψυχοπνευματικὴ δυναμικὴ ἀντιστάσεως τοῦ ἀνθρώπου ἔναντι τοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ καὶ τῶν πάσης φύσεως καὶ προελεύσεως ἐξουσιαστῶν.

Ὁ Ἀθέατος Πόλεμος: Γιὰ νὰ ἐξαφανίσουν, συνεπῶς, τὴν ψυχοδυναμικὴ αὐτή, οἱ παγκοσμιοποιητὲς ἐκήρυξαν μονομερῶς ἕναν ἀθέατο πόλεμο κατὰ τῶν θεμελιωδῶν ἀρχῶν τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ –ἤτοι, κατὰ τῆς Λογικῆς, τοῦ ἀνθρωπισμοῦ (ἀρχαιοελληνικοῦ καὶ δυτικοῦ) καὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ (γνήσια ἐκδοχὴ τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ Ὀρθοδοξία). Πρῶτο θῦμα τοῦ πολέμου αὐτοῦ ἦσαν οἱ Η.Π.Α., στὶς ὁποῖες τὸ μόνο ἐναπομεῖναν γνήσιο δυτικογενὲς στοιχεῖο εἶναι ἡ ἐπιστημονικο-τεχνολογικὴ μεθοδολογία, καὶ αὐτή, τελοῦσα ὑπὸ τὸν ἀπόλυτο ἔλεγχο τῶν παγκοσμιοποιητῶν.

Τώρα, οἱ παγκοσμιοποιητὲς ἀπεργάζονται τὴν –ἐν καιρῷ εἰρήνης, δι’ εἰρηνικῶν μέσων καὶ ἐκ τῶν ἔνδον– κατάρρευση τῆς ἴδιας τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ πολιτισμοῦ της, μὲ προεξάρχουσα τὴν μήτρα ἀμφοτέρων: τὴν Ἑλλάδα –καί, εἰδικώτερα, τὴν Ὀρθόδοξη Ἑλλάδα¹.

Ἑλλὰς καὶ Παγκοσμιοποίηση: Σήμερα, λοιπόν, ἐν καιρῷ εἰρήνης, ἡ μὲν Ἑλλὰς καταστρέφεται, οἱ δὲ Ἕλληνες –ἔχοντας ὑποστεῖ ὑπερεικοσαετῆ ἐκστρατεία κατασυκοφαντήσεως καὶ καταστολῆς τῆς ἐθνικῆς, ἱστορικῆς καὶ θρησκευτικῆς αὐτοσυνειδησίας τους– ἀποδεκατίζονται, θύματα μιᾶς ἰδιότυπης, εἰρηνικῆς, ψυχοπνευματικῆς καὶ φυσικῆς γενοκτονίας, καὶ μιᾶς “βελούδινης” ἐθνοκαθάρσεως, διὰ τῆς σιωπηρῆς ἀντικαταστάσεώς τους ἀπὸ τὰ ἑκατομμύρια λαθρομεταναστῶν –ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μουσουλμάνων– ποὺ εἰσρέουν ἀνεμπόδιστα στὴν χώρα.

Διορθόδοξος Ἐκκλησιολογικὸς Συναγερμός: Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, πολλοὶ Ἕλληνες Ὀρθόδοξοι ἔμειναν ἄναυδοι ὅταν πληροφορήθηκαν ὅτι, τὸ θέμα τοῦ διεθνοῦς διορθοδόξου συνεδρίου, ποὺ συγκαλεῖ ἡ Ἀκαδημία Θεολογικῶν Σπουδῶν Βόλου τῆς Ἱ. Μ. Δημητριάδος –στὸ Συνεδριακὸ Κέντρο Θεσσαλίας (Μελισσάτικα), ἀπὸ 24 ἕως 27 Μαΐου 2012–, εἶναι: «Ἐκκλησιολογία καὶ Ἐθνικισμὸς στὴ Μεταμοντέρνα Ἐποχή».

Διαβάζοντας τὴν σχετικὴ Ἀνακοίνωση τῆς Ἀκαδημίας², τὸ ὀρθόδοξο ποίμνιο τῆς Ἑλλάδος –τὸ μεταμνημονιακὸ μέλλον τοῦ ὁποίου ὑπολογίζεται ὅτι θὰ εἶναι κατὰ παρασάγγας τραγικώτερο τῆς Μικρασιατικῆς Καταστροφῆς–, διερωτᾶται, πῶς εἶναι δυνατόν, οἱ συντελεστὲς τῆς Ἀκαδημίας Βόλου νὰ εἶναι τόσο ἀπληροφόρητοι, ἢ τόσο ἀποκομμένοι ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, ἢ τόσο συναισθηματικὰ ἀποστασιοποιημένοι ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς ὑπολοίπους (ἢ τί ἄλλο, ἄραγε;), ὥστε νὰ θεωροῦν ὅτι, σήμερα, τὸ…

«Σοβαρότερο μᾶλλον πρόβλημα, ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μετὰ τὴν πτώση τοῦ Βυζαντίου (1453)» εἶναι ὁ «θρησκευτικὸς φυλετισμός», ὁ «ἐθνοκεντρισμός», ὁ «νεο-ἐθνικισμός», ἡ «“ἐθνικὴ λογική”, τόσο στὴν ἐκκλησιολογικὴ δομή, ὅσο καὶ στὴν θεολογικὴ αὐτοσυνειδησία» τῆς Ἐκκλησίας, ἡ «ταύτιση Ἐκκλησίας καὶ Ἔθνους, Ἐκκλησίας καὶ ἐθνο-πολιτισμικῆς ταυτότητας, Ἐκκλησίας καὶ ἐθνικῆς ἰδεολογίας, Ἐκκλησίας καὶ Κράτους», ὁ «“ἐθνικὸς ρόλος” τῆς Ἐκκλησίας», ἡ «συνεχὴς ἐπίκληση τοῦ παρελθόντος καὶ τῆς προσφορᾶς της στοὺς ἀγῶνες καὶ στὶς περιπέτειες τοῦ Ἔθνους», ἡ «ἐπιστροφὴ στὴν ἔνδοξη καὶ πονεμένη ἱστορία τοῦ Βυζαντίου, τῆς Τουρκοκρατίας ἢ τῆς “χριστιανικῆς αὐτοκρατορίας”»· καί, γενικῶς, ὅλες «οἱ ἀναφορὲς στὸ Ἔθνος καὶ τὰ σχήματα τῆς κωνσταντίνειας περιόδου».

Ἡ Γένεση τοῦ «Προβλήματος»: Μέσῳ αὐτοῦ τοῦ (διαθλαστικοῦ) πρίσματος θεάσεως τῆς Ἱστορίας, οἱ συντελεστὲς τῆς Ἀκαδημίας ἐντοπίζουν τὴν γένεση τοῦ «προβλήματος» στὴν πτώση τοῦ Βυζαντίου, ἡ ὁποία, κατ’ αὐτούς, ὁδήγησε τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία σὲ μιὰ «περίοδο ἐσωστρέφειας, μὲ κυρίαρχο αἴτημα αὐτὸἐπιβίωσης σὲ ἐξαιρετικὰ δυσμενεῖς καὶ ἐχθρικὲς καταστάσεις» (σ.σ. τὰ ἔντονα στοιχεῖα δικὰ μας).

Ἀκολούθως, ἐντοπίζουν τὰ «πρῶτα σημάδια τοῦ ἐθνικοῦ ρόλου τῆς Ἐκκλησίας» κατὰ τὸν 15^ο-16^ο αἰ., δηλαδή, κατὰ τοὺς χρόνους τῆς τουρκικῆς κατακτήσεως. Ἐνῶ, κατ’ αὐτούς, τὸ «πρόβλημα», παγιώθηκε «μετὰ ἀπὸ πολύπλοκη ἱστορικὴ διαδικασία, κυρίως μετὰ τὴν δημιουργία τῶν συγχρόνων “ὀρθόδοξων” κρατῶν, κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 19^ου αἰῶνα καὶ τὶς πολὺ πιὸ πρόσφατες πολιτικὲς ἐξελίξεις στὴν Κεντρικὴ καὶ Ἀνατολικὴ Εὐρώπη».

«Νεωτερισμός», ὁ Ἐθνικὸς Ρόλος τῆς Ἐκκλησίας: Βάσει τῆς ἀνωτέρω συλλογιστικῆς, οἱ συντελεστὲς τῆς Ἀκαδημίας Βόλου ἰσχυρίζονται ὅτι:

Ἡ «ταύτιση Ἐκκλησίας καὶ Ἔθνους καὶ ὁ “ἐθνικὸς” ρόλος τῆς Ἐκκλησίας συνιστοῦν ἕνα νεωτερισμὸ γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ποὺ ὑπῆρξε, γιὰ πολλοὺς αἰῶνες, ἡ Ἐκκλησία τῆς πολυεθνικῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας»· δηλαδή, μιὰ Ἐκκλησία, πού, «παρὰ ἤ, ἴσως, ἐξαιτίας τῶν δεσμῶν της μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ ἐξουσία, ἀγνοοῦσε κάθε μορφῆς “ἐθνικὴ λογική”, τόσο στὴν ἐκκλησιολογική της δομή, ὅσο καὶ στὴ θεολογική της αὐτοσυνειδησία»· μιὰ Ἐκκλησία τῆς ὁποίας «ἡ βάση καὶ τὸ κριτήριο τῆς ἐκκλησιολογίας της(…) πάντοτε καθοριζόταν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς τοπικῆς καὶ ὄχι τῆς ἐθνικῆς Ἐκκλησίας».

Ἐθνικοπολιτιστικὴ Ταυτότης: Τὶς εὐθύνες γιὰ τὸ «πρόβλημα» αὐτό, οἱ συντελεστὲς τῆς Ἀκαδημίας Βόλου ἐπιρρίπτουν στὴν «ἐπιμονὴ πολλῶν “ὀρθοδόξων” κρατῶν νὰ βλέπουν τὴν Ὀρθοδοξία ὡς μέρος τῆς ἐθνικῆς τους ταυτότητας καὶ τοῦ πολιτισμοῦ τους, ποὺ σχετίζεται μὲ τὰ ἔθιμα καὶ τὸν παραδοσιακὸ λαϊκὸ πολιτισμό».

Τοῦτο σημαίνει ὅτι, σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ στὴν Ἑλλάδα, πιστεύουν ὅτι τὸ «πρόβλημα» θὰ λυθεῖ μὲ τὸν πλήρη διαχωρισμὸ Ἐκκλησίας καὶ Κράτους, ἀπαραίτητη προϋπόθεση τοῦ ὁποίου (διαχωρισμοῦ) εἶναι ἡ ἀποεθνικοποίηση τῆς αὐτοσυνειδησίας τῶν Ὀρθοδόξων Ἑλλήνων, ὥστε αὐτοὶ νὰ πάψουν νὰ θεωροῦν αὐτονόητη τὴν συναλληλία Ἐκκλησίας-Κράτους, Ἐκκλησίας-Ἔθνους καὶ Κράτους-Ἔθνους.

Ἐκστρατεία Ἀποεθνικοποιήσεως: Σημειωτέον ὅτι, στὴν χώρα μας, οἱ πρῶτες προσπάθειες ἀποεθνικοποιήσεως τῆς αὐτοσυνειδησίας τῶν Ὀρθοδόξων Ἑλλήνων ἐμφανίσθηκαν μαζὺ μὲ τὰ πρῶτα κύματα λαθρομεταναναστῶν.

Ἀποσκοπώντας στὴν καταστολὴ κάθε ἀντιδράσεως ἔναντι τοῦ φαινομένου, ὅσοι κατέβαλλαν τὶς προσπάθειες ἀποεθνικοποιήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ –λαϊκοὶ καὶ κληρικοὶ– ἐξαπέλυσαν ἐναντίον του μιὰ πρωτοφανοῦς ἐντάσεως ἐκστρατεία πνευματικῶν ἐκβιασμῶν ―ἠπιώτερη μορφὴ τῆς ὁποίας εἶχε ἀποδώσει ἤδη καρποὺς στὶς λοιπὲς εὐρωπαϊκὲς κοινωνίες.

Χειραγώγηση καὶ Ὁλοκληρωτισμός: Τὴν αἰχμὴ τοῦ δόρατος τῆς ἐν λόγῳ ἐκστρατείας ἀποτελοῦσαν οἱ γνωστὲς χειριστικὲς κατηγορίες περὶ ἐθνικισμοῦ, ἐθνοφυλετισμοῦ, ναζισμοῦ, φασισμοῦ, ξενοφοβίας, ρατσισμοῦ, «αὐγοῦ τοῦ φιδιοῦ» κ.ο.κ., ποὺ κατέστειλαν τὶς ἀντιδράσεις, διότι ταύτιζαν τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν πατρίδα καὶ τὴν προστασία τοῦ Ἔθνους, μὲ τὸν ὁλοκληρωτισμό.

Σημειωτέον ὅτι, σήμερα, ἐξ ἴσου χειριστικὲς ἀποδεικνύονται –ἴσως ἐν ἀγνοίᾳ τους– ὅσες (παρα)πολιτικὲς ὀντότητες ἢ μεμονωμένα ἄτομα ἐπαληθεύουν, μὲ τὴν ἀκραία δράση καὶ τὴν ὁλοκληρωτικὴ ἰδεολογία τους, τὶς κατηγορίες αὐτές. Καὶ τοῦτο διότι, ὅταν αὐτοὶ προβάλλουν ἐθνικῶς συμφέρουσες θέσεις, ἐξωθοῦν τὸν λαό, εἴτε νὰ τὶς ἀπορρίψει αὐτομάτως (ὡς ἐντασσόμενες στὸν ὁλοκληρωτισμό τους) καὶ ἑπομένως νὰ βλάψει ἑαυτὸν οἰκειοθελῶς· εἴτε νὰ τὶς υἱοθετήσει, καὶ ἑπομένως νὰ υἱοθετήσει καὶ τὸ σύνολο τῶν ὁλοκληρωτικῶν τους θέσεων, μὲ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται γιὰ τὴν ἐλευθερία τῆς βουλήσεώς του, πόσον μᾶλλον γιὰ τὸ μέλλον του.

Δεδομένου λοιπὸν ὅτι, στὴν χώρα μας, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία –ὡς ἐκ τοῦ “ἐθνικοῦ ρόλου” της– προβάλλει (ἀκόμα) ἐθνικὲς θέσεις, δὲν εἶναι νὰ ἀπορεῖ κανεὶς ὅταν, στὸ προαναφερθὲν συνέδριο, τίθεται, ὡς θέμα Εἰσηγήσεως, τὸ ἐρώτημα: «Σημεῖα Ἐθνικοσοσιαλισμοῦ στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, σήμερα;».

“Οὐκ Ἔνι Ἰουδαῖος Οὐδὲ Ἕλλην”: Ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ συνηθισμένα ἐπιχειρήματα, ποὺ χρησιμοποιήθηκαν μέσα στὰ πλαίσια τῆς ἐκστρατείας πνευματικῶν ἐκβιασμῶν, ἦταν ἡ ἑρμηνεία τῆς ρήσεως τοῦ Ἀποστόλου Παύλου “οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην” (Γαλ. 3. 28) ὡς «κάλεσμα τοῦ Εὐαγγελίου γιὰ ὑπερφυλετικὲς ἢ ἀκόμα καὶ ὑπερεθνικὲς κοινότητες».

Νὰ εἶναι, ἄραγε, τυχαῖο ὅτι, μία ἐκ τῶν Εἰσηγήσεων τοῦ παραπάνω Συνεδρίου ἔχει ὡς θέμα: «“Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην”. Ἐθνότητα καὶ Καθολικότητα»;

Μόνον “Οὐκ Ἔνι Ἕλλην”: Καί, ἐνῶ, ὡς ὀρθόδοξο ποίμνιο, εἴμαστε πλέον ἐξοικειωμένοι καὶ μὲ τὶς πιὸ ἀπίθανες ἐκδοχὲς τοῦ ἐκβιαστικοῦ διλήμματος “χριστιανὸς καὶ ἀποεθνικοποιημένος, ἢ πατριώτης καὶ αἱρετικός;”³, περιμένουμε μὲ μεγάλο ἐνδιαφέρον νὰ δοῦμε τὸ πῶς ὁ διαπρεπὴς καὶ σεβάσμιος Εἰσηγητὴς θὰ παρουσιάσει τὸ θέμα αὐτό, χωρὶς νὰ καταλήξει –καὶ αὐτός–, ἔστω καὶ ἐμμέσως, στὸ γνωστὸ συμπέρασμα ὅτι, θείῳ προστάγματι, “οὐκ ἔνι Ἕλλην”.

Ἡ Πλήρης Ρήση: Διότι, ἐπὶ εἴκοσι καὶ πλέον ἔτη, στὸ συμπέρασμα αὐτὸ κατέληγαν ὅσοι ἀπομόνωναν –ἐν ἐπιγνώσει ἢ ἐν ἀγνοίᾳ τους– τὸ πρῶτο σκέλος τῆς συγκεκριμένης ρήσεως. Ὅμως, ἡ πλήρης ρήση τοῦ Ἀποστόλου Παύλου εἶναι: «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν οὐδὲ θῆλυ».

Ὡς ἐκ τούτου, θὰ ἦταν ἀπολύτως ἀδιανόητο γιὰ ἕναν Ἱεράρχη τοῦ βεληνεκοῦς τοῦ συγκεκριμένου Εἰσηγητῆ νὰ ἀπομονώσει –καὶ αὐτός– πέντε λέξεις ἀπὸ μία πρόταση ἑνὸς κειμένου, γιὰ νὰ οἰκοδομήσει ἐπ’ αὐτῶν τὴν ὅποια θεωρία, ἐρήμην τοῦ γενικοῦ νοήματος τοῦ κειμένου –πόσον μᾶλλον ὅταν πρόκειται περὶ κειμένου τῆς Καινῆς Διαθήκης.

Συνέπεια καὶ Καθολικότητα: Ἀπὸ τὸν διακεκριμένο Εἰσηγητῆ ἀναμένουμε, συνεπῶς, τὸ ἀπολύτως αὐτονόητο· ἤτοι, ὅτι, τὰ θεολογικὰ κριτήρια καὶ τὰ λογικὰ ἐπιχειρήματα, ποὺ θὰ χρησιμοποιήσει γιὰ νὰ διαπραγματευθεῖ τὸ θέμα «“Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην”. Ἐθνότητα καὶ Καθολικότητα», ὅσο καὶ τὰ συμπεράσματα, ποὺ θὰ ἐξάγει ἀπὸ αὐτά, θὰ πληροῦν τὶς ἑξῆς αὐτονόητες προϋποθέσεις ἐπιστημονικῆς συνεπείας:

1^η.-Θὰ ὑπηρετοῦν τὸ σύνολο τῆς ρήσεως τοῦ Ἀποστόλου Παύλου. Ὅτι, δηλαδή, θὰ μποροῦν νὰ ὑπηρετήσουν, συνολικῶς, τὸ θέμα: «“Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν οὐδὲ θήλυ”. Ἐθνότητα, Δουλεία, Φῦλα καὶ Καθολικότητα»·

2^η.-Δὲν θὰ ἀφίστανται τοῦ γενικοῦ νοήματος τοῦ κειμένου τοῦ συγκεκριμένου κεφαλαίου τῆς Πρὸς Γαλάτας Ἐπιστολῆς τοῦ Ἀποστόλου·

3^η.-Θὰ βασίζονται στὶς περὶ Ἐθνῶν καὶ ἐθνικῆς αὐτοσυνειδησίας θέσεις τοῦ Ἀποστόλου Παύλου –τοῦ ἀποκληθέντος Ἀποστόλου τῶν Ἐθνῶν–, σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖον, ὁ Θεὸς «ἐποίησέ τε ἐξ ἑνὸς αἵματος πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ πᾶν τὸ πρόσωπο τῆς γῆς, ὁρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τάς ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν» (Πράξεις, 17. 26).

Προϋποθέσεις Σωτηρίας: Στὴν ἑπομένη ἑνότητα θὰ ἐξετάσουμε ποία εἶναι ἡ «νέα πολιτικὴ πρόταση», τὴν ὁποίαν οἱ συντελεστὲς τῆς Ἀκαδημίας Θεολογικῶν Σπουδῶν Βόλου θέτουν ὡς «ἀπαράβατο ὅρο», ὥστε ἡ Ὀρθοδοξία «νὰ ἐπιστρέψει στὴν κυρίως ἀποστολή της, ποὺ εἶναι ὁ εὐαγγελισμὸς καὶ ἡ μεταμόρφωση τοῦ κόσμου, τὸ κήρυγμα τῆς ἐρχόμενης Βασιλείας τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία καὶ τὴν ἀποκατάσταση ὁλάκερης τῆς κτίσης».

_______________________________

(1) -Δάφνη Βαρβιτσιώτη, «“Νέα Ἐποχή”: Ἐξέλιξη ἢ Χειραγώγηση;», ἐκδ. Ἀθ. Σταμούλη, Ἀθήνα 2004.

(2) -«Οἱ Πατρομάχοι τώρα ζητοῦν τὸν ἀπογαλακτισμὸν τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπὸ τὸ Βυζάντιον καὶ τὸ Ἔθνος», ἑβδομ. ἐφημ. “Ὀρθόδοξος Τύπος” τῆς 27.4.2012 (σ. 7).

(3) -Δάφνη Βαρβιτσιώτη, «Χριστιανὸς καὶ Κομμουνιστής, ἢ Πατριώτης καὶ Αἱρετικός», Ο.Τ., 1.5.2009 κ. ἑπ..

πηγή : Πατερική Παράδοση

ΣΧΟΛΙΟ : Η εκκλησία καί η πίστη στήν Ελλάδα διαλύονται χωρίς κανείς νά μπορεί νά παρέμβει. Η διοίκηση φέρεται πονηρώς απέναντι στίς αιρέσεις, διότι στήν ουσία όλη της η πράξη είναι ΠΟΛΙΤΙΚΗ.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΒΟΛΟΥ.

Δύο είναι οι πηγές τής διαλύσεως: η εκκλησιολογία, όπως εκφράζεται από τήν ακαδημία: «νὰ ἐπιστρέψει στὴν κυρίως ἀποστολή της, ποὺ εἶναι ὁ εὐαγγελισμὸς καὶ ἡ μεταμόρφωση τοῦ κόσμου, τὸ κήρυγμα τῆς ἐρχόμενης Βασιλείας τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία καὶ τὴν ἀποκατάσταση ὁλάκερης τῆς κτίσης». Είναι εύκολο νομίζουμε νά καταλάβουμε ότι αυτό είναι ένα πολιτικό πρόγραμμα. Η εκκλησία πού παρουσιάζεται εδώ είναι ΑΥΤΟΝΟΜΗΜΕΝΗ από τόν Κύριο καί τούς Αγίους Του, τόν λαό Του. Η εκκλησία αυτή έχει μπεί ήδη στήν θέση τού Θεού.

Η δεύτερη πηγή διαλύσεως είναι τό δόγμα: Μέ τήν παραγωγή τού Ζηζιούλα καί τού Γιανναρά. Αυτή η διάλυση δυστυχώς έχει απλωθεί τόσο πολύ καί έχει διαβρώσει τά λαϊκά στρώματα παίρνοντας μιά τερατώδη μορφή σάν τήν παρακάτω:

«Στην προκειμένη περίπτωση, η διατύπωση "εκ της ουσίας του Πατρός" είναι λανθασμένη και με την επιμονή των Καππαδοκών αφαιρέθηκε, δεδομένου, ότι ο όρος αυτός είναι πλατωνικός, μη δεκτός από την Εκκλησία, η οποία δέχτηκε τον αριστοτελικό όρο, ότι το πρόσωπο γεννά, ενώ η ουσία δεν είναι καρπογόνος»

Δυστυχώς η αντίδραση εναντίον τής διαλύσεως κατευθύνεται μόνο πρός τήν διεύθυνση τής καταπατήσεως τών ιερών κανόνων καί τό δόγμα τής Σωτηρίας έχει εγκαταλειφθεί στά χέρια τών πλανεμένων.

Υ.Γ. Ο Καλαϊτζίδης έστησε τήν αυτοκρατορία του μέ τίς πλάτες τού πιό εθνικιστή επισκόπου πού γνώρισε η Ελλάδα (τού Χριστόδουλου). Τώρα γιατί διαμαρτύρεται; Τότε γιατί σιωπούσε; Ο ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΟΣ.

ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΣ

Αμέθυστος

 amethystosbook

Τύχη και ατυχία

Γράφει ο Μοναχός Μωυσής, Αγιορείτης

Υπάρχουν τυχεροί και άτυχοι άνθρωποι; Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν άδικο; Τι είναι η τύχη; Για την ορθόδοξη εκκλησία δεν υπάρχει τύχη. Δεν υπάρχει μοίρα, ειμαρμένη, κισμέτ, απόλυτος προορισμός του ανθρώπου. Σε όλη την αγιογραφική και αγιοπατερική διδασκαλία πουθενά δεν αναφέρεται η πίστη στην τύχη. Οι άνθρωποι τύχη θεωρούν και εκφράζουν ό,τι τους χαρίζει τον έκτακτο πλούτο, τη σωτηρία τους από διάφορους κινδύνους, το κέρδος της ανυψώσεώς τους σε υψηλή θέση. Είναι γεγονός πως δεν υπάρχει πουθενά και ποτέ κάποια δύναμη ανώτερη που να ονομάζεται τύχη. Ούτε μας βοηθά ποτέ το οποιοδήποτε γούρι, χαϊμαλί και μπλε χάντρα...

Νομίζουμε πως οι άνθρωποι έχουν επιπόλαια παρασυρθεί από ερασιτέχνες θαυματοποιούς. Ό,τι φαίνεται στους ανθρώπους τυχαίο έχει σίγουρα κάποια βαθύτερη προέλευση. Δεν υπάρχει κανένα πεπρωμένο.

Ο Δημόκριτος λέει πως οι άνθρωποι έφτιαξαν το είδωλο της τύχης ως δικαιολογία για τη δική τους αβουλία. Ο σοφός Σόλων νωρίς είπε, μην εμπιστεύεσαι στην τύχη. Η τύχη δεν είναι να την εμπιστεύεσαι, λέει και ο Χίλων. Υπάρχουν βέβαια και αρχαίοι και νέοι συγγραφείς που πιστεύουν στην τύχη. Ο Αριστοτέλης την τύχη θεωρεί κυρία των περιστάσεων. Ο Σενέκας λέει πως η τύχη τρέμει τον γενναίο, αλλά τρομοκρατεί τον δειλό. Κατά τον Ουγκό η τύχη είναι το υποκοριστικό της προνοίας. Ο Αϊνστάιν έλεγε πως η τύχη είναι το άθροισμα πολλών και διαφόρων συμπτώσεων.

Εμείς πιστεύουμε πως για όλα τα σκαμπανεβάσματα της ζωής υπάρχει η διακριτική, ευγενής και φιλελεύθερη πρόνοια του Πανάγαθου Θεού. Κατά έναν ανθρωπομορφικό τρόπο θα μπορούσαμε να πούμε άνετα πως ο Θεός αγωνιά για τη σωτηρία μας. Έτσι δίνει τα καλά για να τον ευχαριστούμε και να τον δοξάζουμε. Ο ίδιος προσφέρει κάποτε και τα πικρά, όχι ως σκληρός και θιγμένος, ως εκδικητικός και τιμωρός, αλλά ως άριστος παιδαγωγός, προς διόρθωση και μετάνοια. Ο Θεός προνοεί, προφυλάγει και προστατεύει τον κάθε άνθρωπο, γιατί είναι πλάσμα του και το ενδιαφέρον του δεν παύει να υπάρχει ποτέ. Δεν αφήνει τα παιδιά του δίχως τροφή και φροντίδα. Δεν τα αφήνει στην «τύχη» τους. Αυτός που δίνει τροφή στα στρουθία τ’ ουρανού και υπέροχα χρώματα στ’ άνθη του αγρού θα εγκαταλείψει στην «τύχη» του τον άνθρωπο; Δεν υπάρχει στη ζωή των ανθρώπων κάτι το τυχαίο, το μοιραίο, το προγραμμένο. Υπάρχει βαθύς και ουσιαστικός λόγος για τα γενόμενα καλά και άσχημα στη ζωή των ανθρώπων. Κάποιος λόγος υπάρχει στα διάφορα συμβαίνοντα και κάποιος απώτερος και αγαθός σκοπός.

Υπάρχει, αγαπητοί μου, ένα θεϊκό σχεδίασμα για τον κόσμο και για τον κάθε άνθρωπο ειδικά. Βέβαια είναι απαραίτητη η ελεύθερη βούληση του ανθρώπου, που όταν δεν υπάρχει δεν επεμβαίνει η χάρη του Θεού, η διαφορότροπα ενεργούσα στον καθένα. Ο ίδιος ο Θεός έδωσε την ελευθερία της βουλήσεως. Ο Θεός δεν θέλει να έχει δούλους άφωνους ή οπαδούς ισχυρούς, επευφημούντες και ζητωκραυγάζοντες. Είναι ένα καταπληκτικό μυστήριο η μυστική και προσωπική σχέση του Θεού και του ανθρώπου. Όποιος κάνει χρήση της θεόδοτης ελευθερίας του είναι υπεύθυνος και υπόλογος. Δεν υπάρχει λοιπόν τύχη. Έτσι μπορούμε να πούμε πως δεν υπάρχουν τυχεροί και άτυχοι άνθρωποι.

Εντούτοις και σήμερα, ακόμη και μορφωμένοι άνθρωποι πιστεύουν στην τύχη και τρέχουν με το αζημίωτο σε διάφορους να τους πουν τη μοίρα και το ριζικό τους, την τύχη και το μέλλον τους. Πρόκειται για διπλωματούχους μάντεις, για πονηρούς αστρολόγους, για καφεμάντεις, χαρτορίχτρες, γύφτισσες και παραψυχολόγους. Πλανούν οι πλανεμένοι, πλουτίζοντας από την αφέλεια κάποιων άτυχων. Οι ευχές πολλών είναι «καλή τύχη». Είναι τυχερός ένας πονηρός, ένας κακός, ένας καπάτσος, ένας ψεύτης, ένας απατεώνας, ένας αδιαφανής. Είναι άτυχος ο τίμιος, ο φτωχός, ο ειλικρινής, ο πιστός, ο καλοκάγαθος. Τελικά και πραγματικά τυχερός είναι αυτός που δεν τον ελέγχει η καθαρή του συνείδηση, που έχει γλυκό ύπνο, που κέρδισε την ψυχή του.

Τελειώνοντας ταπεινά και εγκάρδια λέω πως είμεθα αρκετά τυχεροί που έχουμε έναν τόσο καλό Θεό.

 thriskeftika

Γιατί οι Έλληνες ανέχονται αυτή την κατάντια;

 Γιώργος Καραμπελιάς

Γιατί ακόμα δεν έχουν ξεσηκωθεί οι Έλληνες; Γιατί ανέχονται να τους πατάνε οι τροϊκανοί και οι εγχώριοι εντολοδόχοι τους; Γιατί αποδέχονται τη μεγαλύτερη συρρίκνωση του βιοτικού τους επιπέδου μετά την Κατοχή; Γιατί σιωπούν μπρος τον απόλυτο εξευτελισμό στον οποίο μας υποβάλλουν οι απόγονοι των ναζί και ταυτόχρονα κάνουν τεμενάδες στους Τούρκους πασάδες και τους σιωνιστές;

Διότι ανέχτηκαν πάρα πολλά για τουλάχιστον τριανταπέντε χρόνια.

Διότι συναίνεσαν αδιαμαρτύρητα σε μια δημοκρατία που είχε ως αντίτιμο την Kατοχή της Κύπρου.

Διότι ανέχτηκαν άθλιους δημαγωγούς, ψευδολόγους και πλιατσικολόγους να τους κυβερνούν και να τους χειραγωγούνε.

Διότι παρακολούθησαν αδιαμαρτύρητα τη συρρίκνωση κάθε παραγωγικής δραστηριότητας της χώρας τους και έμαθαν από τους κυβερνώντες να ζουν με δανεικά

Διότι δέχτηκαν την αντικατάσταση των Ελλήνων εργαζομένων με φτηνούς μετανάστες και έχασαν έτσι σε μεγάλο βαθμό κάθε επαφή με την παραγωγή και διέλυσαν την κοινωνική και εθνική τους συνοχή.

Διότι ενώ προσχώρησαν στην ΕΟΚ και την Ευρωπαϊκή Ένωση δήθεν για να αντιμετωπίσουν την τουρκική επιθετικότητα κατάφεραν και να παρασιτοποιηθούν οικονομικά έναντι της Ευρώπης και της ευρωζώνης και να μην τολμούν να αντιμετωπίσουν τον νεο-οθωμανισμό.

Διότι ανέχτηκαν τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας που είχε ως συνέπεια όχι μόνο την ανάδυση της σκοπιανής ύβρεως, αλλά και την υποβάθμιση των Βαλκανίων, της μόνης πιθανής μας ανάσας.

Διότι διέλυσαν έναν πολιτισμό τριών χιλιάδων χρόνων μέσα από την αντιπαροχή και την καταστροφή των πόλεων και των χωριών μας.

Διότι έγιναν υπέρβαροι, χαπακωμένοι, σκυλάδες και χούλιγκαν.

Διότι ανέχτηκαν να τους χειραγωγεί και τους αποχαυνώνει η πιο άθλια τηλεόραση.

Διότι συναίνεσαν στη διάλυση της γλώσσας και της εκπαίδευσής μας, στη λοβοτομή της ιστορικής μας μνήμης.

Διότι παρακολούθησαν απαθείς τη μεταβολή των μητροπολιτών της Κρήτης σε Τούρκους υπηκόους.

Διότι δέχτηκαν να θεωρείται προοδευτικός ο εθνομηδενισμός και η συμπόρευση με τους ποικιλώνυμους Σόρος και την παγκοσμιοποίηση.

Διότι καθημερινά παρακολουθούν αποχαυνωμένοι τα τουρκικά σήριαλ στις τηλεοράσεις.

Διότι, για είκοσι χρόνια τουλάχιστον, βλέπουν αδιαμαρτύρητα να διευρύνονται οι κοινωνικές ανισότητες που έφθασαν πάλι σε τριτοκοσμικά επίπεδα.

Διότι ανέχτηκαν να τους χειραγωγεί ένας Παπανδρέου, ένας Παναγόπουλος, μια Τρεμονικολάου, ένας Κοκαλομαρινάκης.

Για όλα αυτά και για πολλά άλλα ακόμα, φθάσαμε στο τελευταίο σκαλί. Στριμωγμένοι στον τοίχο. Και τώρα «υποκριτή αδελφέ μου» δεν υπάρχει πλέον καμία υπεκφυγή, καμία υποχώρηση, «δεν έχει πλοίο, δεν έχει οδό». Βρίσκεσαι, βρισκόμαστε όλοι, μπροστά στην Ιστορία, εκείνη με το μεγάλο Ι. Και είτε θα ζήσουμε ελεύθεροι με αξιοπρέπεια, είτε θα σβήσουμε, θα αποσυρθούμε στα παρασκήνια της ιστορίας. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.

Η νέα περίοδος που ανοίγεται με την κατάρρευση της «παράγκας» της μεταπολίτευσης είναι μια από τις κομβικότερες της μακραίωνης ιστορίας μας. Θα κληθούμε να απαντήσουμε αν θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε ως διακριτό πολιτισμικό και εθνικό υποκείμενο. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.

Οι παλιές ισορροπίες που διαμορφώθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έχουν ήδη καταρρεύσει. Τα κάποτε απαραβίαστα σύνορα παραβιάστηκαν στην πρώην Σοβιετική Ένωση, τη Γιουγκοσλαβία, το Ιράκ. Κάθε λαός και κάθε έθνος, ιδιαίτερα εκείνα που βρίσκονται στα σύνορα της αναδυόμενης νέας παγκόσμιας γεωπολιτικής πραγματικότητας, πρέπει να παλέψει για να κερδίσει το δικαίωμα στην ανεξαρτησία, ακόμα και την ύπαρξη. Και εμείς βρισκόμαστε στα σύνορα των κόσμων. Η εισβολή στην Κύπρο, η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, η ανάδυση του Ισλάμ, ο νεο-οθωμανισμός, τα Σκόπια, η μεγάλη μετανάστευση των λαών, αποτελούν τα προανακρούσματα των προκλήσεων που έρχονται αδήριτες για μας. Και όταν μάλιστα βρισκόμαστε στο χειρότερο σημείο της ιστορίας μας ως έθνους-κράτους. Και είτε θα απαντήσουμε στην πρόκληση με μια ταχύτατη-αστραπιαία ανάταξη των δυνάμεών μας, σαρώνοντας το κατεστημένο της αθλιότητας και της υποταγής, παίρνοντας δύναμη από την παράδοσή μας για να αντισταθούμε, είτε θα συρρικνωθούμε αναπόφευκτα. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.

Η μεγάλη δημογραφική ανατροπή που πραγματοποιήθηκε μέσα σε πενήντα χρόνια, (από 3 δισ. πληθυσμό ο πλανήτης πλησιάζει τα 7 δισ. σήμερα) και η τεράστια οικολογική κρίση που επιταχύνεται καθημερινά, αποτελούν ένα σήμα κινδύνου για μια χώρα σε δημογραφική παρακμή που θα αντιμετωπίσει μερικές από τις δραματικότερες συνέπειες του φαινομένου του θερμοκηπίου. Μεταναστευτικά κύματα εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων θα αναταράξουν την περιοχή μας. Με όποιες συνέπειες θα έχουν για μας. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.

Η μεγάλη οικονομική κρίση που σηματοδοτεί το τέλος της παγκόσμιας δυτικής ηγεμονίας αποτελεί κατ’ εξοχήν απειλή για τις χώρες που βρίσκονται στα σύνορα των κόσμων και μπορούν να συνθλιβούν κυριολεκτικά μέσα από τη σύγκρουση μεγάλων ενοτήτων. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.

Η διάλυση του παλιού κόσμου, «το τέλος του παλιού κόσμου», μοιάζει με θηλιά στο λαιμό όσων είναι ανίκανοι να παλέψουν, να αντισταθούν, να φανταστούν ένα νέο κόσμο, και έναν νέο ρόλο για τον τόπο τους. Γιατί αυτή η θανάσιμη κρίση μπορεί να αποτελέσει μια τεράστια ευκαιρία. Μια ευκαιρία για να ανατρέψουμε το κυρίαρχο παρασιτικό μοντέλο, την υποταγή, την παραγωγική, πολιτισμική και ηθική αποσύνθεση, ώστε να διαμορφώσουμε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης και ζωής, προσαρμοσμένο στις οικολογικές, οικονομικές, δημογραφικές και γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.

Πρέπει να βγούμε από την κατάθλιψή μας, από την κατατονία μας, από τη νεκροζώντανη καθημερινότητά μας και να παλέψουμε για το ίδιο μας το τομάρι. Αντλώντας πίστη και δύναμη από την ιστορία μας, που θέλουν να τη γκρεμίσουν, κουράγιο από τις ανυπότακτες παραδόσεις μας, χρειαζόμαστε μια αληθινή επ-ανάσταση. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.
 amethystosbooks

Chemtrails: Μας ψεκάζουν;

«Σήμερα το μεσημέρι ψέκασαν οι αλήτες με σταυρωτές προσχεδιασμένες πτήσεις από Μαραθώνα μέχρι Λαύριο…» - Αριστείδης

«Δυστυχώς τα ίδια και στην πόλη της Λάρισας σήμερα. Έριχναν τόσο μεγάλες ποσότητες σήμερα που όταν οι οριζόντιες και κάθετες γραμμές από τα νέφη άρχισαν να απλώνουν για κάποιο διάστημα, κρύφτηκε ο ήλιος!» - Dr. Geo
(Πηγή σχολίων)
  
του Νικόλα Γεωργιακώδη 


Για να πω τη μαύρη μου αλήθεια, οι μόνοι ψεκασμοί με τους οποίους ένιωθα μέχρι πρότινος οικειότητα είναι αυτοί του Baygon στα κορμιά των αυθάδικων κατσαρίδων που κατά καιρούς τολμούσαν να διαρρήξουν το σπίτι μου, διαταράσσοντας την ψυχική μου υγεία. Άντε και αυτοί στο Της Ελλάδος τα Παιδιά. Όμως αν κρίνω από το γενικότερο trend των τελευταίων μηνών, ο κόσμος δεν φαίνεται να ασχολείται και τόσο πολύ με τους κατ’ οίκον ψεκασμούς, όσο με αυτούς που έρχονται από ψηλά και έχουν στόχο τον ίδιο.
Ναι, ακούγεται ακραίο. Ιδίως άμα βλέπεις σε forums δεκάδες ανθρώπους να διαμαρτύρονται για ψεκασμούς οι οποίοι (όπως λένε) τους επηρεάζουν ψυχικά και σωματικά. Κατά πόσο όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί έχουν επιστημονική βάση; Μήπως οι ψεκασμοί είναι μια πολύ καλή δικαιολογία για να τα «φορτώσουμε στον κόκορα» (εν προκειμένω στα αεροπλάνα) και να δικαιολογήσουμε όλα τα κακά της μοίρας μας; Η αλήθεια βρίσκεται, πιστεύω, κάπου στην μέση.

Τι είναι τα chemtrails; Γνωστά και ως «χημικές ουρές» ή «χημικά ίχνη» ή «χημικοί αεροψεκασμοί», τα chemtrails προέρχονται από τον συνδυασμό των λέξεων «contrails» (οι γνωστές γραμμές που αφήνουν πίσω τους τα αεροπλάνα) και «chemical» (χημικά). «Υπάρχουν μαρτυρίες Ελλήνων πολιτών που έχουν παρατηρήσει στον ουρανό ίχνη από αεροπλάνα τα οποία δεν εξαφανίζονται σε μερικά λεπτά, αλλά διαρκούν αρκετές ώρες με αρκετά από αυτά να απλώνονται σε μεγάλο μέρος του ουρανού», μου εξηγεί ο Δρ. Νίκος Κατσαρός, επιστημονικός συνεργάτης στον κέντρο ερευνών Δημόκριτος και πρώην Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Χημικών. «Σε άλλες περιπτώσεις οι ουρές είναι διακοπτόμενες, κάτι που δεν συμβαίνει σε κοινά συμβατικά αεροπλάνα ή ακόμα μπορεί να έχουν σχήμα ζιγκ ζαγκ», προσθέτει.



Ένα παγκόσμιο φαινόμενο Η… μόδα των chemtrails όμως δεν απασχολεί μόνο τον ελληνικό πληθυσμό. Εκατοντάδες ξένες ιστοσελίδες ασχολούνται με το συγκεκριμένο θέμα, φωτογραφίες και βίντεο ποστάρονται κατ’ εξακολούθηση σε forum, απεικονίζοντας τα εν λόγω ίχνη στον ουρανό των ΗΠΑ, του Καναδά και αρκετών Ευρωπαϊκών πόλεων. Και κάπου εδώ λοιπόν ξεκινάει το πανηγύρι με τις εικασίες. Μας ψεκάζουν με ιούς; Με ναρκωτικά για να μας κρατούν μαστουρωμένους στις εκλογές; Με καρκινογόνες ουσίες; Με ψυχοφάρμακα για να είμαστε σε καταστολή; Με, με, με, με… Οι (αβάσιμες προς το παρόν) θεωρίες δίνουν και παίρνουν.

«Γιατί δεν δίνουν μια ξεκάθαρη απάντηση οι διάφορες χώρες και οι δημόσιοι οργανισμοί;», αναρωτιέται ο κ. Κατσαρός και δίνει την δική του εξήγηση για τον στόχο των ψεκασμών, οι οποίοι στηρίζονται στην επιστήμη της γεωμηχανικής, και την τροποποίηση του καιρού. «Έχει διαρρεύσει ότι οι ψεκασμοί γίνονται για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου, μέσα από την προσθήκη σωματιδίων αλουμινίου και βάριου στα καυσαέρια των αεροπλάνων. Τα σωματίδια αυτά ανακλούν το ηλιακό φως με αποτέλεσμα η Γη να θερμαίνεται σε μικρότερο ποσοστό και να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή. Αν όμως κάτι τέτοιο ισχύει γιατί δεν το δημοσιοποιούν ώστε να βοηθήσει η επιστημονική κοινότητα;», προσθέτει.

Chemtrails α λα Ελληνικά

Το θέμα των ψεκασμών έχει περάσει και από το ελληνικό Κοινοβούλιο. Κατά καιρούς έχουν γίνει επερωτήσεις από βουλευτές κομμάτων (Κουβέλης, Κανέλλη, Γεωργιάδης, Χωρέμης), όμως τα υπουργεία Εθνικής Άμυνας, Γεωργίας, Περιβάλλοντος και Μεταφορών, από τα οποία ζητήθηκε να απαντήσουν, όλοι δήλωναν κάθε φορά άγνοια για τις μυστηριώδεις ουράνιες «δραστηριότητες» ή αναρμοδιότητα. «Από το Υπουργείο Γεωργίας είπαν πως πρόκειται για ψεκασμούς αγροτικών περιοχών, όμως αυτοί οι ψεκασμοί γίνονται από πολύ μεγαλύτερο ύψος και όχι σε αγροτικές περιοχές, αλλά σε πόλεις», τονίζει ο κ. Κατσαρός, εγείροντας ακόμη περισσότερα ερωτηματικά γύρω από τους λόγους απόκρυψης περαιτέρω πληροφοριών.

«Είναι ένα φαινόμενο ορατό δια γυμνού οφθαλμού από όλους μας», μου λέει ο Γιώργος κάτοικος Χαλανδρίου. «Τα βλέπω καθημερινά. Περνούν αεροπλάνα σε απόσταση συγκεκριμένη και γεμίζουν όλο τον ουρανό με ίχνη. Το ίδιο συμβαίνει και στον Πειραιά με τη διαφορά ότι πηγαίνουν παραλιακά για να τα φέρνει ο αέρας προς τα μέσα. Τα ίχνη δεν εξαφανίζονται, αλλά παραμένουν εκεί. Έχοντας διαβάσει τις κατά καιρούς θεωρίες, αλλά χωρίς να έχω ακούσει καμία επίσημη απάντηση από τα Υπουργεία πώς γίνεται να μην θεωρώ ότι συμβαίνει κάτι ύποπτο;», λέει χαρακτηριστικά.

Ο Χάρης, κάτοικος Αθήνας είναι εξίσου σκεπτικός: «Λαμβάνοντας υπόψη, ότι παγκοσμίως κυβερνήσεις φαίνεται να χρησιμοποιούν εκτεταμένα τεχνικές και μεθόδους καταστολής πληθών, συνειδητής και ασυνείδητης αντιστροφής σκέψεων και τεχνητής πρόκλησης συναισθημάτων, δεν γίνεται παρά να υπάρχουν και πιθανότητες “ψεκασμών”. Έχοντας ως ένδειξη καπνό δεν μένει παρά να “ξετρυπώσουμε” και την φωτιά, στη περίπτωση που κάποιος έχει ανάψει φυσικά».

Μας ψεκάζουν εν τέλει ή όχι; Ο κ. Κατσαρός είναι πεπεισμένος για τους ψεκασμούς (ανεξαρτήτως στόχου) και απαντά σε όσους θεωρούν τον ίδιο και την Πρωτοβουλία Πολιτών κατά των Ψεκασμών συνωμοσιολόγους: «Τον Οκτώβριο του 2010 έγινε το Συνέδριο για τη Βιοποικιλότητα που οργανώθηκε από τον ΟΗΕ, στην Ναγκόγια της Ιαπωνίας. Στο συνέδριο αυτό εγκρίθηκε ψήφισμα, σύμφωνα με το όποιο αναστέλλονται κάθε είδους πειράματα που γίνονται ή σχεδιάζουν να γίνουν για τα επόμενα πέντε χρόνια, με στόχο τη διαχείριση της ηλιακής ακτινοβολίας, δηλαδή αναστέλλονται πειράματα όπως τα chemtrails. Το ψήφισμα αυτό υπέγραψαν 89 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα και η Κύπρος. Ζητάμε λοιπόν από τη Κυβέρνηση να δώσει μια επίσημη απάντηση».

Πριν από μερικές ημέρες πάντως, η πολεμική αεροπορία εξέδωσε δελτίο Τύπου αναφορικά με τα ίχνη σε απάντηση ερωτήσεων από πολίτες που προφανώς την… βομβάρδισαν με τηλεφωνήματα. "Καμία πτήση ψεκασμού με χημικές ουσίες δεν εκτελείται πάνω από ελληνικό έδαφος, εκτός ελάχιστων που αφορούν ψεκασμούς σε περιορισμένες καλλιεργήσιμες εκτάσεις από πολύ χαμηλό ύψος, οι οποίες πάντως δεν έχουν αρχίσει ακόμη για το έτος 2012. Τα λευκά ίχνη που παρατηρούνται και ενδεχόμενα προκαλούν ανησυχία, αποτελούνται από νερό υπό τη μορφή σταγονιδίων ή μικροσκοπικών παγοκρυστάλλων και οφείλονται στη συμπύκνωση των υδρατμών, που περιέχονται στα καυσαέρια των πολιτικών αεροσκαφών τα οποία κινούνται σε αεροδιαδρόμους άνωθεν της χώρας μας", αναφέρει το δελτίο και εξηγεί ότι η συμπύκνωση των υδρατμών των καυσαερίων αποτελεί φυσικό φαινόμενο και οφείλεται στη χαμηλή θερμοκρασία του αέρα στα μεγάλα ύψη, όπου κινούνται τα αεροσκάφη αυτά και πως το ίδιο φαινόμενο μπορεί να παρατηρηθεί και στις εξατμίσεις των αυτοκινήτων τις πολύ ψυχρές ημέρες. Τέλος, αναφέρεται πως οι πτήσεις των αεροσκαφών αυτών εγκρίνονται και ελέγχονται ανά πάσα στιγμή από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της χώρας μας, ενώ η Πολεμική Αεροπορία εξασφαλίζει ότι δεν εισέρχεται άλλο ίχνος στον ελληνικό εναέριο χώρο για άλλη δραστηριότητα.

Η απάντηση του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας δεν φαίνεται να πείθει τον κ. Κατσαρό, αν και ο ίδιος παραδέχεται πως πρόκειται για ένα πολύ θετικό βήμα ότι μετά από πέντε χρόνια πιέσεων ένας οργανισμός έδωσε επίσημη απάντηση. «Όταν γίνονται πτήσεις στρατιωτικών αεροπλάνων δεν δίνονται διαγράμματα. Στην ουσία αυτές οι πτήσεις δεν ‘εμφανίζονται’ πουθενά. Επίσης, εμείς μιλάμε για εκείνους τους υδρατμούς που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα στον ουρανό. Πειστική απάντηση θα μπορούσε να δοθεί μόνο αν συλλεγόταν ο καπνός και γινόταν χημική ανάλυση για να διαπιστωθεί αν περιέχει αλουμίνιο, βάριο και άλλα βαρέα μέταλλα. Σε κάθε περίπτωση ήταν θετικό ότι ανταποκρίθηκαν, έστω και μετά από τόσα χρόνια επερωτήσεων», μου λέει.

Εν τέλει, πού βρίσκεται η αλήθεια και πού αρχίζουν οι θεωρίες συνωμοσίας; 

 in2life

Το κάλλος θα σώση τον κόσμο – Μια αγιορείτικη θεώρησι

Αρχιμ. Βασίλειος Γοντικάκης

Όταν μιλούμε για το κάλλος που δεν είναι απλώς θέαμα εξωτερικό και πρόσκαιρο ή αισθητικό κατηγόρημα, αλλά δύναμι που σώζει τον κόσμο, τότε το Άγιον Όρος, με την ύπαρξι και τη ζωή του, έχει κάτι να μας πη· γιατί ονομάζεται Περιβόλι της Παναγίας και όρος της Μεταμορφώσεως.

Panagia Portaitissa, Adelfotis Ananaion, Skiti Agia Annis, Agion Oros 65

Και η Παναγία, κατά την υμνολογία της Εκκλησίας, είναι: Η πάναγνος και κεχαριτωμένη Κόρη η «ωραϊζομένη τω κάλλει των αρετών» που υπεδέχθη «τη αίγλη του Πνεύματος», «την καλλοποιόν ευπρέπειαν», (τον θεάνθρωπον Κύριον) «τον τ σύμπαντα καλλωπίσαντα»

Αλλά, για να πλησιάσωμε με το απαιτούμενο δέος και να κατανοήσωμε το μυστήριο του κάλλους που σώζει, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν είναι άλλο το κάλλος, άλλο η αγάπη και άλλο το αγαθόν. «Ταγαθόν υμνείται προς των ιερών θεολόγων και ως καλόν, και ως κάλλος, και ως αγάπη και ως αγαπητών… και ως πάντα προς εαυτό καλούν, όθεν και κάλλος λέγεται». Δηλαδή ο Θεός, που είναι αγάπη και κάλλος αμήχανον, δημιουργεί τα πάντα «καλά λίαν». Και καλεί διά του κάλλους σε μετοχή ζωής όλη τη δημιουργία.

Ακούγοντας την κλήσι του θείου κάλλους ο άνθρωπος γίνεται κοινωνός της μακαρίας Τριαδικής ζωής. Αντιστεκόμενος και μη υπακούων δημιουργεί την κόλασι της μη κοινωνίας, την κατάρα της παρά φύσιν ασχήμιας, που δεν σώζει, αλλά καταστρέφει τον άνθρωπο και τη δημιουργία.

Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, εκτός από το αληθινό κάλλος που καλεί και σώζει, υπάρχει και κάποιο άλλο κίβδηλο, που προκαλεί και καταστρέφει, γιατί δεν είναι φανέρωσι καλοσύνης αλλά επίφασι κάλλους και λειτουργεί ως δέλεαρ. Ζαλίζει και παγιδεύει τον άνθρωπο και τον οδηγεί στην τελική υποδούλωσι και καταστροφή, υποσχόμενο μία, ως διά μαγείας εύκολη, σωτηρία.

Μέσα σ’ αυτόν τον αγώνα και στη δοκιμασία της εκλογής κάποιου κάλλους, εξελίσσεται η ιστορία του ανθρώπου και της ανθρωπότητας: Ποιο κάλλος θα μας ελκύση περισσότερο; Σε ποιο θα υποταχθούμε;

Από την πρώτη στιγμή μας παρέσυρε κάποιο κάλλος που μας κατέστρεψε, επειδή το χωρίσαμε από την αγάπη και την υπακοή στον Θεό. Κινηθήκαμε βιαστικά και απερίσκεπτα. «Ωραίος ην εις όρασιν και καλός εις βρώσιν, ο εμέ θανατώσας καρπός».

Στην καινή κτίσι πάλι μία γυναίκα γίνεται αφορμή της σωτηρίας. Η άγνωστη και ασήμαντη κοσμικά, αλλά ταπεινή και ακήρατη Κόρη της Ναζαρέτ, αναδεικνύεται η «εν γυναιξίν ευλογημένη», που δέχεται τον αρχαγγελικό ασπασμό και συλλαμβάνει τον Υιό και Λόγο του Θεού.

Το κάλλος της αρετής των δικαίων, ο ζήλος των Προφητών και η προσδοκία όλης της άνθρωπότητος ετοιμάζουν και κυοφορούν το κάλλος και την αρετή της Παρθένου.

Η Παρθένος, με την αγία ταπείνωσι και την εκούσια υπακοή της στο θέλημα του Θεού, ανεδείχθη το όργανο της σωτηρίας όλου του κόσμου. Είναι το «μεθόριον της κτίστης και ακτίστου φύσεως». Η «κλίμαξ, δι’ ης κατέβη ο Θεός». Και η γέφυρα η «μετάγουσα τους εκ γης προς ουρανόν». Το παιδί της είναι Θεός (ο Θεός Λόγος). Και ο Θεός είναι το παιδί που η ίδια εγέννησε. Ως «υπέρ φύσιν μητέρα και κατά φύσιν παρθένος», ζη την διά Πνεύματος Αγίου μητρότητα της αειπαρθενίας και απολαμβάνει την παρθενικότητα της θεοτοκίας. Ενώνει τον ουρανό και τη γη.

Και ενώ είχαμε αμαυρώσει το κάλλος της εικόνος του Θεου, γίνεται ο Θεός Λόγος, διά των αχράντων αιμάτων της Αειπαρθένου, τέλειος άνθρωπος και «την ρυπωθείσαν εικόνα τω θείω κάλλει συγκατέμιξε».

Δεν παρουσιάστηκε εξωτερικά ο Θεός Λόγος, αλλά συγκατέμιξε ολόκληρη τη φύσι μας «τω θείω κάλλει».

Η σωτηρία του ανθρώπου νοείται και βιούται ως συμμετοχή και αναμόρφωσι εις το αρχαίον κάλλος.

Το θείον κάλλος σώζει τον άνθρωπο όχι μαγικά, εν αγνοία του, ούτε έξωθεν, διά της βίας· έτσι, θα τον υποτιμούσε. Αντιθέτως, ο άνθρωπος σώζεται τιμώμενος, με το να γίνη ο ίδιος καλλιτέχνης, πηγή κάλλους και σωτηρίας για τους πολλούς· «πηγή ύδατος αλλομένου εις ζωήν αιώνιον». Να γεννηθή απ’ όλη του την ύπαρξι, ως ευχαριστία, ή δοξολογία προς τον Θεό.

Και η Παρθένος, ως θεογεννήτρια, ανέδειξε την ανθρώπινη φύσι Θεοτόκο. Με το παράδειγμα και τη βοήθεια της Παναγίας κάθε ψυχή που ησυχάζει και καθαρεύει, υποτασσόμενη στο θείο θέλημα, μπορεί να γίνη κατά χάριν Θεοτόκος. Να συλλάβη και να γεννήση μία μικρή χαρά που ξεπερνά τον θάνατο. Τότε ζη ο άνθρωπος την επίσκεψι της Χάριτος σε όλη του την ύπαρξι, την επίσκεψι της Παναγίας στον εσωτερικό του κόσμο. Και διερωτάται, όπως η Ελισάβετ: «πόθεν μοι τούτο, ίνα έλθη η μήτηρ του Κυρίου μου πρός με;»

Αυτή η παρουσία της Θεοτόκου παραμένει ως προστασία και τροφός του Αγίου Όρους.

Πηγή: Προηγούμενος της Ι.Μ. Ιβήρων Αρχιμ. Βασίλειος Γοντικάκης, Το κάλλος θα σώσει τον κόσμο – Μια αγιορείτικη θεώρηση, «Πειραϊκή Εκκλησία», Μηνιαίο περιοδικό Ιεράς Μητροπόλεως Πειραιώς, Μάϊος 2009

ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΣΟΥ ΕΛΛΑΣ

Δημαγωγοί στην αρχαία Ελλάδα

Ο Αριστοφάνης και ο Θουκυδίδης
καταγράφουν το φαινόμενο

της Μαρίνας Μαραγκού 
                                                                     

                                                                             ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από το περιοδικό ΙΣΤΟΡΙΑ

Υπό την αρχή του Περικλή η αθηναϊκή δημοκρατία γνώρισε πολιτικό και οικονομικό θρίαμβο που συνοδεύθηκε από μια ανεπανάληπτη ανάπτυξη του πολιτισμού, ο οποίος προσέλαβε κλασική μορφή. O Πελοποννησιακός Πόλεμος (431-404 π.Χ.) όμως, η μεγάλη αναπόφευκτη εμφύλια σύρραξη ανάμεσα στη Σπάρτη και στην Αθήνα, χώρισε την Ελλάδα σε δύο εχθρικά στρατόπεδα και είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση της αθηναϊκής ηγεμονίας και τη διασάλευση των αρχών της ελληνικής πόλης-κράτους. Ένας κωμωδιογράφος, ο Αριστοφάνης, και ένας ιστορικός, ο  Θουκυδίδης, παρουσιάζουν, με όλη τη σαφήνεια και την οξυδέρκεια του κριτή και του αναλυτή, τους δημαγωγούς και την κοινωνία της πρώτης φάσης του πολέμου, έχοντας ως κύριο στόχο να προβάλουν την πολιτική φαυλότητα της εποχής τους ενώ συγχρόνως φαίνεται να στοχεύουν και στην αφύπνιση του λαού ώστε να επανέλθει σε μια υπεύθυνη πολιτική διαχείριση.

Ελαιογραφία του Φ. Φολτζ
Ο Περικλής αγορεύει στην Εκκλησία του Δήμου

Ο θάνατος του Περικλή από τον λοιμό φέρνει αλλαγή στην πολιτική ατμόσφαιρα της πόλης των Αθηνών. Στα δύο επόμενα χρόνια οι Πελοποννήσιοι αρχίζουν τις επιδρομές στην Αττική ενώ ταυτόχρονα με άλλες δυνάμεις χτυπούν τις Πλαταιές, σύμμαχο των Αθηνών, έως ότου τις καταστρέψουν ολοσχερώς έπειτα από μία διετία. Ο πιο διαλυτικός παράγοντας μετά τον θάνατο του Περικλή ήταν η εμφάνιση νέων ηγετών που δεν στήριζαν την επιτυχία στο κύρος τους, όπως οι στρατηγοί, αλλά στον λαϊκισμό και στην επιχειρηματολογική τους δεινότητα στην Εκκλησία του Δήμου. Ο Κλέων, γιος πλούσιου βυρσοδέψη, υπήρξε ο πρώτος από τους νέους αυτούς άνδρες. Πέτυχε να απαλλαγεί από τους κυριότερους πολιτικούς αντιπάλους του αλλά και να αποκτήσει ισχυρά ερείσματα στον λαό, με μέτρα όπως η αύξηση του μισθού των δικαστών.

Το ποιόν του Κλέωνα αποκαλύπτεται όταν η Μυτιλήνη, από τους λίγους συμμάχους της Αθήνας που δεν είχε την υποχρέωση καταβολής φόρων, αποστάτησε το 428 π.Χ. με υποκίνηση της Σπάρτης και δημιούργησε για την Αθήνα έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο. Οι Αθηναίοι έστειλαν μια μεγάλη εκστρατευτική δύναμη που υπέταξε τη Μυτιλήνη το 427 π.Χ. και η Εκκλησία του Δήμου έπρεπε να αποφασίσει ποιες ποινές θα της επέβαλλε. Ο Κλέων έπεισε τον λαό, ο οποίος βρισκόταν –όπως περιγράφει ο μεγάλος ιστορικός– «υπό την επίδραση της οργής», για μια σκληρή αντιμετώπιση των Μυτιληναίων, ότι ήταν το σωστότερο να εκτελεστούν όλοι οι άρρενες ενήλικοι και να εξανδραποδισθούν οι γυναίκες και τα παιδιά.

Η αρχαία αγορά

Σε μια δεύτερη συνέλευση, που συγκλήθηκε για να μελητηθεί ξανά η απόφαση γιατί «την έκριναν άγρια και υπερβολική», έμεινε σταθερός στην πρότασή του, η οποία όμως μειοψήφησε καθώς επικράτησε η μετριοπαθής γνώμη του Διόδοτου, καρπός σοφιστικής εκπαίδευσης. Εδώ παρενθετικά θα πρέπει να επισημάνουμε την άνοδο των σοφιστών και τις απόψεις που προσκομίζουν για την ηθική και την πολιτική, γεγονός που θα «ταράξει τα νερά» της αθηναϊκής κοινωνίας εκείνη την περίοδο. Έπειτα από αυτή την ήττα λοιπόν του Κλέωνα θα φονευθούν μόνον οι αιχμάλωτοι, ο στόλος της νήσου θα κατασχεθεί από τους Αθηναίους και θα εγκατασταθεί μια κληρουχία στο έδαφος της πόλης. Η επιρροή του πολιτικού γίνεται ακόμη πιο ισχυρή στην Αθήνα του 425 π.Χ. Μάλλον συμπτωματικά, μοίρα του αθηναϊκού στόλου που έπλεε προς τη Σικελία για να ενισχύσει τις αθηναϊκές δυνάμεις είχε αφήσει τμήμα της στη μεσσηνιακή Πύλο. Οι Λακεδαιμόνιοι, ανήσυχοι, εγκαταστάθηκαν στη γειτονική Σφακτηρία αναγκάζοντας τον αθηναϊκό στόλο να την αποκλείσει. Επειδή όμως ο αποκλεισμός παρατεινόταν χωρίς αποτέλεσμα, ο Κλέων επιτέθηκε βίαια κατά των μετριοπαθών στρατηγών Νικία και Δημοσθένη, στην Εκκλησία του Δήμου, και απαίτησε πιο έντονη δράση. Εκεί τελικώς θα ωθηθεί από το πλήθος και, «την ανάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενος», θα αναλάβει προσωπικά τη διοίκηση.
Έτσι, θα αποβιβάσει άνδρες στη νησίδα και θα αναγκάσει τελικά τους Σπαρτιάτες να παραδοθούν αφού θα αιχμαλωτίσει 292, τους οποίους θα χρησιμοποιήσει αργότερα ως μέσο άσκησης πίεσης. Τονίζεται ότι το σχέδιο του Κλέωνα επιτεύχθηκε χάρη στην εκπληκτική προεργασία που είχε κάνει ο στρατηγός Δημοσθένης με έναν έξυπνο τρόπο δράσης του, τη συμμετοχή δηλαδή μεγάλου αριθμού ελαφρά οπλισμένων στρατιωτών απέναντι στον υπέρτερο αλλά δυσκίνητο λόγω του βαρέος οπλισμού του εχθρό. Εννοείται ότι τη νίκη αυτή την καρπώθηκε ο ίδιος ο Κλέων. Εντούτοις, η σύναψη συνθήκης, παρά το ότι οι Πελοποννήσιοι την επιδίωξαν, πραγματοποιήθηκε μόλις μετά τον θάνατο του Κλέωνα, το 421 π.Χ.

Η σχέση των δημαγωγών με τον λαό της Αθήνας

α. Με τη γραφίδα του Αριστοφάνη
Από τον «πρόλογο» κιόλας των Ιππέων του ο Αριστοφάνης αναλύει με τον πιο ανάγλυφο τρόπο τη σχέση του αθηναϊκού δήμου και των νέων πολιτικών του ηγετών.
Παρουσιάζει μεταφορικά δύο δούλους (εννοώντας τους στρατηγούς Νικία και Δημοσθένη) οι οποίοι, δυσανασχετώντας για την τύχη τους, απευθύνονται στο κοινό και αποκαλούν τον αφέντη τους, Δήμο, που είναι ο προσωποποιημένος λαός της Αθήνας, «γερο-χωριάτη, αράθυμο, μισόκουφο, γκρινιάρη». Έπειτα αναλαμβάνουν τον νέο ευνοούμενο δούλο του αφέντη τους, στον οποίο εύκολα εδώ αναγνωρίζεται ο Κλέων, λέγοντας ότι μόλις πιάσει τον σφυγμό του λαού προσκολλάται δίπλα του και αρχίζει να «ερωτοτροπεί» μαζί του και να τον επαινεί υπέρ το δέον, με στόχο να κερδίσει την εύνοιά του («άρχισε καλοπιάσματα, και χάδια και κολακείες» λέει χαρακτηριστικά ο Αριστοφάνης) και ότι επιπλέον κάθε επιτυχία των άλλων την παρουσιάζει για δική του, υπονοώντας το θέμα του Δημοσθένη που προαναφέραμε.
 Με αυτόν τον τρόπο ο λαός, ο οποίος χαρακτηρίζεται και ανόητος, προσφέρεται ως βορά στον πολιτικό και εκείνος, σαν καλός επαγγελματίας που είναι, θα τον χρησιμοποιήσει προς όφελός του αποκρύβοντάς του την αλήθεια και διαδίδοντας ψευδείς κατηγορίες κατά των αντιπάλων του:
Και μόλις ο άλλος τον δει σ’ αυτή τη χαζωμάρα, την τέχνη του αρχινά:/
Για τους ανθρώπους του σπιτιού όλο ψευτιές, συκοφαντίες.
 Ο δημαγωγός είναι και ο «προστάτης» του λαού, τη στιγμή που ταυτόχρονα τον αποκοιμίζει δίνοντάς του χρησμούς, λόγια μπερδεμένα, αλλά που εκείνος στρέφει ευήκοα τα ώτα του, με συνέπεια να θαμπώνεται και να εκστασιάζεται: και τραγουδά χρησμούς/ το γέρο τότε τον πιάνει σιβυλλίτιδα.
Επίρρωση αυτών αποτελεί και το τρίτο «επεισόδιο» όπου εκεί αναδεικνύεται η ωφελιμιστική προσμονή του «δήμου» σε «ό,τι τον ευφραίνει και τον ανεβάζει στα σύννεφα».
Ο δημαγωγός Κλέων κατόπιν «χαϊδεύει τ’ αυτιά» του Δήμου προσφωνώντας τον γιο του Ερεχθέα, αυτόχθονα Αθηναίο, και παρομοιάζει τον εαυτό του με πιστό σκύλο που ο Δήμος πρέπει να τον τιμά αφού θα τον υπερασπίζεται δυναμικά (αλυχτώντας), ενώ κομπορρημονεί ότι πάντα θα του δίνει τροφή, χρήματα δηλαδή, εσαεί.

β. Με τη γραφίδα του Θουκυδίδη
Στη δημηγορία του Κλέωνα στο Βιβλίο Γ’ της Ιστορίας του Θουκυδίδη η αλληλεπίδραση του πολιτικού με το πλήθος είναι πλέον προβληματική. Γινόμαστε μάρτυρες της εξασθένησης της επιρροής επάνω του, καθώς επίσης και της απόρριψης μιας πολιτικής υπέρμετρης βίας κατά των εχθρών και όσων συμμάχων αποστατούσαν. Ο πολιτικός θα υποστεί από τον αθηναϊκό λαό μια ηχηρή προσωπική ήττα ενώ αποδύεται σε έναν δραματικό αγώνα λόγων με επιχειρήματα για να εγείρει το κοινό αίσθημα, απαιτώντας να διατηρηθεί η ισχύς της αρχικής απόφασης για τους Μυτιληναίους.
Ο Κλέων, στον Θουκυδίδη, με ένθερμα λόγια τάσσεται κατά της δημοκρατικής πρακτικής της ανταλλαγής απόψεων και υποστηρίζει ότι οι νόμοι, ακόμη και αν είναι κακοί, πρέπει να τηρούνται μετ’ ευλαβείας γιατί αλλιώς η πολιτεία δεν έχει ισχύ. Επιπλέον τοποθετείται υπέρ της αμάθειας όταν συνοδεύεται από σύνεση και υπακοή παρά της εξυπνάδας όταν εκφράζεται παρορμητικά.

Θουκυδίδης

Ανελέητος ο Κλέων, δεν φείδεται ακόμη και επιθέσεων κατά μέτωπο στον λαό, κατηγορώντας τον ότι ευφραίνεται από τα ωραία λόγια των ρητόρων πολιτικών και παρασύρεται λαμβάνοντας λάθος αποφάσεις με συνέπεια η πολιτεία να «σηκώνει μόνο τα βάρη των κινδύνων». Στη συνέχεια τους λέει: «Είστε δούλοι της παραδοξολογίας», «αράθυμοι», «θεατές που ακούν έναν σοφιστή» και «αναζητείτε έναν άλλο κόσμο από αυτόν που ζούμε», ψόγοι που μοιάζουν να είναι και απόψεις του ίδιου του ιστορικού για τον λαό.
Δεν διστάζει ακόμη να προτείνει να θανατωθεί ο λαός της Λέσβου για να χρησιμοποιηθεί έτσι ως παράδειγμα για τους άλλους συμμάχους ενώ για τους Αθηναίους, ακολουθώντας μια πολιτική τρομοκρατίας, τους απειλεί ότι κινδυνεύει η ζωή και η περιουσία τους.
 Όσον αφορά τώρα τα γεγονότα της Πύλου, ο δημόσιος άνδρας εξωθεί τους Αθηναίους να αποστείλουν ενισχύσεις στην Πύλο ενώ η εικόνα του καταρρακώνεται και είναι φανερή η προσπάθεια που κάνει να «συγκαλύψει την ανεπάρκειά του», παρά το γεγονός ότι η αποστολή ενισχύσεων τελικώς θα στεφθεί με επιτυχία.
Το κλίμα όμως τώρα είναι πρόσφορο, εξηγεί σαφώς ο Θουκυδίδης, δηλαδή οι πολίτες «είχαν κάπως περισσότερη όρεξη να εκστρατεύσουν».
Στο τέλος της ομιλίας του Κλέωνα οι Αθηναίοι θα ξεσπάσουν σε γέλια –που υποδηλώνουν περιφρόνηση και χλευασμό– από τις αερολογίες του αναξιόπιστου πολιτικού και θα εγκρίνουν τις κινήσεις του, ευελπιστώντας τοιουτοτρόπως ότι ή θα απαλλαγούν από αυτόν ή θα αιχμαλωτίσουν τους Λακεδαιμόνιους.

Κοινή θέαση του πολιτικού συστήματος
Οι δύο συγγραφείς, Αριστοφάνης και Θουκυδίδης, φαίνεται να έχουν κατά πολύ μια κοινή οπτική απέναντι στη σχέση των Αθηναίων με τους πολιτικούς τους άρχοντες. Εύκολα, συνεπώς, τεκμαίρεται μια καθαρά ανταλλακτική σχέση με διαπλεκόμενα συμφέροντα, υποκείμενα στην ιδιοτέλεια και στην υστεροβουλία.
Από τη μια, ο πολιτικός προσπαθεί να κερδίσει την εύνοια του λαού με αθέμιτα μέσα για να διατηρηθεί στην εξουσία. Λαοφιλής μεν, αλλά βίαιος, λαοπλάνος, κόλακας του λαού και κινδυνολόγος. Του προσάπτεται και από τους δύο ως μέγα μειονέκτημα η συκοφαντία προς κάθε υπαρκτό ή κατασκευασμένο αντίπαλο προς ιδίαν εκμετάλλευση και η κάρπωση της επιτυχίας των άλλων. Όλη του η πολιτική δραστηριότητα, όπως προκύπτει, κινείται μέσα από το πρίσμα του προσωπικού συμφέροντος και της δίψας για το κέρδος. Προσπαθεί υπό το κράτος των προσωπικών του βλέψεων να κάνει τον λαό να πιστέψει ότι καθετί που εύχεται είναι πραγματοποιήσιμο, ότι όλες οι κατακτήσεις που επιθυμεί μέσα στην απληστία του μπορούν να επιτευχθούν αν το επιθυμεί και αν, αντιθέτως, θελήσει την ειρήνη μπορεί να του τη διασφαλίσει. Ενθαρρύνει το πλήθος σε πράξεις καταστολής όταν εκείνο είναι οργισμένο και οπωσδήποτε προτάσσοντας τη συνέχιση του πολέμου τού καλλιεργεί την ελπίδα της επιτυχίας. Πολλές φορές πάλι δεν οδηγεί τον λαό του αλλά τον ακολουθεί και είναι υποχρεωμένος να συμπλεύσει με τις παράλογες επιθυμίες του. Φαίνεται περισσότερο να βρίσκεται υπό την εξουσία του πλήθους παρά να ασκεί έλεγχο επάνω του, υποθάλποντας με αυτόν τον τρόπο την απληστία του.
Από την άλλη, ο πολίτης, όπως συμφωνούν και οι συγγραφείς μας, δεν είναι ενεργός, βρίσκεται σε τύφλωση και εκτός της πραγματικότητας, ενώ χαρακτηρίζεται και αράθυμος (τεμπέλης) και από τους δύο, καθόλου συμπτωματικά. Συμμετέχει μόνο γεμίζοντας τις τσέπες των πολιτικών και επιτρέποντάς τους την απάτη και την παραπλάνηση εις βάρος του, καθώς και την καταδίωξη των προσωπικών των εχθρών, παραμένοντας απλώς θεατής που μοιάζει μάλλον να το απολαμβάνει. Έχει κίνητρα που δεν περιέχουν αξίες ηθικής και εκστασιασμένος από τα ωραία λόγια επιδιώκει τα εύκολα και τα αρεστά γι’ αυτόν.
Το πλήθος επίσης φέρεται ανώριμα και λαμβάνει, δυστυχώς, παρορμητικές αποφάσεις χωρίς την ικανότητα να αντιληφθεί καν τους μακροπρόθεσμους κινδύνους που ελλοχεύουν για την πόλη του. Οι αντιδράσεις του συνεπώς δεν τον τιμούν καθόλου αφού ενεργεί απρόσωπα, ως μάζα, «όπως συνηθίζει να κάνει το πλήθος», σύμφωνα με τον Θουκυδίδη. Είναι ένα κύριο χαρακτηριστικό της μάζας η οποία τελεί υπό την επίδραση της ολοένα και πιο επιτηδευμένης και σίγουρα επικίνδυνης ρητορείας.
 Εκμεταλλεύεται και αυτός ως εκ τούτου τους πολιτικούς του ηγέτες προκειμένου να εξακολουθούν να τον ευεργετούν, δίνοντάς του αυτά που ποθεί και αποσκοπώντας στο να μη διαταραχθεί η μακαριότητά του. Προσφέρει γενναιόδωρα δόξα και χρήμα, «νομιμοποιώντας» τους πολιτικούς κατ' αυτόν τον τρόπο στο πλαίσιο μιας ανταποδοτικής οφειλής.

Ο πολιτικός Κλέων κατά τον Αριστοφάνη

Ιππείς από τη δυτική πλευρά
της ζωφόρου του Παρθενώνα

Οι Ιππής του Αριστοφάνη αποτελούν μια πρωτοφανή αλληγορία και είναι ένα έργο με πολιτική θέση.
Στο πρόσωπο του δούλου Παφλαγόνα ο Αριστοφάνης με σατιρική δύναμη –μέσα από μια διαρκή εναλλαγή μεταξύ των οικιακών σχέσεων και της δημόσιας διοίκησης– διακωμωδεί και ταυτόχρονα επιτίθεται βιαίως στον επιτυχημένο πολιτικό Κλέωνα, προβάλλοντάς τον ως ανήθικο και αχρείο, αντιπαραθέτοντας σ’ αυτόν ένα όχι λιγότερο φαύλο υποκατάστατό του.
Τον αποδίδει ως έναν δημαγωγό που διαθέτει ερείσματα κατά κύριο λόγο στις κατώτερες τάξεις, πολύ φιλόδοξο, χωρίς ηθικούς ενδοιασμούς ή φραγμούς, ο οποίος επίσης ασκεί σκληρή και καταπιεστική πολιτική στους συμμάχους του. Μέσα από τις σχέσεις στο σπίτι του Δήμου ο κωμωδιογράφος αντικατοπτρίζει και τοποθετείται στα πολιτικά γεγονότα της Πύλου.
Πιο κάτω πλέον μνημονεύεται και απροκάλυπτα το όνομα του Κλέωνα, ενώ ο Χορός λέει ότι θα γινόταν ακόμη πιο λαμπερό το φως της ημέρας αν δεν υπήρχε πια ο Κλέων αλλά, για κακή τύχη, υπάρχουν κάποιοι στυλοβάτες του, κάτι αφελείς γέροντες, θέλοντας να σατιρίσει εν προκειμένω την αύξηση της βουλευτικής αποζημίωσης που πραγματοποίησε ο άρχων για να εξασφαλίζει την υποστήριξή τους.
Στη συνέχεια, με τον Χορό να πρωτοστατεί, ο Αριστοφάνης «ανεβάζει τους τόνους» παρομοιάζοντας τον Κλέωνα σαν «γουδόχερο» και «ξυλοχούλιαρο», υπαινισσόμενος «τις προσφιλείς πρακτικές των δημαγωγών να αναμειγνύουν και να ανακατεύουν όλα τα πράγματα μεταξύ τους». Ταυτόχρονα θίγει και το θέμα της ανεπαρκούς μόρφωσής του (χοιρομόρφωση), θέλοντας να αναδείξει τη στενή σχέση γενικής παιδείας –και δη της μουσικής παιδείας– και πολιτικής σταδιοδρομίας ως μείζον θέμα που απασχολεί τον συγγραφέα.
Στο τέλος έρχεται η κορύφωση και το τυπικό οπλοστάσιο με τις πολύ βαριές κατηγορίες που εξαπολύονται, αποκαλώντας τον Κλέωνα διεφθαρμένο και  δωρολήπτη.

Ο πολιτικός Κλέων κατά τον Θουκυδίδη
Στην προσωπογραφία του Κλέωνα, που «είναι ένα οργανικό μέρος της Ιστορίας του σαν σύνολο», ο Θουκυδίδης εκφράζεται με δυσμενείς κρίσεις γι’ αυτόν περιγράφοντάς τον ως τον πιο βίαιο από όλους τους πολίτες, ενώ συγχρόνως μας αποκαλύπτει ότι «τον ακολουθούσε πρόθυμα το πλήθος εκείνο τον καιρό». Ο μεγάλος ιστορικός, αφού έχει εξυψώσει και τιμήσει τον Περικλή, την «πρώτου ανδρός αρχήν», θεωρεί τους επιγόνους του ανίκανους να διοικήσουν. Τονίζει στο έργο του την ανεπάρκεια εκείνων που, ενώ έπρεπε να ακολουθήσουν την πολιτική του, έφθασαν στο σημείο να εξαρτώνται από την εύνοια και τη θέληση του λαού.

Στη συζήτηση για την τιμωρία των αποστατών ο Κλέων παραθέτει τους τρεις εχθρούς κάθε εξουσίας, τον οίκτο, τη γοητεία των όμορφων λόγων και την επιείκεια, καταδεικνύοντας τη μεγάλη απόκλιση από τον Περικλή και δη στον Επιτάφιο. Όπως συνάγεται, ο νέος πολιτικός εμφανίζεται ως δημαγωγός που η έκκλησή του στο συναίσθημα και στο ατομικό συμφέρον διαιρεί την πόλη και θέτει σε κίνδυνο την ηγεμονία της Αθήνας. Εξάλλου, όπως ο Αριστοφάνης τον θεωρεί «χοιρομορφωμένο», έρχεται τώρα ο ιστορικός και διά στόματος του Κλέωνα –όταν υπερασπίζεται την αμάθεια– φαίνεται να επιβεβαιώνει πλήρως τον κωμωδιογράφο.
Η σχεδόν εμμονή του Κλέωνα στη συνέχιση του πολέμου και στην εναντίωση κάθε πρωτοβουλίας για ειρήνη έχει απώτερο σκοπό τη δόξα του και νέους στρατιωτικούς θριάμβους, μην υπολογίζοντας κανένα κόστος και θέτοντας σε κίνδυνο στο μέλλον την πόλη του. 
Φυσικά, του προσάπτει και αυτός ένα από τα συνήθη μεγάλα όπλα των δημαγωγών, τη διαβολή, όταν εκτοξεύει κατηγορίες εναντίον αυτών που έχουν προτείνει την αναθεώρηση της απόφασης για τους αποστάτες Μυτιληναίους και τους συκοφαντεί ότι είναι πληρωμένοι από τον εχθρό («παρασυρμένοι από το κέρδος»), ενώ παρακάτω τους λέει «αν δεν είστε ικανοί να παραιτηθείτε από την εξουσία».
Στα γεγονότα της Πύλου ο Θουκυδίδης δείχνει ότι η συνέχιση του πολέμου εξυπηρετεί τις προσωπικές φιλοδοξίες του Κλέωνα ο οποίος επιτίθεται σφοδρά και εναντίον των αγγελιαφόρων Σπαρτιατών και επίσης διασύρει τον Νικία ασκώντας του δριμεία ανούσια κριτική.
Όπως σκιαγραφείται επομένως από τον ιστορικό ο δημαγωγός εκδηλώνεται εχθρικά και με πάθος απέναντι σε όσους διαφωνούν, τους συκοφαντεί, διαβάλλει τους πολιτικούς αντιπάλους του με σκοπό να τους αποδυναμώσει, προσάπτοντάς τους πρόθεση παραπλάνησης του λαού, λόγω της ρητορικής τους ικανότητας, με «ωραία λόγια» (δύο λέξεις που κυριαρχούν), αξιοποιώντας την καχυποψία που έχει ο απλός πολίτης για τον νέο ορθολογισμό και τη ρητορεία.

                                                                        ***
Διεισδύοντας στον  Αριστοφάνη και στον Θουκυδίδη και βλέποντας με τα δικά τους μάτια τα ιστορικά γεγονότα, αποκομίζουμε το συμπέρασμα ότι μετά τον θάνατο του Περικλή οι δημαγωγοί έχουν εμφανή διαφορά σε σχέση με το πνεύμα της λογικής του μεγάλου αυτού άνδρα και την εποχή της δόξας της αθηναϊκής δημοκρατίας.
Συγκλίνοντας εκπληκτικά, όπως παρακολουθήσαμε, οι δύο αυτοί συγγραφείς δείχνουν το έσχατο σημείο του κατήφορου όπου όλο και πιο γρήγορα κατρακυλούσε η αθηναϊκή πολιτική ηγεσία και την κτηνώδη διάθεση που προκαλούσε ο πόλεμος. Ο Κλέων, η κυρίαρχη μορφή της αθηναϊκής κοινωνίας της ιστορικής αυτής περιόδου, χρησιμοποιεί ως μέσο για την επιβίωσή του τη σύγκρουση ενώ συγχρόνως καταφέρνει να ξεσηκώσει τον λαό με μεγαλειώδη οράματα εκθέτοντας την πόλη σε μεγάλης κλίμακας κινδύνους. Είναι λαοπλάνος και έχει τη λαϊκή αποδοχή ασκώντας εξουσία και επιρροή στον λαό, αλλά συγχρόνως άγεται και φέρεται από αυτόν. Πρέπει να συμμορφώνεται με ό,τι απαιτεί το λαϊκό πάθος της στιγμής και «προκειμένου να εξυπηρετήσει το προσωπικό συμφέρον του ή το γόητρό του μπορεί να παραδώσει την κυβέρνηση στον λαό για να τον ευχαριστήσει».
Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος αλλοίωσε και τον δημοκρατικό πολίτη της Αθήνας με συνέπεια να αποτυπώνεται με καθαρό τρόπο η αστάθεια, η κυκλοθυμία και η πτώση των ηθικών αξιών που δημιουργήθηκαν και που επηρέασαν ριζικά την αθηναϊκή δημοκρατία. Κατά συνέπεια ο λαός και ο Κλέων συμπορεύονται απόλυτα ενωμένοι με μια σχέση αλληλεξάρτησης. Το πλήθος κινείται μέσα στον παραλογισμό έχοντας χάσει την αίσθηση της πραγματικότητας ενώ αλλάζει εύκολα τακτική ανάλογα με τα πρόσκαιρα συμφέροντά του. Δίνει αυτά που ζητά ο ηγέτης του με αντάλλαγμα να πάρει από αυτόν εκείνα στα οποία αρέσκεται. Κολακεύεται εύκολα από τον πολιτικό του και αν εκείνος του δώσει απλόχερα ό,τι ορέγεται τότε ο λαός θα του ανταποδώσει δωροδοκώντας τον και βρισκόμενος πάντα στο πλευρό του.
  Βιβλιογραφία

- Αριστοφάνη, Ιππής, (μτφρ. Θρ. Σταύρου).
 - ΕΑΠ, Γράμματα Ι: Αρχαία Ελληνική και Βυζαντινή Φιλολογία τόμ. Α΄, Αρχαϊκή και Κλασική Περίοδος, Πάτρα, 2001.
- Θουκυδίδου, Ιστορία, Βιβλία Γ΄, Δ' (εισαγωγή Ι. Θ. Κακριδή, πρόλογος, μετάφραση, σχόλια Έλλης Λαμπρίδη), εκδ. Γκοβόστη.
- Πάπυρος - Λαρούς - Μπριτάννικα, Ελλάς, τόμ. Α΄, Αθήνα 1999, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος
- Α. Τσακμάκης, Ηγέτες, πλήθη και η δύναμη της εικόνας, Η πολιτική επικοινωνία στον Θουκυδίδη.
- K. J. Dover, Η κωμωδία του Αριστοφάνη (μτφρ. Φ. Ι. Κακριδής), ΜΙΕΤ, 1972.
- J. H. Finley, Θουκυδίδης (μτφρ. Τ. Κουκουλιός), εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 2008.
- Claude Mosse, Επιτομή της Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας (μτφρ. Λύντια Στεφάνου), εκδόσεις Παπαδήμα, Αθήνα, 2006.
- J. de Romilly, Προβλήματα της Αρχαίας Ελληνικής Δημοκρατίας, (μτφρ. Ν. Αγκαβανάκης), εκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα 1992.
- B. Zimmermann, Η αρχαία ελληνική κωμωδία (μτφρ. Ηλ. Τσιριγκάκης), εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 2007.

texnografia

Κύριοι, μέχρις εδώ!

 Άς ακούσουμε τον Καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Γιώργο Αγαπητό, υπουργό Οικονομικών επί οικουμενικής κυβέρνησης Ζολώτα. Ο κ. Αγαπητός αναλύει συνοπτικά τα πρόσφατα πεπραγμένα στην Ελληνική οικονομία και αποκαλύπτει μεγάλες αλήθειες στον Νίκο Χατζηνικολάου (Real FM 97,8).

• Γιατί οι μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις είναι αναίτιες
• Η δράση του ΔΝΤ σε όσες χώρες μπήκε
• Η καταφανής αποτυχία της ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής
• Η λύση: Κύριοι, μέχρις εδώ!
• Ποιο στοιχείο είναι απαραίτητο να υπάρχει στην επόμενη διακυβέρνηση της χώρας
• Η εθνική συνεννόηση Καραμανλή – Παπανδρέου για το «Χόρα» το 1976
• Το απαράδεκτο των έκτακτων εισφορών και το παράλογο της οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται στην Ελλάδα

istologio.

Η ΝΕΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ.

Η προσευχή εκείνη με συνόδευε τότε που η ηλικία μου πλησίαζε ήδη τα 17 ή 18 χρόνια· είναι δύσκολο να πω με ακρίβεια. Εκείνα τα χρόνια διάβαζα για τον βουδισμό, τη γιόγκα και άλλα μυστικιστικά βιβλία. Και μου φαινόταν [//28] ότι το Ευαγγέλιο ήταν λιγότερο βαθύ από τις άλλες παρόμοιες διδασκαλίες. 

Σκέφθηκα ότι το Ευαγγέλιο λέει: «Αγάπα τον Θεό και τον πλησίον» . Αναλογίστηκα: «Αυτό είναι ψυχισμός, ενώ οι άλλες διδασκαλίες μιλούσαν για το Υπερ-προσωπικό Απόλυτο». Αγαπούσα πολύ να προσεύχομαι και με την προσευχή αυτή φύλαξα την αγάπη μου προς τον Χριστό, δηλαδή δεν απέρριψα το παλαιό. Το νέο όμως μου φαινόταν πιο βαθύ.

Στην κατάσταση αυτή της έντασης έζησα πολλά χρόνια. Είχα εργαστήριο στην πλατεία Μπόρμπι. Εκεί η ενασχόλησή μου με τη ζωγραφική συνοδευόταν διαρκώς από τη σκέψη της μετάβασης στην αιωνιότητα. Δεν με συγκινούσε η αφηρημένη τέχνη της εποχής εκείνης που φιλοτεχνούσε διακοσμητικά θέματα. Περνούσα ώρες δουλεύοντας πάνω σε κάθε τοπίο ή προσωπογραφία. Η σκέψη μου χανόταν στην αίσθηση του μυστηρίου της φύσεως. Συνήθως παρατηρείται το φαινόμενο, κατά το οποίο οι άνθρωποι απλώς για να προσανατολισθούν παρατηρούν διάφορα αντικείμενα: τον ουρανό, τα σπίτια, τα χωριά, τους ανθρώπους. Για μένα το καθένα από τα φαινόμενα αυτά ήταν απρόσιτο μυστήριο. Με αυτό τον τρόπο γεννιέται η θεώρηση αυτή. Να τι με εξέπληττε: Από αυτή τη θεώρηση αναπτύσσεται ένα αίσθημα ωραιότητος, γιατί όσο βαθύτερα εισχωρείς στην ασυνήθιστη πολυπλοκότητα οποιουδήποτε φαινομένου της ζωής, τόσο περισσότερο αισθάνεσαι την ωραιότητά του. Μερικές φορές αναπτυσσόταν μέσα μου ένα αίσθημα ωραιότητος σε τέτοιο βαθμό, που υπό την επίδρασή του έχανα εντελώς την αίσθηση του χρόνου. Βέβαια είναι δύσκολο να διηγηθώ για τις ατέλειωτες εκείνες ημέρες που περνούσα στο εργαστήριό μου, κάποτε από το πρωΐ έως αργά το βράδυ.

 Είτε έτσι όμως είτε αλλιώς, όλο τον καιρό δύο πράγματα κυριαρχούσαν μέσα μου: το ένα ήταν η σκέψη για το Υπερ-προσωπικό Απόλυτο, και το άλλο, το πώς μπορεί ο άνθρωπος να υπερβεί τα όρια της μικρής και σύντομης ζωής. Δηλαδή το πνεύμα του ανθρώπου δεν αποδέχεται την ιδέα του θανάτου. Θυμάμαι ότι τότε είχαν τεράστια επίδραση επάνω μου τα λόγια του Πούσκιν:

Όχι, ολόκληρος δεν θα πεθάνω, η ψυχή σαν μύχια λύρα διαλαλεί ότι

το λείψανό μου θα επιζήσει και τη φθορά θα ξεφύγει …

Είναι δύσκολο να πούμε τι είχε στο μυαλό του ο Πούσκιν όταν έλεγε, «όχι, ολόκληρος δεν θα πεθάνω». Παρ’ όλα αυτά είχε περισσότερο την ιδέα της ιστορικής αθανασίας: «Η ψυχή σαν μύχια λύρα διαλαλεί ότι το λείψανό μου θα επιζήσει».

Θυμάμαι ότι κάποτε διάβαζα ένα σπουδαίο βιβλίο όπου περιγράφονταν τέσσερα είδη αθανασίας: Η υλιστική, σύμφωνα με την οποία τα άτομα είναι αμετάβλητα και η ύλη παραμένει αιώνια όπως είναι. Η ιστορική, κατά την οποία ο δοξασμένος άνθρωπος ζει στη μνήμη των γενεών στους αιώνες. Η πανθεϊστική, που δέχεται ότι ο κόσμος προέρχεται από κάποια πηγή, από κάποιο Απόλυτο και προς αυτό επιστρέφει. Και τέλος, αυτή την οποία αναφέρει ο Χριστός στο Ευαγγέλιο, δηλαδή η προσωπική αθανασία.

Πρέπει να πω ότι η υλιστική αθανασία δεν με ενδιέφερε. Η ιστορική με ενδιέφερε πάρα πολύ λίγο. Η πανθεϊστική ήταν για μένα παρεμφερής με την υλιστική: Θα επιστρέψω σ’ αυτό που ήμουν από την αρχή, όσα δισεκατομμύρια αιώνες και αν περάσουν, χωρίς να θυμάμαι τίποτε [//30] και η συνείδησή μου θα χαθεί. Έτσι η παρουσία μου στον κόσμο ως προσώπου εμφανιζόταν ως παράλογη διαδικασία: 

Όλα τα παθήματά μου, όλες οι σκέψεις για οτιδήποτε, όλος ο αγώνας μου, όλα φαίνονταν μάταια. «Καλά, επιβιώνω σ’ αυτό τον αγώνα 30, 40, ακόμη και 100 χρόνια. Κι έπειτα τί; Θα εξαφανισθώ;». Όλα μου φαίνονταν παράλογα.

Παρόλο που η πανθεϊστική αθανασία λίγο με ενδιέφερε, όμως η σκέψη αυτή για το Υπερπροσωπικό Απόλυτο παρέμενε μέσα μου για πολύν καιρό πολύ δυνατή, ακόμη και τότε, όταν ήδη είχα φύγει για το εξωτερικό. Το πρώτο «χτύπημα» το δέχθηκα στην πάροδο Μιλιούτινσκ, εκεί όπου ενώνονται η οδός Σρέτενκα με τη Λιουμπιάνκα. Μερικά μέτρα μετά από εκείνη τη γωνία μου ήρθε η σκέψη:

- Προσεύχεσαι;

- Ναι.

- Κι ακόμη σκέφτεσαι για την αθανασία;

- Ναι.

- Αλλά το Ευαγγέλιο λέει: «Αγάπα τον Θεό και τον πλησίον σου».

Σε μια στιγμή πέρασε αυτή η σκέψη. Αλλά μου παρουσιάσθηκε μία εικόνα, ότι υπάρχει κάτι υψηλότερο από Αυτό για το Οποίο μιλάει το Ευαγγέλιο. Και τότε, παρά τη συνήθειά μου να προσεύχομαι, άρχισα με μεγάλη δυσκολία να αναχαιτίζω μέσα μου εκείνη την προσευχή. Μου ήταν δύσκολο να περνώ κοντά από μερικούς ναούς. Υπήρχε στην πόλη το παρεκκλήσι του Αγίου Σεργίου. Δεν μπορούσα στην αρχή να περάσω από μπροστά του, και αποφάσισα να απομακρυνθώ από την παιδική προσευχή μου.

Έτσι η σκέψη για το απόλυτο Είναι με συνόδευε συνεχώς, και χωρίς αυτήν κάθε τέχνη και κάθε φαινόμενο της ζωής δεν είχε νόημα: Αν αυτό αύριο εξαφανισθεί, ούτε εγώ θα υπάρχω, ούτε το πρόσωπο που αγαπώ ή ζωγραφίζω. Αυτό μου φαινόταν τόσο παράλογα απαράδεκτο ώστε, παρ’ όλη τη δυσκολία, συνέχιζα να σκέφτομαι για αυτό το ρήγμα στην αιωνιότητα, για την έξοδο από αυτά τα στενά όρια του χρόνου και του χώρου. Αν έτσι αντιμετωπίζεις τη ζωή, όλος ο κόσμος φανερώνεται με άλλη εικόνα. Θυμάμαι ότι κάθε αντικείμενο που παρατηρούσα μπορεί να μου φαινόταν έτσι, ώστε να ξεχνώ εντελώς τα πάντα. Ήταν απρόσιτο μυστήριο, πώς από το Μη-Όν γεννιέται αυτό το Όν. Μια φορά ζωγράφιζα την Μαρία, και μου ήρθε η εξής σκέψη: Πώς περνάς πέρα από τα όρια του θανάτου; Πέρασαν τρεις ώρες και αλήθεια δεν αισθάνθηκα καθόλου εκείνο τον χρόνο: Θα μπορούσα να πω ότι για μένα είχαν περάσει δέκα λεπτά. Και τότε βλέπω στο πρόσωπο της Μαρίας να κυλούν δάκρυα. Της λέω:

- Μαρία, τι συμβαίνει;

- Δεν μπορώ άλλο. Κουράστηκα.

Κοιταζόμασταν επί τρεις ώρες: Την ζωγράφιζα τρεις ώρες χωρίς διακοπή. Αυτό ήταν ένα επεισόδιο, του οποίου μάρτυρας ήταν η Μαρία. Και αυτό συνέβαινε πολύ συχνά.

Κάθε άνθρωπος κατέχει το ένα ή το άλλο χάρισμα με το οποίο αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Ας πούμε, οι συγγραφείς δια του λόγου προσεγγίζουν τον κόσμο με τη λογοτεχνία, οι ποιητές με την ποίηση, οι μουσικοί με τους ήχους και οι ζωγράφοι με την όψη του ορατού κόσμου. Και όταν όλη η προσοχή του ανθρώπου συγκεντρώνεται σε αυτό που θα λέγαμε ότι μοιάζει με το ορατό, πραγματοποιείται κάποια ταύτιση. Όλα γίνονται είτε θέαμα είτε άκουσμα είτε, ας το πούμε έτσι, ποιητική αντίληψη του κόσμου και τα παρόμοια.

Για μένα ο κόσμος ήταν η ζωγραφική. Το μυστήριο αυτού του οράματος με κρατούσε αλυσοδεμένο με τον εαυτό μου. Και από αυτή την αίσθηση της ωραιότητος δέχθηκα και αρρωστημένες μορφές, διότι όλα τα μέσα που διέθετα στη ζωγραφική ήταν μηδαμινά: Δεν μπορούσαν να εκφράσουν αυτό το όραμα. Ευρισκόμενος όλο τον καιρό στην κατάσταση αυτή, πέρασα κάπως έξω από τα ιστορικά γεγονότα. Όλο μου το είναι ήταν φυλακισμένο στην αναζήτηση εξόδου από τα στενά πλαίσια του χρόνου και του χώρου. Για μένα τα μεγαλύτερα γεγονότα δεν ήταν κάποια ιστορικά συμβάντα, αλλά μόνο η έξοδος του ανθρώπου από το πλαίσιο του θανάτου, η εισόρμηση στην αθανασία.

apantaortodoxias.

Αρχιμανδρίτου ΣΩΦΡΟΝΙΟΥ

ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

Άνοιξε το παράθυρο